Κατηγορηματικός ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν πρόκειται να εφαρμοστεί εμφανίστηκε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Ανατολικής Λιβύης να επικυρώσει τη συμφωνία με την Τουρκία. Με την Ανατολική Μεσόγειο να βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο των διπλωματικών εξελίξεων, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας υπογράμμισε ότι η Αθήνα κινείται βάσει συγκεκριμένου σχεδίου, αξιοποιώντας τις διεθνείς συμμαχίες της για την προάσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας το πρωί της Τετάρτης (21.10.2026) στο Mega News 104.6, χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο «άκυρο και ανυπόστατο», τονίζοντας ότι «δεν παράγει κανένα νομικό αποτέλεσμα». Παράλληλα, αναφέρθηκε στην αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις επαφές με την Αίγυπτο και στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, στέλνοντας το μήνυμα ότι η Ελλάδα είναι προετοιμασμένη για όλα τα ενδεχόμενα απέναντι στην Τουρκία, σε μια περίοδο αυξημένης διπλωματικής κινητικότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Δεν υπάρχει περίπτωση να εφαρμοστεί το μνημόνιο»
Ο υπουργός Εξωτερικών επέμεινε ότι η επικύρωση της συμφωνίας από το Κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης δεν μεταβάλλει τη νομική θέση της Ελλάδας, ούτε προσδίδει πρόσθετη ισχύ στο μνημόνιο που υπεγράφη τον Νοέμβριο του 2019.
Όπως εξήγησε, η συμφωνία είχε υπογραφεί από τη μεταβατική κυβέρνηση της δυτικής Λιβύης, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν διέθετε την αναγκαία νομιμοποίηση για να δεσμεύσει τη χώρα.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υποστήριξε ότι η Τουρκία είχε αναπτύξει ήδη από εκείνη την περίοδο ισχυρή επιρροή στη Λιβύη και επιδίωκε συστηματικά την επικύρωση της συμφωνίας από το Κοινοβούλιο της ανατολικής πλευράς.
Συνέδεσε, μάλιστα, τη μεταστροφή της στάσης της λιβυκής Βουλής με την πρόσφατη απομάκρυνση του προέδρου της και την ανάληψη της θέσης από πρόσωπο που, όπως ανέφερε, διάκειται φιλικά προς την Τουρκία.
«Το μνημόνιο αυτό δεν πρόκειται να εφαρμοστεί. Και δεν πρόκειται να εφαρμοστεί για τον απλούστατο λόγο ότι δεν παράγει έννομα αποτελέσματα ως απολύτως αντικείμενο στο διεθνές δίκαιο», δήλωσε.
Επικαλέστηκε, παράλληλα, τις ελληνικές πρωτοβουλίες για τις έρευνες υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης και τα έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης, επισημαίνοντας ότι η Αθήνα συνεχίζει να ασκεί τα δικαιώματά της στις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές.
Η ευρωπαϊκή αντίδραση και τα χρηματοδοτικά εργαλεία
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην αντίδραση των ευρωπαϊκών θεσμών, μετά τις δηλώσεις του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
«Κινητοποιήθηκε ο μεγαλύτερος μηχανισμός που θα μπορούσε να κινητοποιηθεί», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι οι τοποθετήσεις των δύο κορυφαίων Ευρωπαίων αξιωματούχων έγιναν μέσα σε λίγες ώρες από την επικύρωση του μνημονίου.
Ο υπουργός Εξωτερικών προανήγγειλε περαιτέρω διπλωματικές παρεμβάσεις, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα έχει ήδη ενεργοποιήσει τις επαφές της με συμμάχους και εταίρους.
«Θα υπάρξει μια ομόθυμη αντίδραση απέναντι στο ζήτημα αυτό», ανέφερε.
Ερωτηθείς για τα μέσα πίεσης που διαθέτει η Αθήνα, στάθηκε στον ρόλο της Ελλάδας στις ευρωπαϊκές και διεθνείς διαδικασίες που αφορούν την Τουρκία και τη Λιβύη.
«Μέσα από την Ελλάδα περνάνε όλα τα χρηματοδοτικά πρωτόκολλα της Λιβύης, περνάει η ειρηνευτική αποστολή η οποία βρίσκεται στη Λιβύη, μέσα από την Ελλάδα περνάει η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε.
Ο ίδιος επισήμανε ότι η Αθήνα θα αξιοποιήσει τους διαθέσιμους διπλωματικούς μηχανισμούς, προκειμένου να αποτρέψει οποιαδήποτε πρακτική εφαρμογή της συμφωνίας.
«Δεν ήταν στο χέρι μας να το αποτρέψουμε»
Απαντώντας στην κριτική περί αποτυχίας της ελληνικής διπλωματίας, ο Γιώργος Γεραπετρίτης υποστήριξε ότι η κύρωση του μνημονίου δεν αποτελούσε εξέλιξη την οποία μπορούσε να αποτρέψει μονομερώς η Αθήνα.
«Δεν ήταν στο χέρι της Ελλάδας να το αποτρέψει», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η απόφαση της λιβυκής Βουλής δεν προσδίδει στη συμφωνία «καμία απολύτως πρόσθετη αξία, ούτε θεωρητική ούτε πρακτική».
Παράλληλα, κάλεσε όσους κάνουν λόγο για εθνική ήττα να είναι προσεκτικοί στις διατυπώσεις τους.
«Η Ελλάδα δεν αντιδρά σπασμωδικά. Η Ελλάδα αντιδρά βάσει σχεδίου και κυρίως για την εξυπηρέτηση των εθνικών συμφερόντων», τόνισε.
«Η Ελλάδα θα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα όταν το επιλέξει»
Στο ερώτημα εάν η Αθήνα εξετάζει την επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως και δυτικά της Κρήτης, ο υπουργός Εξωτερικών απέφυγε να προσδιορίσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, επαναλαμβάνοντας ωστόσο ότι πρόκειται για κυριαρχικό δικαίωμα της χώρας.
«Η Ελλάδα θα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι θα το πράξει «με τον τρόπο και στον χρόνο που η ίδια η ελληνική Πολιτεία θα επιλέξει».
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υποστήριξε ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να καθορίζεται από τις αποφάσεις της Τουρκίας και της Λιβύης, παραπέμποντας στις συμφωνίες οριοθέτησης, στην επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο, στα θαλάσσια πάρκα και στον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό.
Η Αίγυπτος και το ενδεχόμενο επέκτασης της συμφωνίας ΑΟΖ
Ο υπουργός Εξωτερικών εμφανίστηκε βέβαιος για τη στάση της Αιγύπτου, με την οποία η Ελλάδα έχει υπογράψει συμφωνία μερικής οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
«Με την Αίγυπτο μας συνδέει στρατηγική και, θα μου επιτρέψετε να πω, αδελφική σχέση», δήλωσε.
Αποκάλυψε, παράλληλα, ότι στο μέλλον θα μπορούσε να τεθεί προς συζήτηση η επέκταση της υφιστάμενης συμφωνίας οριοθέτησης.
«Είναι κάτι το οποίο θα το συζητήσουμε εν ευθέτω χρόνω, όταν θα το αξιολογήσουμε», σημείωσε.
Σε ό,τι αφορά τις εξελίξεις στη Λιβύη, υπογράμμισε ότι Ελλάδα και Αίγυπτος έχουν «απολύτως κοινή κατανόηση», προσθέτοντας ότι ανάλογη θέση συμμερίζονται και τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο: «Μόνο από την Ελλάδα θα ζητηθεί άδεια»
Ιδιαίτερη σημασία είχαν οι δηλώσεις του Γιώργου Γεραπετρίτη για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), με αφορμή τις τοποθετήσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.
Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας είχε υποστηρίξει ότι η Άγκυρα δεν αντιτίθεται στο έργο, ζητώντας ωστόσο γραπτή ενημέρωση για τις έρευνες και τις συντεταγμένες των περιοχών όπου θα δραστηριοποιούνται τα ερευνητικά πλοία.
Απαντώντας, ο Γιώργος Γεραπετρίτης ξεκαθάρισε ότι η αδειοδότηση των εργασιών αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Ελλάδας.
«Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα στην οποία θα ζητηθεί άδεια και έχει ήδη ζητηθεί άδεια για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου», δήλωσε.
Διευκρίνισε, πάντως, ότι η ενημέρωση για τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα εκληφθεί ως διαδικασία αδειοδότησης.
Παράλληλα, διέψευσε κατηγορηματικά τις πληροφορίες περί άτυπων διαπραγματεύσεων μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας για το έργο.
«Δεν υπάρχει καμία επικοινωνία με την Τουρκία σε ό,τι αφορά την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, το αίτημα για την άδεια εκτέλεσης εργασιών εκκρεμεί στο υπουργείο Εξωτερικών και πρόκειται να εξεταστεί από την αρμόδια διυπουργική επιτροπή.
«Είμαστε έτοιμοι για κάθε πιθανό σενάριο»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο η Τουρκία να επιχειρήσει να εμποδίσει τις έρευνες για το καλώδιο, ο υπουργός Εξωτερικών διαβεβαίωσε ότι η ελληνική πλευρά έχει προετοιμαστεί για κάθε εξέλιξη.
«Η Ελλάδα είναι έτοιμη για οποιοδήποτε πιθανό σενάριο», δήλωσε, εκτιμώντας ωστόσο ότι δεν διαφαίνεται πρόθεση της Άγκυρας να προχωρήσει σε μια τέτοια ενέργεια.
Υπογράμμισε, μάλιστα, ότι η ηλεκτρική διασύνδεση δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό έργο, καθώς εμπλέκονται γαλλικά συμφέροντα και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
«Δεν μπορείς να απειλείς ένα έργο, το οποίο έχει ευρωπαϊκό προσανατολισμό και ταυτόχρονα να θέλεις να γίνεις μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας», ανέφερε.
Αιχμές κατά Σαμαρά: «Βαθύτατη μισαλλοδοξία και πολιτική εχθροπάθεια»
Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους απάντησε ο Γιώργος Γεραπετρίτης και στην κριτική του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος ζήτησε εκ νέου την απομάκρυνσή του από το υπουργείο Εξωτερικών.
«Ο κύριος Σαμαράς προφανώς και μπορεί να ζητεί ό,τι κρίνει. Εξάλλου, είναι ένας πρώην πρωθυπουργός, ένας εν δυνάμει πολιτικός αρχηγός», ανέφερε αρχικά.
Στη συνέχεια, ωστόσο, υποστήριξε ότι οι τοποθετήσεις του πρώην πρωθυπουργού «διέπονται από μια βαθύτατη μισαλλοδοξία», προσθέτοντας ότι δεν τις αντιμετωπίζει ως ουσιαστική πολιτική κριτική.
Ο υπουργός Εξωτερικών κατηγόρησε τον Αντώνη Σαμαρά ότι επέλεξε να στραφεί κατά της ελληνικής κυβέρνησης, την ώρα που οι ευρωπαϊκοί θεσμοί καταδίκαζαν το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
«Εμφορούμαστε από μια εχθροπάθεια, πολιτική εχθροπάθεια, η οποία δεν συνδέεται με τα συμφέροντα της χώρας», δήλωσε, αναφερόμενος στην κριτική του πρώην πρωθυπουργού.
«Δεν έχουμε καμία εθνική ήττα», πρόσθεσε, επιμένοντας ότι η συμφωνία δεν παράγει έννομα αποτελέσματα και ότι η Ελλάδα διαθέτει την υποστήριξη των Ευρωπαίων εταίρων της.
Η απάντηση στον Φιντάν για την «ασπιρίνη» και τα ελληνοτουρκικά
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης κλήθηκε να σχολιάσει και τις δηλώσεις του Χακάν Φιντάν, ο οποίος υποστήριξε ότι η Τουρκία χρησιμοποιείται στην ελληνική εσωτερική πολιτική ως μέσο πολιτικής αντιπαράθεσης, παρομοιάζοντάς την με «ασπιρίνη».
Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών αντέτεινε ότι η Άγκυρα θα πρέπει να εξετάσει πρώτα τη δική της πολιτική.
«Η Ελλάδα είναι εκείνη η οποία έχει υπογράψει και κυρώσει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, την UNCLOS, και όχι η Τουρκία», ανέφερε, υπενθυμίζοντας ότι η Αθήνα επιδιώκει την επίλυση των διαφορών μέσω διεθνούς δικαιοδοσίας.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξανόμενη πίεση προς την τουρκική κυβέρνηση από μέσα ενημέρωσης της γειτονικής χώρας, τα οποία, όπως είπε, υιοθετούν ολοένα πιο επιθετική ρητορική έναντι της Ελλάδας.
«Καλό είναι να ελεγχθεί και εκ των έσω το θέμα της ασπιρίνης», σχολίασε.
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στη βελτίωση του κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις κατά την τελευταία τριετία, σημειώνοντας ότι έχουν περιοριστεί οι παραβιάσεις και έχουν διατηρηθεί ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η επιδίωξη λειτουργικών σχέσεων δεν συνεπάγεται υποχώρηση από τις πάγιες ελληνικές θέσεις.
«Τα εθνικά μας συμφέροντα είναι οι απόλυτες γραμμές υποστήριξης. Δεν είναι κάτι από το οποίο μπορούμε να αποστούμε», τόνισε.
Η μεταστροφή της Ανατολικής Λιβύης και το διπλωματικό παρασκήνιο
Οι δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών έρχονται μία ημέρα μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να εγκρίνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Σύμφωνα με όσα δήλωσαν δύο Λίβυοι βουλευτές στο Reuters, η επικύρωση πραγματοποιήθηκε την Τρίτη (20.10.2026), σηματοδοτώντας αλλαγή στάσης του Κοινοβουλίου της Ανατολικής Λιβύης, το οποίο είχε απορρίψει τη συμφωνία το 2020.
Το μνημόνιο είχε υπογραφεί τον Νοέμβριο του 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας (GNA) στην Τρίπολη, προκαλώντας από την πρώτη στιγμή αντιδράσεις από την Ελλάδα. Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Ανατολικής Λιβύης, η οποία συνδέεται πολιτικά με το στρατόπεδο του Χαλίφα Χαφτάρ, δεν είχε αρχικά αποδεχθεί τη συμφωνία, αμφισβητώντας τη νομιμότητά της.
Η αλλαγή στάσης της συνδέεται με την ενισχυμένη παρουσία και επιρροή της Τουρκίας στη Λιβύη, ενώ στην Αθήνα η εξέλιξη εξετάζεται και υπό το πρίσμα των ενεργειακών σχεδιασμών στην περιοχή. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και οι σχεδιαζόμενες έρευνες υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης, με τη συμμετοχή της αμερικανικής Chevron, για τις οποίες η Λιβύη έχει ήδη διατυπώσει αντιρρήσεις.
Τι είπε για την Κίμπερλι Γκιλφόιλ και τις σχέσεις με τις ΗΠΑ
Στο πλαίσιο της συνέντευξης, ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στην κριτική που ασκήθηκε στην κυβέρνηση για τη στάση της απέναντι στην πρώην πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα Κίμπερλι Γκιλφόιλ και την ανάκλησή της στην Ουάσιγκτον.
Ο υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά ορθώς δεν παρενέβη σε ζήτημα που αφορά τις αποφάσεις της αμερικανικής διοίκησης για τη διπλωματική της εκπροσώπηση.
Όπως εξήγησε, προτεραιότητα της Αθήνας ήταν η διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας με την αμερικανική πρεσβεία και η ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας.
«Ελλάδα και ΗΠΑ πορεύονται σε ένα μονοπάτι το οποίο είναι αμοιβαία επωφελές», ανέφερε, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην ενεργειακή και εμπορική συνεργασία των δύο χωρών.
Παράλληλα, επισήμανε ότι είχε υπάρξει ρητή διάψευση, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου, των αναφορών περί απειλών προς την ελληνική κυβέρνηση.
«Στη σούμα μετράει πόσο βελτιώνονται οι εθνικές μας θέσεις από την ελληνοαμερικανική σχέση», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι η θέση της Ελλάδας έχει ενισχυθεί ουσιαστικά μέσα από τη συνεργασία με τις ΗΠΑ.
