Στη μετατόπιση της πολιτικής αντιπαράθεσης από τους γενικούς οικονομικούς δείκτες στην πραγματική κατάσταση των νοικοκυριών επενδύει η ΕΛ.Α.Σ., βάζοντας στην πρώτη γραμμή τους μισθούς, την ακρίβεια και τη στεγαστική κρίση. Παράλληλα, επιχειρεί να εμφανιστεί ως έτοιμη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ, με αιχμή το τετραετές πρόγραμμα που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας, η σημερινή (9.9.26) συνέντευξη του οποίου στην Θεσσαλονίκη αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον καθώς ο πρώην πρωθυπουργός θα κληθεί να δώσει απαντήσεις και διευκρινίσεις για όσα παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι η αποδόμηση του κυβερνητικού απολογισμού αλλά η ανάδειξη ενός διαφορετικού και κυρίως πειστικού σχεδίου για την οικονομία και το κοινωνικό κράτος. Η ΕΛ.Α.Σ. επιλέγει να αντιπαρατεθεί με την κυβέρνηση στο πεδίο όπου θεωρεί ότι η φθορά της είναι περισσότερο αισθητή. Στην καθημερινότητα.
Πηγές της Αμαλίας επικαλούνται δημοσκοπικές ενδείξεις σύμφωνα με τις οποίες πολίτες δηλώνουν ότι ζούσαν καλύτερα το 2019, με την ακρίβεια και τη διαφθορά να βρίσκονται ψηλά στην κλίμακα των αρνητικών αξιολογήσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι συγκρίσεις για το εισόδημα. Η ΕΛ.Α.Σ. προβάλλει την απόσταση ανάμεσα στον μέσο ετήσιο ακαθάριστο μισθό στην Ελλάδα, τον οποίο τοποθετεί περίπου στις 18.000 ευρώ, και στον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο των 40.000 ευρώ. Το επιχείρημα δεν αφορά μόνο το ύψος των αποδοχών, αλλά κυρίως όσα απομένουν στο νοικοκυριό μετά την πληρωμή της ενέργειας, της στέγης και των βασικών αγαθών.
Αντίστοιχη σύγκρουση διαμορφώνεται γύρω από την απασχόληση. Η κυβέρνηση προβάλλει τη δημιουργία 600.000 θέσεων εργασίας, ενώ η ΕΛ.Α.Σ., επικαλούμενη τη Eurostat, κατεβάζει τον αριθμό στις 400.000. Υποστηρίζει, παράλληλα, ότι αντίστοιχη αύξηση θέσεων είχε καταγραφεί και την περίοδο 2015-2019, θέτοντας έτσι ζήτημα τόσο για την ακρίβεια των κυβερνητικών ισχυρισμών όσο και για την ποιότητα των νέων θέσεων εργασίας.
Από τον τουρισμό στην παραγωγική ανασυγκρότηση
Το δεύτερο μέτωπο που ανοίγει το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα αφορά στο παραγωγικό μοντέλο της χώρας. Η βασική κριτική είναι ότι η ανάπτυξη εξακολουθεί να στηρίζεται υπερβολικά στον τουρισμό και στα ακίνητα, χωρίς να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια πιο ανθεκτική και παραγωγική οικονομία.
Η επισήμανση ότι πάνω από το 40% των επενδύσεων κατευθύνεται σήμερα στο real estate χρησιμοποιείται για να αναδειχθεί ο κίνδυνος μιας νέας μονοκαλλιέργειας. Για την ΕΛ.Α.Σ., το ζητούμενο είναι η μετατόπιση επενδύσεων προς τη μεταποίηση, την καινοτομία, την πράσινη παραγωγή και κλάδους που μπορούν να προσφέρουν σταθερές και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
Αυτή είναι και η βασική διαχωριστική γραμμή που επιχειρεί να χαράξει απέναντι στη ΝΔ. Η Συμπαράταξη υποστηρίζει ότι από την κυβερνητική πλευρά δεν έχει παρουσιαστεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την επόμενη ημέρα, αλλά επιμέρους παρεμβάσεις χωρίς ενιαία παραγωγική κατεύθυνση.
Η κατοικία ως κεντρικό πολιτικό στοίχημα
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο στεγαστικό, το οποίο στην ΕΛ.Α.Σ. αντιμετωπίζουν ως ένα από τα κρισιμότερα κοινωνικά ζητήματα της επόμενης περιόδου. Η άνοδος των ενοικίων, η επέκταση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και το μεγάλο απόθεμα κλειστών ακινήτων έχουν δημιουργήσει μια πίεση που δεν αφορά πλέον μόνο τα ασθενέστερα νοικοκυριά, αλλά και τη μεσαία τάξη.
Το σχέδιο της Συμπαράταξης κινείται σε τρεις κατευθύνσεις. Προστασία της πρώτης κατοικίας, αύξηση της προσφοράς σπιτιών για μακροχρόνια μίσθωση και ενίσχυση της δημόσιας παρέμβασης στην αγορά.
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται η διεύρυνση των κριτηρίων ευαλωτότητας και η υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτών στις διαδικασίες ρύθμισης. Προβλέπεται ακόμη η χρηματοδότηση ανακαινίσεων για χιλιάδες κλειστά σπίτια, με την προϋπόθεση ότι θα επιστρέψουν στην αγορά της μακροχρόνιας μίσθωσης.
Παράλληλα, προτείνονται κίνητρα προς τους δήμους για τον περιορισμό των βραχυχρόνιων μισθώσεων στις περιοχές όπου παρατηρείται μεγάλη στεγαστική πίεση, καθώς και η δημιουργία Οργανισμού Κοινωνικά Προσιτής Κατοικίας. Στόχος είναι η στεγαστική πολιτική να αποκτήσει μόνιμο φορέα, αντί να εξαντλείται σε επιδοτήσεις και έκτακτα μέτρα.
Η μάχη της αξιοπιστίας
Η ΕΛ.Α.Σ. θέλει να διαφοροποιηθεί και στον τρόπο παρουσίασης των δεσμεύσεών της. Το τετραετές πρόγραμμα που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας προβλέπει, σύμφωνα με την Αμαλίας, συγκεκριμένους δείκτες για την παρακολούθηση των κυβερνητικών στόχων. Η επιλογή αυτή επιχειρεί να δώσει στις προγραμματικές εξαγγελίες χαρακτήρα μετρήσιμου συμβολαίου με τους πολίτες. Ταυτόχρονα, όμως, αυξάνει τις απαιτήσεις για σαφή κοστολόγηση, χρονοδιαγράμματα και συγκεκριμένες πηγές χρηματοδότησης.
Εδώ θα κριθεί σε σημαντικό βαθμό η αξιοπιστία του νέου κόμματος. Η κριτική προς την κυβέρνηση μπορεί να συναντά την κοινωνική δυσαρέσκεια, αλλά η διεκδίκηση της διακυβέρνησης απαιτεί απαντήσεις για την εφαρμογή των προτάσεων και όχι μόνο για την πολιτική τους κατεύθυνση.
«Ευθύνη και όχι εξουσία»
Πίσω από τις οικονομικές και κοινωνικές προτάσεις, η ΕΛ.Α.Σ. επιχειρεί να χτίσει μια ευρύτερη πολιτική ταυτότητα γύρω από την έννοια της «υπηρεσίας προς τους πολίτες» συνδεόντας αυτή την επιλογή με την κρίση εμπιστοσύνης προς την πολιτική και με το ζήτημα της διαφθοράς.
Το μήνυμα της Συμπαράταξης είναι ότι επιδιώκει την ανάληψη της ευθύνης της διακυβέρνησης και όχι την κατάκτηση της εξουσίας ως αυτοσκοπό. Πρόκειται για μια ισχυρή πολιτική διατύπωση, η οποία θα δοκιμαστεί στην οργανωτική συγκρότηση, στην επιλογή προσώπων και στον τρόπο με τον οποίο το κόμμα θα διαχειριστεί τις εσωτερικές και κοινωνικές του διαβουλεύσεις.
Η ίδια η εκπρόσωπος Τύπου αναγνώρισε σε πρόσφατες δηλώσεις της ότι η ΕΛ.Α.Σ., ως κόμμα τριών μηνών, έχει ακόμη πολλή δουλειά μπροστά της στην εξειδίκευση και στην αποσαφήνιση των θέσεών της. Η επόμενη φάση, επομένως αφορά την ικανότητά της να μετατρέψει την αρχική πολιτική κινητικότητα σε οργανωμένη κοινωνική παρουσία και το πρόγραμμα σε πειστική πρόταση εξουσίας ή όπως προτιμά να το διατυπώνει η ίδια, σε πρόταση ευθύνης.
