Τα μουστάκια της γάτας δεν είναι απλώς ένα χαρακτηριστικό της εμφάνισής της.
Οι λεγόμενες δονήσεις ή vibrissae είναι εξειδικευμένες τρίχες, των οποίων οι θύλακες συνδέονται με πλούσιο δίκτυο νεύρων και αισθητηριακών υποδοχέων.
Με αυτόν τον τρόπο μεταφέρουν στον εγκέφαλο πληροφορίες για όσα συμβαίνουν πολύ κοντά στο πρόσωπο του ζώου.
Η λειτουργία τους γίνεται ιδιαίτερα σημαντική όταν η γάτα κινείται σε περιορισμένους ή σκοτεινούς χώρους.
Τα μουστάκια μπορούν να αντιληφθούν μικρές αλλαγές στα ρεύματα του αέρα και την επαφή με αντικείμενα, δίνοντας στη γάτα πληροφορίες για το περιβάλλον της.
Έτσι μπορεί να εκτιμήσει, μεταξύ άλλων, αν ένα άνοιγμα είναι αρκετά μεγάλο για να περάσει ή αν υπάρχει κάποιο εμπόδιο ακριβώς μπροστά της.
Δεν είναι όλες οι τρίχες ίδιες
Τα μουστάκια είναι παχύτερα και πιο βαθιά ριζωμένα από τις συνηθισμένες τρίχες του τριχώματος. Δεν βρίσκονται μόνο στις δύο πλευρές της μουσούδας, αλλά υπάρχουν επίσης πάνω από τα μάτια και σε άλλα σημεία του σώματος, όπου λειτουργούν ως αισθητηριακές δομές.
Η γάτα χρησιμοποιεί τις πληροφορίες που λαμβάνει από αυτά για τον προσανατολισμό και την αντίληψη του κοντινού χώρου.
Παράλληλα, η θέση τους μπορεί να αλλάζει ανάλογα με την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το ζώο.
Όταν εξερευνά κάτι, για παράδειγμα, τα μουστάκια μπορεί να στραφούν προς τα εμπρός, ενώ σε κατάσταση φόβου ή έντασης η θέση τους μπορεί να διαφοροποιηθεί.
Τα μουστάκια βοηθούν και στην προστασία
Η ευαισθησία τους έχει και πρακτική αξία. Αν ένα μουστάκι έρθει σε επαφή με ένα αντικείμενο ή ακόμη και με ένα μικρό σωματίδιο κοντά στο μάτι, μπορεί να ενεργοποιήσει αντανακλαστικές αντιδράσεις που προστατεύουν τη γάτα.
Παράλληλα, όταν κινείται σε πυκνή βλάστηση ή ανάμεσα σε εμπόδια, τα μουστάκια μπορούν να την προειδοποιήσουν για κάτι που βρίσκεται πολύ κοντά στο πρόσωπό της.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο δεν συνιστάται να κόβονται.
Το κόψιμο του στελέχους του μουστακιού δεν είναι το ίδιο με το να κόβεται μια κοινή τρίχα, καθώς μπορεί προσωρινά να στερήσει από τη γάτα μέρος των αισθητηριακών πληροφοριών που χρησιμοποιεί για τον προσανατολισμό της.
Οι κτηνιατρικές οδηγίες συστήνουν να μην κόβονται ή τραβιούνται τα μουστάκια.
Γιατί κάποιες γάτες δεν θέλουν βαθιά μπολ
Η ευαισθησία των μουστακιών εξηγεί και μια συμπεριφορά που παρατηρούν αρκετοί ιδιοκτήτες: ορισμένες γάτες μπορεί να προτιμούν ρηχά και πλατιά μπολ, ώστε οι πλευρές τους να μην ακουμπούν συνεχώς τα μουστάκια όταν τρώνε ή πίνουν.
Η International Cat Care προτείνει, σε γάτες που φαίνεται να ενοχλούνται από το μπολ τους, να δοκιμάζεται ένα πιο πλατύ σκεύος ή ακόμη και ένα επίπεδο πιάτο.
Δεν σημαίνει ότι κάθε γάτα που χρησιμοποιεί βαθύ μπολ θα παρουσιάσει πρόβλημα, αλλά η αλλαγή μπορεί να κάνει το γεύμα πιο άνετο για ορισμένα ζώα.
Τα μουστάκια, λοιπόν, είναι πολύ περισσότερα από τις χαρακτηριστικές «κεραίες» που βλέπουμε στο πρόσωπο μιας γάτας.
Αποτελούν μέρος ενός σύνθετου αισθητηριακού συστήματος που της επιτρέπει να αντιλαμβάνεται καλύτερα τον κοντινό χώρο, να κινείται με μεγαλύτερη ακρίβεια και να αντιδρά σε εμπόδια που δεν θα ήταν εύκολο να εντοπίσει μόνο με την όραση.
