Θλίψη έχει σκορπίσει η είδηση θανάτου της Άννας Καφέτση, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 71 ετών. Η ιστορικός τέχνης και επιμελήτρια, ιδρυτική και πρώτη διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) είναι μία μεγάλη απώλεια, με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη να την αποχαιρετά με ένα μήνυμα.
Το ΕΜΣΤ με τη σειρά του αποχαιρέτησε «με βαθιά θλίψη» την ιστορικό τέχνης την Άννα Καφέτση, που «υπήρξε η καθοριστική προσωπικότητα πίσω από τη δημιουργία του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και ένα σημαντικό πρόσωπο στον πολιτισμό της χώρας.
Ανέλαβε τη διεύθυνσή του το 2000 και το οργάνωσε από το μηδέν, χτίζοντας βήμα-βήμα τη συλλογή, τη φυσιογνωμία και τη θεσμική του ταυτότητα. Σε μια περίοδο που δεν υπήρχε ακόμη εθνικός θεσμός σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα, αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στη συγκρότησή του, με αδιάκοπη πίστη στην ανάγκη ύπαρξης ενός τέτοιου μουσείου.
Με το έργο και την επιμονή της, έθεσε τις βάσεις για έναν θεσμό που άλλαξε το τοπίο της σύγχρονης τέχνης στη χώρα. Στήριξε καλλιτέχνες, ανέδειξε νέες κατευθύνσεις και διαμόρφωσε έναν χώρο ανοιχτό στον πειραματισμό και τη διεθνή συνάντηση.
Το 2014 αποχώρησε από τη διεύθυνση του ΕΜΣΤ.
Η συμβολή της στη σύγχρονη ελληνική τέχνη, στην ανάπτυξη των θεσμών της σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα υπήρξε θεμελιώδες και διαρκές σημείο αναφοράς. Το ΕΜΣΤ εκφράζει τα ειλικρινή του συλλυπητήρια στους οικείους της και σε όλους όσοι συνεργάστηκαν μαζί της», κατέληξε το μουσείο στην ανακοίνωσή του.
Λίνα Μενδώνη: Η Άννα Καφέτση ταυτίστηκε δίκαια με τον πρώτο θεσμό σύγχρονης τέχνης
Πληροφορούμενη τον θάνατο της Άννας Καφέτση, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη έκανε την ακόλουθη δήλωση:
Με βαθύτατη οδύνη πληροφορήθηκα την απώλεια της Άννας Καφέτση, η οποία σφράγισε ανεξίτηλα, με την παρουσία και την ακάματη δραστηριότητά της, τη σκηνή της σύγχρονης τέχνης. Σε όλη τη σταδιοδρομία της, η Άννα Καφέτση, συνδύασε, στον υπέρτατο βαθμό, τη βαθύτατη γνώση του αντικειμένου της με την αφοσίωσή της στην Τέχνη, διαθέτοντας ξεχωριστές διαχειριστικές και διοικητικές ικανότητες.
Η Άννα Καφέτση ταυτίστηκε, δίκαια, με τον πρώτο θεσμό σύγχρονης τέχνης, το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Υπήρξε η ιδρυτική του διευθύντρια, ουσιαστικά όμως, το διαμόρφωσε σχεδόν εκ του μηδενός, συγκροτώντας βαθμιαία τις συλλογές του, φιλοτεχνώντας τη φυσιογνωμία του, με συνεχή δουλειά, διορατότητα και εξωστρέφεια.
Και μετά από την αποχώρησή της από το ΕΜΣΤ, η Άννα Καφέτση παρέμεινε εξαιρετικά δραστήρια και ανήσυχη. Χάθηκε στην πιο ώριμη στιγμή της και είχε ακόμη να δώσει πολλά. Θα κρατώ πάντοτε στη μνήμη μου την πολύχρονη, γόνιμη και σταθερά ανέφελη συνεργασία μας, κατά τις θητείες μου ως Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού.
Μια συνεργασία που υπήρξε εξαιρετικά πολύτιμη, καθώς η Άννα Καφέτση ήταν ένας άνθρωπος που μοιραζόταν αφειδώλευτα γνώσεις και συναισθήματα.
Στους οικείους της, τους φίλους και τους συνεργάτες της απευθύνω ειλικρινέστατα συλλυπητήρια.
Συγκινητικό ήταν και το «αντίο» του σκηνοθέτη Δημήτρη Παπαϊωάννου, ο οποίος αναφέρει σε ανάρτησή του στο Instagram για την Άννα Καφέτση: «Καλοτάξιδη κυρία Καφετση. Πολεμήσατε να αποκτήσουμε μουσείο σύγχρονης τέχνης επιτέλους στην Ελλάδα. Η περίοδος που φιλοξενήθηκε το μουσείο στο συγκλονιστικό αρχιτεκτόνημα Ωδείο Αθηνών θα παραμείνει για μένα η πιο υποδειγματική διαρρύθμιση/φιλοξενία στον Αθηναϊκό μοντερνισμό.
Αυτον που κατακρεουργήθηκε στο Φιξ, στην Εθνική πινακοθήκη και συνεχίζει να κατακρεουργείται με τα τζαμια, τα μέταλλα και τις καμπύλες του πιο χυδαίου μεταμοντερνισμού.
Για αυτήν την τόσο κομψή υπόσχεση εκείνης της στιγμής σας ευχαριστώ».
Ποια ήταν η Άννα Καφέτση
Η Άννα Καφέτση γεννήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 1955 στην Αθήνα.
Το 1977, πήρε το πτυχίο Φιλοσοφικής από το Πανεπιστήμιο Αθηνών ενώ από το 1977 έως το 1982 έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Αισθητική και την Ιστορία της Τέχνης στη Σορβόννη (University Paris- I).
Η Άννα Καφέτση, διδάκτωρ φιλοσοφίας/αισθητικής (Πανεπιστήμιο Paris Panthéon-Sorbonne), ήταν ιδρυτική διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) (2000-2014) και πρώην επιμελήτρια της Εθνικής Πινακοθήκης (Συλλογές 20ού αιώνα, 1983-1999).
Από το 2016 έως το 2026 διεύθυνε το annexM, Κέντρο Εικαστικών Τεχνών στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Επιμελήθηκε πολυάριθμες εκθέσεις, μεταξύ των οποίων οι: «Μεταμορφώσεις του Μοντέρνου – Η ελληνική εμπειρία», Εθνική Πινακοθήκη 1992· «Ρωσική Πρωτοπορία – Η Συλλογή Γ. Κωστάκη», Εθνική Πινακοθήκη 1995· «Σύνοψις 1-3 (Επικοινωνίες, Θεολογίες, Μαρτυρίες)», ΕΜΣΤ 2000-2003· «Διαπολιτισμοί», ΕΜΣΤ 2004· «Βιντεογραφίες – Οι πρώτες δεκαετίες», ΕΜΣΤ 2005· «Ο Μεγάλος Περίπατος», ΕΜΣΤ 2006· «Διεμπειρίες», ΕΜΣΤ/798 Space, Πεκίνο 2008· «Ηeart in Ηeart», ΕΜΣΤ 2008· «Τέχνης Πολιτική», ΕΜΣΤ 2010· «Sonic Time, λόγος-ήχος-σιωπή», ΕΜΣΤ 2012· «Ο Κήπος βλέπει», annexM 2017· Τριλογία Η Άγραφη Βιβλιοθήκη («Ο τελευταίος αναγνώστης», «Μετά τη Βαβέλ»), annexM 2018-2019· ατομικές εκθέσεις καλλιτεχνών, όπως οι: Kωνσταντίνος Παρθένης, Θεόδωρος Στάμος, Βλάσης Κανιάρης, Γιάννης Τσαρούχης, Chen Zhen, Γιάννης Κουνέλλης, Kimsooja, Shirin Neshat, Y.Z. Kami, Young-Hae Chang Heavy Industries, Yang Fudong, Gulsun Karamustafa, Maaria Wirkkala, Carlos Garaicoa, Dilek Winchester, Andrea Bowers, Γιώργος Ξένος, μεταξύ άλλων.
Έχει συγγράψει και επιμεληθεί πολυάριθμους καταλόγους, άρθρα, μονογραφίες.
