Σαφές μήνυμα για τον νέο επιμερισμό των ευθυνών εντός του ΝΑΤΟ έστειλε την Τετάρτη (08.07.226) από την Άγκυρα ο Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας ότι οι ευρωπαϊκές χώρες δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζουν την άμυνά τους ως υπόθεση που ανατίθεται σε τρίτους. Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε θέσει ήδη από την πρώτη του θητεία, «με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο», την ανάγκη οι Ευρωπαίοι να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη δική τους ασφάλεια. Και, όπως είπε, «είχε απολύτως δίκιο».
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά και η συζήτηση για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν πλέον αλλάξει τους όρους. Σύμφωνα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν αντιληφθεί ότι η ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ δεν είναι απλώς μια πολιτική επιλογή, αλλά «αναντίρρητη προτεραιότητα» και «συνθήκη επιβίωσης της ίδιας της Συμμαχίας».
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο πρωθυπουργός έβαλε στο τραπέζι και τα ελληνικά δεδομένα, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πέντε χώρες του ΝΑΤΟ που, με βάση τα επίσημα στοιχεία για το 2026, έχουν ήδη ξεπεράσει τον στόχο του 5% στις κύριες αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ. Όπως τόνισε, «η Ελλάδα βρίσκεται ήδη εκεί που άλλες ευρωπαϊκές χώρες ελπίζουν να βρεθούν το 2035».
«Δεν θα αποχωρήσουν οι ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίστηκε κατηγορηματικός και για τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στη Συμμαχία, απορρίπτοντας κάθε σενάριο αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ.
«Δεν θεωρώ ότι υπάρχει καμία πιθανότητα οι ΗΠΑ να αποχωρήσουν από το ΝΑΤΟ», ανέφερε, σημειώνοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ, στην καταληκτική του τοποθέτηση στη Σύνοδο, εμφανίστηκε θετικός για το κλίμα που διαμορφώθηκε και για το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα να δαπανούν περισσότερα για τη δική τους ασφάλεια.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Κατά τον πρωθυπουργό, η Συμμαχία μπαίνει πλέον σε μια «καινούργια εποχή». Και αυτή η νέα εποχή, όπως την περιέγραψε, δεν σημαίνει λιγότερο ΝΑΤΟ, αλλά περισσότερη ευρωπαϊκή ευθύνη μέσα στο ΝΑΤΟ.
Τα ελληνικά F-35 και τα εμπόδια για την Τουρκία
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός και στα F-35, σημειώνοντας ότι οι Έλληνες πιλότοι θα αρχίσουν μέσα στο 2027 να εκπαιδεύονται στα ελληνικά αεροσκάφη, τα οποία, όπως είπε, ήδη κατασκευάζονται και η αγορά τους έχει πρακτικά δρομολογηθεί.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέφυγε να σχολιάσει τις επιλογές άλλων χωρών, υπογραμμίζοντας ότι δεν είναι δουλειά της Ελλάδας να υποδείξει στις ΗΠΑ σε ποιους θα πουλήσουν ή όχι αμυντικά συστήματα. Ωστόσο, έκανε μια σαφή πραγματολογική παρατήρηση: αυτή τη στιγμή υπάρχουν σημαντικά νομικά εμπόδια στην αμερικανική νομοθεσία για να προμηθευτεί η Τουρκία τα F-35.
Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι η απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα συνδέθηκε με την αγορά των ρωσικών S-400, ενός συστήματος που το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ θεωρούν ευθέως ανταγωνιστικό προς το πρόγραμμα των F-35.
Η ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε την υπόθεση των F-35 με τη συνολική ενίσχυση της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας τα τελευταία χρόνια.
Όπως υπενθύμισε, από το 2019 η Ελλάδα έχει ενισχύσει σημαντικά την αεροπορική της ισχύ. Αναφέρθηκε στον εκσυγχρονισμό των F-16 σε έκδοση Viper, πρόγραμμα που, όπως είπε, «καρκινοβατούσε», αλλά πλέον προχωρά με γρήγορους ρυθμούς. Ήδη έχουν ξεπεραστεί τα 50 αεροσκάφη και ο στόχος είναι να φτάσουν τα 83.
Παράλληλα, έκανε ειδική αναφορά στην προμήθεια των 24 Rafale, τα οποία αποκτήθηκαν με ταχύτατες διαδικασίες, αλλά και στη συμμετοχή της χώρας στο πρόγραμμα των F-35.
Η Ελλάδα ως «πρωταγωνίστρια»
Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η Ελλάδα έχει ιδιαίτερες γεωπολιτικές συνθήκες να αντιμετωπίσει. Γι’ αυτό, όπως είπε, ακόμη και στα χρόνια της κρίσης, η χώρα ξεπερνούσε τον τότε στόχο του 2% των αμυντικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Συνέδεσε επίσης την ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ με τη συζήτηση που γίνεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, σημειώνοντας ότι ζητούμενο είναι να καταστεί η ρήτρα αυτή πιο ενεργή και επιχειρησιακά αποτελεσματική.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα είναι «πρωταγωνίστρια» στη μεγάλη προσπάθεια ενίσχυσης του ΝΑΤΟ. Μια προσπάθεια, όπως σημείωσε, που αναγνωρίζεται τόσο από τον γενικό γραμματέα της Συμμαχίας όσο και από τις ΗΠΑ.
Για τα Στενά του Ορμούζ
Αισιόδοξος ότι δεν θα υπάρξει επιστροφή σε καθεστώς πολεμικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή εμφανίστηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με φόντο την εύθραυστη εκεχειρία και τις ανησυχίες για τις τιμές του πετρελαίου.
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι και στο παρελθόν υπήρξαν προσωρινές εχθροπραξίες, εκτιμώντας ότι η κατάσταση μπορεί να επανέλθει σε τροχιά συζητήσεων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. «Επιτρέψτε μου να βλέπω το ποτήρι μισογεμάτο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα, ως παγκόσμια ναυτική δύναμη, έχει άμεσο συμφέρον να υπερασπίζεται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, πάνω στην οποία στηρίζονται το διεθνές εμπόριο και το Δίκαιο της Θάλασσας.
Όπως τόνισε, η διατήρηση των Στενών του Ορμούζ ανοιχτών, χωρίς την επιβολή διοδίων ή άλλων επιβαρύνσεων, αποτελεί κεντρική προτεραιότητα όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για τις ευρωπαϊκές χώρες και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παρούσα η Ελλάδα στη Μέση Ανατολή
Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η Ελλάδα είναι ήδη παρούσα στη Μέση Ανατολή, συμμετέχοντας στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ». Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ελληνικής συμμετοχής και σε αντίστοιχη επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, εφόσον υπάρξει σχετικό αίτημα και συμφωνία σε επίπεδο ΟΗΕ.
Όπως ξεκαθάρισε, κάτι τέτοιο δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο τραπέζι. Ωστόσο, η Ελλάδα διαθέτει τόσο την επιχειρησιακή δυνατότητα όσο και το εθνικό συμφέρον να υπερασπίζεται την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Για τις τιμές του πετρελαίου
Καθησυχαστικός για τις τιμές του πετρελαίου εμφανίστηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, εκτιμώντας ότι πρόκειται για μια προσωρινή αναταραχή που συνδέεται με την ένταση στη Μέση Ανατολή.
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι το πετρέλαιο καταγράφει συχνά έντονες διακυμάνσεις και υπογράμμισε πως το κρίσιμο είναι η εικόνα σε ορίζοντα εβδομάδων και όχι οι ημερήσιες μεταβολές.
Όπως ανέφερε, εφόσον η κρίση εκτονωθεί, οι τιμές μπορούν να επιστρέψουν σε επίπεδα διαχειρίσιμα για την ελληνική οικονομία.
«Ιστορική ανορθογραφία» το casus belli
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και στο τουρκικό casus belli, χαρακτηρίζοντάς το «ιστορική ανορθογραφία» που δεν συνάδει με το καλό κλίμα που Αθήνα και Άγκυρα επιδιώκουν να οικοδομήσουν.
Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που θέτει το ζήτημα, καθώς το είχε κάνει και σε διμερή συνάντησή του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πριν από μερικούς μήνες.
Όπως τόνισε, δύο γειτονικές χώρες, ακόμη και όταν έχουν διαφορές, πρέπει να μάθουν να ζουν ειρηνικά και με σχέσεις καλής γειτονίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η απειλή πολέμου δεν μπορεί να θεωρείται κανονικότητα.
«Ήρθε η ώρα να αφήσουμε την απειλή πολέμου πίσω μας»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι όλοι στην Ευρώπη αντιλαμβάνονται πως δεν ταιριάζει με το πνεύμα της Συμμαχίας να υπάρχει μια απειλή πολέμου μεταξύ συμμάχων.
Το casus belli, όπως είπε, έρχεται από το «βαθύ παρελθόν» του 1995 και πλέον έχει έρθει η ώρα να μείνει πίσω.
Για τα F-35 και το Ισραήλ
Αποστάσεις από τη συζήτηση για το αν οι ΗΠΑ θα πρέπει να διαθέσουν F-35 στην Τουρκία κράτησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, απαντώντας σε ερώτηση για την έκκληση του Μπενιαμίν Νετανιάχου προς τον Ντόναλντ Τραμπ να μην προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση.
Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι δεν είναι δική του δουλειά να υποδείξει στις ΗΠΑ τι θα πουλήσουν και σε ποια χώρα. Την ίδια ώρα, όμως, έστειλε και ένα καθαρό μήνυμα αυτονομίας των ελληνικών επιλογών, σημειώνοντας ότι ούτε η Ελλάδα δέχεται υποδείξεις για το τι θα αγοράσει προκειμένου να θωρακίσει τις Ένοπλες Δυνάμεις της και να ασφαλίσει τη χώρα.
