Site icon NewsIT
08:11 Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026

Νέο κληρονομικό δίκαιο: Αλλαγές σε κληρονομιές, χρέη και διαθήκες – Tι γίνεται με τα μερίδια και τους συντρόφους ελεύθερης συμβίωσης

Με τον νόμο 5303/2026 η ευθύνη των κληρονόμων για τα χρέη του θανόντος περιορίζεται πλέον στην αξία της περιουσίας που κληρονομούν, αποτρέποντας την επιβάρυνση της προσωπικής τους περιουσίας

Πυκνοδομημένες πολυκατοικίες με μπαλκόνια, τέντες και ηλιακούς θερμοσίφωνες στον Πειραιά

Φωτογραφία iStock

Νέο καθεστώς στις κληρονομιές ακινήτων, με περιορισμό της ευθύνης των κληρονόμων για χρέη, αλλαγές στα δικαιώματα συζύγων και παιδιών και νέους κανόνες για τις διαθήκες φέρνει η μεταρρύθμιση του κληρονομικού δικαίου.

Το νέο κληρονομικό δίκαιο προβλέπει αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο μεταβιβάζονται ακίνητα λόγω κληρονομιάς, στον τρόπο που αντιμετωπίζονται τα χρέη των θανόντων αλλά και στον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται η κληρονομική περιουσία μεταξύ συζύγων και παιδιών.

Το νέο πλαίσιο θεσπίστηκε με τον νόμο 5303/2026 και εφαρμόζεται, κατά κανόνα, στις κληρονομικές σχέσεις προσώπων που απεβίωσαν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά. Για θανάτους έως τις 15 Σεπτεμβρίου εφαρμόζεται το προηγούμενο καθεστώς, με κάποιες εξαιρέσεις.

Χρέη του θανόντος

Ειδικότερα, με βάση το νέο πλαίσιο τα χρέη του θανόντος δεν επιβαρύνουν απεριόριστα τον κληρονόμο, η ευθύνη του οποίου περιορίζεται στην αξία της περιουσίας που κληρονομεί.

Αντιμετωπίζονται πλέον περιπτώσεις στις οποίες η αποδοχή μιας κληρονομιάς οδηγούσε σε επιβάρυνση της προσωπικής περιουσίας του κληρονόμου για χρέη του θανόντος.

Η νόμιμη μοίρα

Το δικαίωμα νόμιμης μοίρας μετατρέπεται και ο δικαιούχος αποκτά χρηματική αξίωση για την αξία που του αναλογεί, αντί να διεκδικεί υποχρεωτικά ποσοστό συνιδιοκτησίας σε συγκεκριμένο ακίνητο. Η αλλαγή έχει ιδιαίτερη σημασία για τις οικογενειακές περιουσίες, καθώς μπορεί να περιορίσει τη δημιουργία νέων περιπτώσεων αναγκαστικής συνιδιοκτησίας μεταξύ κληρονόμων.

Το μερίδιο που κληρονομεί ο/η σύζυγος

Αυξάνεται το κληρονομικό μερίδιο του επιζώντος συζύγου. Όταν υπάρχουν παιδιά, το μερίδιό του αυξάνεται από το ένα τέταρτο στο ένα τρίτο της κληρονομιάς, ενώ τα υπόλοιπα δύο τρίτα κατανέμονται στα παιδιά. Όταν δεν υπάρχουν παιδιά, προβλέπεται κατανομή 50% στον σύζυγο και 50% στους άλλους συγγενείς, στο πλαίσιο της κληρονομικής διαδοχής.

  • Παράδειγμα: Για παράδειγμα, για κληρονομιά 150.000 ευρώ θανόντος με σύζυγο και δύο παιδιά, ο/η σύζυγος λαμβάνει 50.000 ευρώ και κάθε παιδί από 50.000 ευρώ.
  • Με το προηγούμενο πλαίσιο ο/η σύζυγος θα λάμβανε 37.500 ευρώ και κάθε παιδί από 56.250 ευρώ.

Ιδιόγραφες διαθήκες

Διατηρούνται οι ιδιόγραφες διαθήκες και οι πολίτες εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα σύνταξης ιδιόγραφης, δημόσιας ή μυστικής διαθήκης. Για τις ιδιόγραφες διαθήκες προβλέπονται πρόσθετες διατυπώσεις ανάλογα με το αν έχουν κατατεθεί προς φύλαξη, ποιοι είναι οι κληρονόμοι και πότε δημοσιεύονται. Ιδιαίτερη σημασία έχει η διετής προθεσμία από τον θάνατο, καθώς η εκπρόθεσμη δημοσίευση μπορεί να απαιτεί κήρυξη της διαθήκης ως κυρίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η διαθήκη ακυρώνεται αυτομάτως.

Οι σύντροφοι ελεύθερης συμβίωσης

Αξίζει να σημειωθεί ότι προβλέπεται προστασία και για συντρόφους σε ελεύθερη συμβίωση, με τον επιζώντα σύντροφο να έχει δικαίωμα να παραμείνει στην κοινή κατοικία για εύλογο χρονικό διάστημα χωρίς την καταβολή ενοικίου.

Κληρονομικές συμβάσεις

Ιδιαίτερη σημασία για την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας έχει η εισαγωγή του θεσμού των κληρονομικών συμβάσεων, με δυνατότητα εκ των προτέρων παραίτησης από κληρονομικά δικαιώματα, καθώς και μεταθανάτιες συμφωνίες μεταξύ κληρονόμων.

Πρακτικά οι κληρονόμοι μπορούν να ρυθμίζουν ζητήματα της περιουσίας που κληρονομούν μέσω κληρονομικής σύμβασης η οποία μπορεί να μεταγράφεται ως αποδοχή κληρονομιάς, με αναδρομική ισχύ από τον χρόνο του θανάτου.

Σημειώνεται ότι η μεταθανάτια σύμβαση ήταν πρόταση των ιδιοκτητών με το επιχείρημα ότι μπορεί να περιορίσει την ανάγκη δημιουργίας πλαστών διαθηκών μεταξύ κληρονόμων. Σημειώνεται ότι μέσω της ΠΟΜΙΔΑ έχουν ζητήσει να ισχύσει και για τις κληρονομικές συμβάσεις αφορολόγητο ύψους 800.000 ευρώ, αντί των 150.000 ευρώ ως βασικό αφορολόγητο για κληρονομιές της πρώτης φορολογικής κατηγορίας. Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, η αποδοχή του θα διευκολύνει την εφαρμογή του νέου θεσμού.

Τελευταίες ειδήσεις

Exit mobile version