Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων: Η νέα κλίμακα του 2027 και οι κρατήσεις

Αναπροσαρμογή κατά 2,8% των ορίων της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) προβλέπεται για το 2027 -με βάση τις μέχρι τώρα επίσημες εκτιμήσεις για το ΑΕΠ και τον πληθωρισμό του 2026- ώστε οι αυξήσεις των κύριων συντάξεων να μη μεταφέρουν αυτομάτως τους δικαιούχους σε υψηλότερα κλιμάκια κρατήσεων.

Με βάση τις σημερινές εκτιμήσεις, το κατώτατο όριο επιβολής Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) θα ανέλθει από τα 1.468,01 ευρώ στα 1.509,11 ευρώ, ενώ θα μετακινηθούν προς τα πάνω και τα υπόλοιπα επτά όρια.

Ωστόσο, παρά την αναπροσαρμογή, η ΕΑΣ θα εξακολουθήσει να αφαιρεί σημαντικά ποσά από τις συντάξεις, καθώς οι συντελεστές παραμένουν αμετάβλητοι, από 3% έως 14% και να επιβάλλονται από το πρώτο ευρώ κάθε μικτής σύνταξης.

Η αναπροσαρμογή των κλιμακίων της ΕΑΣ αφορά περίπου 440.000 συνταξιούχους που επιβαρύνονται με την εισφορά και αποσκοπεί στην προστασία των ετήσιων αυξήσεων από τις απότομες μεταβάσεις μεταξύ των κλιμακίων.

Το βασικό πρόβλημα της ΕΑΣ, πάντως, δεν αντιμετωπίζεται. Η εισφορά εξακολουθεί να υπολογίζεται επί του συνολικού ποσού της κύριας σύνταξης και όχι μόνο επί του τμήματος που υπερβαίνει το όριο κάθε κλιμακίου.

Αυτό σημαίνει ότι μια μικρή αύξηση της σύνταξης, εφόσον προκαλέσει αλλαγή κλιμακίου, μπορεί να οδηγήσει σε δυσανάλογα μεγαλύτερη κράτηση.

Η τιμαριθμοποίηση των ορίων περιορίζει αυτόν τον κίνδυνο για όσους λαμβάνουν την προβλεπόμενη ετήσια αύξηση, χωρίς όμως να αλλάζει τον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς.

Η νέα κλίμακα της ΕΑΣ για το 2027

Με βάση την εκτιμώμενη αύξηση κατά 2,8%, τα όρια της εισφοράς διαμορφώνονται ως εξής:

Τα ποσά αποτελούν εκτιμώμενα όρια για το 2027 και θα πρέπει να επιβεβαιωθούν με την οριστική αναπροσαρμογή.

Τρία παραδείγματα: Πόσα κερδίζουν οι συνταξιούχοι

Οι ακόλουθοι υπολογισμοί δείχνουν τι συμβαίνει όταν μια κύρια σύνταξη αυξάνεται κατά 2,8%, με ταυτόχρονη αναπροσαρμογή των ορίων της ΕΑΣ.

Για κάθε περίπτωση παρουσιάζονται η μικτή σύνταξη, η παρακράτηση ΕΑΣ, η εισφορά ασθένειας, το ποσό πριν από τον φόρο εισοδήματος και το τελικό καθαρό πληρωτέο.

• Πρώτο παράδειγμα – Μικτή σύνταξη 1.780 ευρώ το 2026

Ο συνταξιούχος λαμβάνει σήμερα 1.780 ευρώ μικτά και υπάγεται στον συντελεστή ΕΑΣ 3%.

Η μηνιαία κράτηση ΕΑΣ είναι 53,40 ευρώ και η εισφορά ασθένειας 103,60 ευρώ. Έτσι, πριν από την παρακράτηση φόρου απομένουν 1.623 ευρώ.

Με μηνιαίο φόρο 180,64 ευρώ, το καθαρό πληρωτέο ανέρχεται σε 1.442,36 ευρώ.

Το 2027, με αύξηση 2,8%, η μικτή σύνταξη ανεβαίνει στα 1.829,84 ευρώ.

Επειδή το νέο ανώτατο όριο του συντελεστή 3% προβλέπεται να φθάσει στα 1.832,49 ευρώ, ο συνταξιούχος παραμένει στο ίδιο κλιμάκιο.

Η ΕΑΣ αυξάνεται ελαφρά, στα 54,90 ευρώ, η κράτηση υγείας διαμορφώνεται στα 106,50 ευρώ και το προ φόρου ποσό στα 1.668,44 ευρώ.

Με εκτιμώμενο μηνιαίο φόρο 190,75 ευρώ, το καθαρό πληρωτέο ανέρχεται σε 1.477,69 ευρώ.

• Το μηνιαίο καθαρό όφελος είναι 35,33 ευρώ ή 423,96 ευρώ σε ετήσια βάση.

Εάν δεν αναπροσαρμόζονταν τα όρια της ΕΑΣ, η νέα μικτή σύνταξη θα υπαγόταν στο 6%. Η κράτηση θα εκτινασσόταν στα 109,79 ευρώ και το καθαρό πληρωτέο θα περιοριζόταν στα 1.437,56 ευρώ, δηλαδή κάτω ακόμη και από το επίπεδο του 2026.

• Δεύτερο παράδειγμα – Μικτή σύνταξη 2.410 ευρώ το 2026

Για σύνταξη 2.410 ευρώ, η ΕΑΣ υπολογίζεται σήμερα με συντελεστή 7% και ανέρχεται σε 168,70 ευρώ.

Η κράτηση ασθένειας είναι 134,48 ευρώ και το ποσό πριν από τον φόρο διαμορφώνεται στα 2.106,82 ευρώ.

Με μηνιαίο φόρο 313,49 ευρώ, ο συνταξιούχος εισπράττει καθαρά 1.793,33 ευρώ.

Το 2027 η μικτή σύνταξη αυξάνεται στα 2.477,48 ευρώ.

Χάρη στην αναπροσαρμογή του ορίου του 7% στα 2.479,25 ευρώ, ο συνταξιούχος δεν μετακινείται στο επόμενο κλιμάκιο.

Η ΕΑΣ ανέρχεται σε 173,42 ευρώ, η κράτηση υγείας σε 138,24 ευρώ και το προ φόρου ποσό σε 2.165,82 ευρώ.

Με εκτιμώμενο φόρο 330,01 ευρώ, το καθαρό πληρωτέο διαμορφώνεται στα 1.835,81 ευρώ.

• Το καθαρό κέρδος φθάνει τα 42,48 ευρώ τον μήνα ή τα 509,76 ευρώ ετησίως.

Χωρίς την αναπροσαρμογή των ορίων, η σύνταξη θα περνούσε στον συντελεστή 9%, με ΕΑΣ 222,97 ευρώ. Το καθαρό πληρωτέο θα περιοριζόταν στα 1.802,27 ευρώ.

• Τρίτο παράδειγμα – Μικτή σύνταξη 3.040 ευρώ το 2026

Ο τρίτος συνταξιούχος λαμβάνει σήμερα 3.040 ευρώ μικτά και επιβαρύνεται με ΕΑΣ 10%, δηλαδή 304 ευρώ.

Η κράτηση υγείας ανέρχεται σε 164,16 ευρώ, ενώ πριν από τον φόρο απομένουν 2.571,84 ευρώ.

Με μηνιαία φορολογική παρακράτηση 449,45 ευρώ, το τελικό πληρωτέο είναι 2.122,39 ευρώ.

Με αύξηση 2,8%, η μικτή σύνταξη του 2027 διαμορφώνεται στα 3.125,12 ευρώ.

Το νέο όριο για την εισφορά 10% εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 3.126,01 ευρώ. Συνεπώς, ο συνταξιούχος διατηρεί τον ίδιο συντελεστή.

Η ΕΑΣ αυξάνεται στα 312,51 ευρώ και η εισφορά υγείας στα 168,76 ευρώ. Το προ φόρου ποσό φθάνει στα 2.643,85 ευρώ.

Με εκτιμώμενο μηνιαίο φόρο 475,37 ευρώ, το καθαρό πληρωτέο διαμορφώνεται στα 2.168,48 ευρώ.

• Η καθαρή αύξηση ανέρχεται σε 46,09 ευρώ τον μήνα ή 553,08 ευρώ τον χρόνο.

Εάν τα όρια της ΕΑΣ παρέμεναν στα επίπεδα του 2026, η σύνταξη θα υπαγόταν στον συντελεστή 12%. Η κράτηση θα αυξανόταν στα 375,01 ευρώ και το καθαρό πληρωτέο θα υποχωρούσε στα 2.130,88 ευρώ.

Η σύγκριση των ποσών πριν και μετά τον φόρο

Τα αποτελέσματα των τριών παραδειγμάτων αποτυπώνονται στον ακόλουθο πίνακα:

Τι εξασφαλίζει η αναπροσαρμογή και ποιο πρόβλημα παραμένει

Η μετακίνηση των ορίων της ΕΑΣ κατά το ίδιο ποσοστό με την αύξηση των συντάξεων προστατεύει τους συνταξιούχους που βρίσκονται κοντά στο ανώτατο όριο ενός κλιμακίου.

Χωρίς αυτήν, η ετήσια αύξηση θα μπορούσε να προκαλέσει μετάβαση σε υψηλότερο συντελεστή, με αποτέλεσμα το όφελος να μειωθεί δραστικά ή ακόμη και να μετατραπεί σε απώλεια.

Όμως η αναπροσαρμογή δεν σημαίνει μείωση των συντελεστών ΕΑΣ. Οι συνταξιούχοι εξακολουθούν να πληρώνουν την εισφορά επί του συνολικού ποσού της σύνταξής τους.

Επιπλέον, καθώς αυξάνεται η μικτή σύνταξη, αυξάνεται κατά κανόνα και το ποσό της ΕΑΣ, ακόμη και όταν ο συντελεστής παραμένει σταθερός.

Αυξάνεται επίσης η εισφορά υγειονομικής περίθαλψης, ενώ η μεγαλύτερη φορολογητέα σύνταξη μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερη παρακράτηση φόρου.

Έτσι, όπως προκύπτει από τα παραδείγματα, οι μικτές αυξήσεις των 49,84 έως 85,12 ευρώ μετατρέπονται σε καθαρά μηνιαία οφέλη από 35,33 έως 46,09 ευρώ.

Η αναπροσαρμογή της κλίμακας, επομένως, δεν καταργεί τις επιβαρύνσεις. Αποτρέπει κυρίως την απότομη αύξησή τους εξαιτίας της ετήσιας αναπροσαρμογής των συντάξεων.

Το ζήτημα της συνολικής αναμόρφωσης της ΕΑΣ παραμένει ανοιχτό, καθώς εξακολουθούν να διατυπώνονται αιτήματα για προοδευτικό υπολογισμό της εισφοράς, ώστε ο υψηλότερος συντελεστής να εφαρμόζεται μόνο στο ποσό που υπερβαίνει το όριο κάθε κλιμακίου και όχι στο σύνολο της σύνταξης.