Στις ευθύνες της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης και στους όρους λειτουργίας της ελληνικής αγοράς στρέφει τη συζήτηση για την ακρίβεια η ΕΛΑΣ. Με μια σειρά τριών σύντομων βίντεο, υπό τον τίτλο «Τώρα μιλάμε για την ακρίβεια», ο Τομέας Ανάπτυξης, Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας επιχειρεί να συνδέσει την καθημερινή πίεση στα νοικοκυριά με συγκεκριμένες προτάσεις παρέμβασης.
Η πρωτοβουλία της ΕΛΑΣ έχει σαφή πολιτική αιχμή, καθώς αμφισβητεί την επάρκεια των εξηγήσεων που αποδίδουν τις ανατιμήσεις στη διεθνή κρίση. Το ερώτημα που θέτει είναι γιατί οι αυξήσεις σε μια σειρά βασικών προϊόντων εμφανίζονται μεγαλύτερες στην Ελλάδα και ποιο μέρος αυτής της επιβάρυνσης συνδέεται με τη λειτουργία της εγχώριας αγοράς.
Οι αποκλίσεις που ζητούν απαντήσεις
Για να στηρίξει αυτή την κριτική, η ΕΛ.Α.Σ. επικαλείται συγκριτικά στοιχεία για τις ανατιμήσεις στα τρόφιμα. Σύμφωνα με όσα παραθέτει, η αύξηση στην τιμή του μοσχαριού φτάνει το 13,5% στην Ελλάδα, έναντι 6,7% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο κρέας συνολικά η αντίστοιχη μεταβολή είναι 8,5%, έναντι 2,2%, ενώ στους ξηρούς καρπούς διαμορφώνεται στο 12,3%, έναντι 1,9%.
Οι αποκλίσεις αυτές αποτελούν τον πυρήνα της επιχειρηματολογίας της. Η επίκληση των διεθνών πιέσεων, υποστηρίζει, δεν αρκεί για να εξηγήσει το μέγεθος των διαφορών. Χρειάζεται έλεγχος της διαδρομής των προϊόντων από την παραγωγή έως την τελική πώληση, ώστε να εντοπιστούν τα σημεία στα οποία προστίθενται επιβαρύνσεις.
Μεγαλύτερο βάρος στα χαμηλά εισοδήματα
Η παρέμβαση αναδεικνύει παράλληλα την κοινωνική διάσταση της ακρίβειας, επιμένοντας ότι οι ανατιμήσεις δεν πλήττουν όλα τα νοικοκυριά με την ίδια ένταση.
Η ανακοίνωση επικαλείται έρευνα του ΙΟΒΕ, σύμφωνα με την οποία το 58% δηλώνει ότι δύσκολα τα βγάζει πέρα. Παραπέμπει επίσης σε στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, βάσει των οποίων το χαμηλότερο εισοδηματικά 20% των νοικοκυριών διαθέτει πάνω από τον μισό προϋπολογισμό του για τρόφιμα και στέγαση.
Για αυτά τα νοικοκυριά, οι αυξήσεις στα βασικά αγαθά περιορίζουν ακόμη περισσότερο τα χρήματα που απομένουν για τις υπόλοιπες ανάγκες. Σε αυτή την πίεση στηρίζει η ΕΛ.Α.Σ. το αίτημά της για μέτρα με άμεσο αντίκρισμα στην καθημερινή κατανάλωση.
Τρεις παρεμβάσεις για φόρους, τιμές και ανταγωνισμό
Η πρόταση περιλαμβάνει μείωση του ΦΠΑ στο 6% για τα είδη πρώτης ανάγκης, δημιουργία ψηφιακού Παρατηρητηρίου Τιμών σε ολόκληρη την αλυσίδα και στοχευμένες παρεμβάσεις στα αδικαιολόγητα περιθώρια κέρδους, με ενίσχυση της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Το πολιτικό βάρος πέφτει τόσο στη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης όσο και στην αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών. Με την αναφορά σε «συμφωνίες κυρίων και ευχολόγια», η ΕΛ.Α.Σ. ασκεί κριτική σε μια αντιμετώπιση που βασίζεται στις συστάσεις προς την αγορά και ζητεί αποφάσεις που θα επηρεάζουν τη διαμόρφωση των τιμών.
Η σειρά των βίντεο ακολουθεί αυτή τη συλλογιστική, ξεκινώντας από τις επιπτώσεις της ακρίβειας, περνώντας στους μηχανισμούς τιμολόγησης και καταλήγοντας στις προτεινόμενες παρεμβάσεις. Κεντρικό κριτήριο της επιχειρηματολογίας παραμένει το τι μπορεί τελικά να αγοράσει μια οικογένεια με το εισόδημά της.
