Το πολύ πιθανό ενδεχόμενο υποβάθμισης των γαλλικών ομολόγων από την Moody’s την Παρασκευή, έχει εγείρει ένα ζήτημα πολύ ευρύτερο από αυτό της εμπιστοσύνης των αγορών στα γαλλικά ομόλογα. Ο λόγος αφορά στο Ευρώ και την επάρκεια της ΕΚΤ να το «υπερασπίσει» στις συνθήκες κρίσης και κατακερματισμού της ευρωπαϊκής αγοράς ομολόγων, που έχει ήδη αρχίσει να ξεδιπλώνεται στην ΟΝΕ.
Μια πρόσφατη σχετική «είδηση» έχει ταράξει τις αγορές και έχει επισημανθεί από αναλυτές τόσο στην Ιταλία όσο και στην Γαλλία. Η «είδηση» αφορά στην ανεπίσημη προς το παρόν εκδήλωση ενδιαφέροντος, από την πλευρά της κυβέρνησης της Ιταλίας, να ξαναπάρει στον έλεγχό της (με εξαγορά) την πλατφόρμα διαπραγμάτευσης των ιταλικών ομολόγων (MTS). Μια τέτοια κίνηση εφ’ όσον επιβεβαιωθεί και προχωρήσει, «διαβάζεται» ως εκδήλωση ακραίας ανησυχίας για το πως θα αρχίσει να ξετυλίγεται μια κρίση χρέους στην Ευρωζώνη. Εκεί δηλαδή που τα ιταλικά, μετά τα γαλλικά ομόλογα, αντιμετωπίζουν αυξανόμενα spreads έναντι των γερμανικών, σε ένα περιβάλλον που ήδη τα γερμανικά ομόλογα έχουν υπερδιπλασιάσει τις αποδόσεις τους.
Ασφαλώς, η ΕΚΤ έχει ήδη αντικαταστήσει τα έκτακτα «σωστικά» εργαλεία παρέμβασης από την κρίση χρέους της προηγούμενης δεκαετίας, με ένα «νέο», το TPI. Αυτό επιτρέπει στην ΕΚΤ να παρέμβει και να στηρίξει με δικές της αγορές τις τιμές των ομολόγων που βρίσκονται σε πίεση, όταν αυτή κρίνει ότι ο κίνδυνος έχει φτάσει να είναι δομικός.
Όμως αυτό το «νέο» εργαλείο, θεσμικά κατοχυρωμένο πλέον από την ΕΚΤ, έχει ως προϋπόθεση για να ενεργοποιηθεί την ανάληψη από την ενδιαφερόμενη προς στήριξη χώρα, μέτρων «δημοσιονομικής πειθαρχίας», που σήμερα είναι αδύνατο να θέσει σε εφαρμογή η γαλλική κυβέρνηση ή η κυβέρνηση της κας Μελόνι, ή του όποιου θα είναι πρωθυπουργός στην Ισπανία μετά τις πρόωρες εκλογές στο τέλος του μήνα. Και ασφαλώς η χρησιμοποίηση του στρατού από τον κ. Μακρόν στο Παρίσι για να καταστείλει τις κινητοποιήσεις, δεν είναι κάτι που μπορεί να δώσει τέτοια αποτελέσματα.
Προς το παρόν λοιπόν η ΕΚΤ φαίνεται ότι σιωπηρά κινείται στην κατεύθυνση της αναστολής πώλησης κρατικών ομολόγων (QT) που βρίσκονται υπό πίεση στο πλαίσιο της μείωσης του ισολογισμού της που είναι σε ισχύ τα τελευταία χρόνια. Σε καμία περίπτωση όμως αυτό δεν μπορεί να λειτουργήσει σαν υποστήριξη στις παρούσες συνθήκες, απλώς αποφεύγει να επιδεινώσει μία ήδη άσχημη κατάσταση.
Θα είναι η απόφαση της Moody’s την Παρασκευή ένα σημείο εκκίνησης αυτού του κύκλου πίεσης και κρίσης χρέους;
Αυτό θα πρέπει να περιμένουμε να το δούμε από τις αρχές της επόμενης εβδομάδας.
Και τότε θα είναι η στιγμή που η ΕΚΤ με βάση τα νέα «δεδομένα» θα πρέπει να αποφασίσει τι θέλει αλλά κυρίως «τι μπορεί να κάνει» μέσα στις συνθήκες αυτές.
Δεδομένου ότι τα στοιχεία αποσταθεροποίησης και κατακερματισμού της ευρωπαϊκής αγοράς ομολόγων, αυξάνονται μέρα με την μέρα, καθώς η πολιτική κρίση βρίσκεται σε ένα φαύλο κύκλο με την ακρίβεια, τον πληθωρισμό (αύξηση πληθωρισμού τροφίμων βλέπει η ΕΚΤ για το 2027) και την απειλή επέκτασης του πολέμου σε ευρωπαϊκό έδαφος, η απόφαση αυτή δεν φαίνεται να είναι έτοιμη από πλευράς της Κεντρικής Τράπεζας…
Όσο για την «ασφάλεια» των ελληνικών ομολόγων από αυτή την καταιγίδα, όπως έχουμε επισημάνει πολλές φορές από αυτές τις γραμμές, η αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους είναι πράγματι μία «ασπίδα» από μία νέα κρίση χρέους.
Αλλά αυτό αφορά το δημόσιο ταμείο, όχι τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Πολύ περισσότερο που ακόμα και σήμερα πάνω από 70 δις ευρώ εκκρεμούν ως «κόκκινα δάνεια» σε χρηματοπιστωτικά «υπόστεγα» παραπλεύρως των ισολογισμών των τραπεζών…
Και εφ’ όσον χτυπήσει εκεί, δηλαδή στο ιδιωτικό χρέος, είναι προφανές ότι θα γυρίσει να «χτυπήσει» και στο δημόσιο, που τροφοδοτείται από την υψηλή φορολογία των νοικοκυριών κατά πρώτο λόγο και των επιχειρήσεων κατά δεύτερο. Ας περιμένουμε λοιπόν τα «δεδομένα» μετά την πολύ πιθανή υποβάθμιση των γαλλικών ομολόγων και των συνεπειών της στην «θέση» του Ευρώ στις αγορές. Μη ξεχνάμε ότι με αυτό το «νόμισμα» αμείβεται η εργασία, γίνονται οι εμπορικές συναλλαγές, πληρώνονται οι συντάξεις και πληρώνουμε στο ταμείο του Σούπερ Μάρκετ… Όσο «πέφτει» η αξία του τόσο ακριβότερα πληρώνουμε αυτό που χρειάζεται να αγοράσουμε.
