Οκτώ παρεμβάσεις για να δοθούν λύσεις στο στεγαστικό και δημογραφικό ζήτημα έχει εκπονήσει η κυβέρνηση στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής 2026-2035.
Πιο συγκεκριμένα, το νέο πρόγραμμα της κυβέρνησης «Σπίτι μου 3» επιχειρεί να δώσει λύση στους πολίτες που αντιμετωπίζουν στεγαστικό πρόβλημα. Το πρόγραμμα ξεκινά τον Ιανουάριο του 2027 με διευρυμένα κριτήρια, ενώ προβλέπονται επιπλέον νέος φορέας στεγαστικής πολιτικής, φοιτητικές εστίες και εθνικός δείκτης στη τιμή των ακινήτων.
Τα μέτρα με μία ματιά
- Το πρόγραμμα στέγασης «Σπίτι μου 3» αφορά δάνεια χαμηλού επιτοκίου για την απόκτηση πρώτης κατοικίας, με πιο εκτενείς όρους σε σχέση με το προηγούμενο πρόγραμμα, «Σπίτι μου 2». Το πρόγραμμα προβλέπει ακίνητα ανώτατης αξίας 300 χιλ. ευρώ (αντί για 250 χιλ. μέχρι τώρα) και χρηματοδότηση έως και 90% της αξίας του σπιτιού, με το πλαφόν του δανείου από 190 χιλ. να αγγίζει τα 250 χιλ. ευρώ. Τα εισοδηματικά κριτήρια ανέρχονται σε 25 χιλ. ευρώ για άγαμους και 35 χιλ. ευρώ για έγγαμους, με προσαύξηση 7.000 ευρώ ανά παιδί. Για μονογονεϊκές οικογένειες το όριο φτάνει τα 39 χιλ. ευρώ, με 7 χιλ. ευρώ επιπλέον για κάθε παιδί πέραν του πρώτου. Το ηλικιακό όριο ανεβαίνει στα 55 έτη (από 50) και η χρονολογία κατασκευής των ακινήτων φτάνει έως το 2007. Το «Σπίτι μου 3» υπολογίζεται ότι θα στεγάσει 17.000 έως 20.000 νοικοκυριά.
- Ο ενιαίος φορέας στεγαστικής πολιτικής εκτιμάται ότι θα καλύψει το κενό που άφησε η κατάργηση του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας το 2012. Θα διαχειρίζεται και θα αξιοποιεί δημόσιο στεγαστικό απόθεμα, με πρότυπο φορείς άλλων χωρών (π.χ. το IHRU της Πορτογαλίας, που διαθέτει περίπου 14.000 κατοικίες).
- Ειδικά σχέδια πολεοδομικών κινήτρων σχεδιάζονται για την αύξηση του συντελεστή δόμησης ως αντίβαρο στη διάθεση ακινήτων προκειμένου να γίνουν πιο προσιτές οι τιμές.
- Παραχώρηση γης σε δημόσιους υπαλλήλους προβλέπεται σε νησιά όπου κατοικούν ειδικές κατηγορίες πολιτών όπως γιατροί, αστυνομικοί, εκπαιδευτικοί, πυροσβέστες και ΕΚΑΒ, καθώς οι εν λόγω ανάγκες ξεπερνούν τα 3.000 άτομα, ενώ έχουν στεγαστεί μόλις 233 υπάλληλοι.
- Η ψηφιακή πλατφόρμα συγκατοίκησης για φοιτητές προβλέπει εγγυήσεις για μη κάλυψη ενοικίου σε περίπτωση μη καταβολής, καθώς και οικονομικά κίνητρα.
- Δίνονται κίνητρα σε εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων για κοινωνικές κατοικίες σε περιοχές με αυξημένη στεγαστική πίεση, μέσω φθηνών δανείων, εγγυήσεων και επιδοτήσεων, με στόχο χαμηλότερο κόστος ενοικίων. Η χρηματοδότηση θα γίνει από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και άλλους ευρωπαϊκούς και διεθνείς φορείς.
- Προβλέπεται αύξηση στις φοιτητικές εστίες με περίπου 8.600 νέες κλίνες έως το 2028-2029 μέσω ΣΔΙΤ, με προϋπολογισμό 737,5 εκατ. ευρώ. Ειδικότερα, αναμένονται 4.946 κλίνες στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, 700 στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, και 116 στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Παράλληλα σε διαγωνιστικό στάδιο βρίσκονται 750 κλίνες στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, 1.100 στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και 450 στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο που αναμένεται να ολοκληρωθούν το 2029.
- Ο εθνικός δείκτης τιμών ακινήτων αποτελεί έναν γενικό μηχανισμό παρακολούθησης τιμών αγοράς και ενοικίων, με στοιχεία από μεταβιβάσεις, μισθώσεις, τραπεζικές αποτιμήσεις και φορολογικές δηλώσεις. Σκοπός είναι να αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των μέτρων, να εντοπίζει στρεβλώσεις και να δείχνει πού χρειάζεται ειδικό πλαίσιο προστασίας ενοικιαστών. Θα μπορεί να λειτουργήσει ουσιαστικά ως εργαλείο αναφοράς για ανώτατα όρια μισθώματος σε κατοικίες χαμηλής ποιότητας ή ενεργειακής απόδοσης.
Με οκτώ παρεμβάσεις που εκτείνονται από τα προσιτά δάνεια έως τον εθνικό δείκτη τιμών, η κυβέρνηση επιχειρεί να κάνει τη στέγη ξανά προσιτή, με τη νέα φάση του «Σπίτι μου 3» να αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τον Ιανουάριο του 2027.
