Πολλοί αυτές τις ημέρες θυμούνται την κρίση χρέους μετά το 2008 – 2010 και αναρωτιούνται – προς το παρόν – διακριτικά αν έχουμε μία νέα κρίση χρέους με κέντρο αυτή την φορά την Γαλλία. Το Παρίσι επαναλαμβάνει σε όλους τους τόνους ότι η Γαλλία «δεν είναι Ελλάδα». Ο υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκιούρ διαβεβαιώνει μάλιστα (προχθές) ότι η Γαλλία απέχει πολύ από τον να έχει ανάγκη παρέμβασης από την ΕΚΤ για να αποφύγει την τύχη της Ελλάδας. Ο Διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας Εμανουέλ Μουλέν όμως χαρακτηρίζει «σοβαρές και ανησυχητικές» τις κινήσεις στα γαλλικά ομόλογα.
Όταν οι καθ’ ύλην αρμόδιοι σπεύδουν να διαψεύσουν τη σύγκριση με την Αθήνα του 2010, σημαίνει ότι το «ερώτημα» είναι πραγματικό και έχει ήδη τεθεί από τις αγορές….
Οι αγορές υπενθυμίζουν, τηρουμένων βέβαια των αναλογιών, ότι στην ατμόσφαιρα υπάρχει «κάτι» από το φθινόπωρο του 2011. Το γαλλικό δεκαετές ανεβαίνει, αλλά το γερμανικό υποχωρεί. Τα κεφάλαια εγκαταλείπουν την «περιφέρεια» για το Bund, μόνο που τώρα «περιφέρεια» δεν είναι τα PIIGS αλλά η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης. Μεγάλα διεθνή πρακτορεία σχολιάζοντας τα «δεδομένα» – όπως το Bloomberg σε τελευταίο σχόλιό του – βλέπει στη Γαλλία πηγή μετάδοσης της κρίσης.
Ο κίνδυνος διαχέεται προς την Ιταλία της οποίας το χρέος αγγίζει το 139% του ΑΕΠ. Λίγο διαφορετικά αλλά στην ίδια κατεύθυνση το Βέλγιο και η Ισπανία στην οποία, κατά τον ΟΟΣΑ, το διαρθρωτικό έλλειμμα δεν φαίνεται ικανό να αρχίσει να μειώνεται.
Άλλα διεθνή οικονομικά ΜΜΕ προσθέτουν όμως και πλευρές ανάλυσης που φαίνεται να «λείπουν» από την προσέγγιση του Bloomberg προσθέτοντας την «διαφορετικότητα» των συνεπειών της ενεργειακής κρίσης μεταξύ των χωρών μελών της ΟΝΕ και των ΗΠΑ. Το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο κοστίζει σήμερα 76 ευρώ η μεγαβατώρα, έναντι 20 τον Οκτώβριο του 2011. Στις ΗΠΑ σήμερα είναι φθηνότερο απ’ ό,τι ήταν τότε. Κάθε επιδότηση βαραίνει τους προϋπολογισμούς των εξαρτημένων από ενεργειακές εισαγωγές χωρών, με αποτέλεσμα η ενεργειακή εξάρτηση γίνεται «νέα» διαχωριστική γραμμή στο εσωτερικό της ΟΝΕ.
Υπάρχει όμως και μια τρίτη διάσταση, που μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχει συμπεριληφθεί στις σχετικές προσεγγίσεις, αυτή που προβάλλει αυτό το περιβάλλον μέσα στις τρέχουσες κοινωνικές συνθήκες. Αυτές που στην Γαλλία φαίνεται να έχουν πάρει… φωτιά. Στην Ελλάδα, την χρεοκοπία την είχε προλάβει η φωτιά του Δεκέμβρη του 2008. Αυτή που ο Στρος Καν (ΔΝΤ) είχε αναγνωρίσει σαν προάγγελο των κοινωνικών συνεπειών της κρίσης του χρέους. Ήταν μια έκρηξη που προανήγγειλε την κρίση νομιμοποίησης μέσα στην οποία εφαρμόστηκαν αργότερα τα τρία «μνημόνια». Η Ελλάδα, ωστόσο, ήταν αρκετά μικρή, οι πολιτικοί της ανεπαρκείς για το μέγεθος της συγκυρίας και τελικά τα μνημόνια επιβλήθηκαν και… ξέρουμε τα υπόλοιπα. Στη Γαλλία ο δικός της «Δεκέμβρης» μοιάζει να έχει μόλις αρχίσει, την ίδια ώρα που οι αποδόσεις των ομολόγων της χτυπάνε κόκκινο και η πολιτική της ηγεσία είναι στην… έξοδο. Από τα «κίτρινα γιλέκα» και τη μάχη για το συνταξιοδοτικό ως το «Bloquons tout» του 2025, κάθε απόπειρα «μηνονιακής» λιτότητας συναντά την αντίσταση στον δρόμο και υποχρεώνεται να κάνει πίσω. Μια τέτοια κοινωνική «απάντηση» με τέτοια αντανακλαστικά, δεν φαίνεται να αφήνει περιθώριο ανοχής για ένα πρόγραμμα τύπου τρόικας.
Και εδώ είναι το σημείο που πρέπει να δεί κανείς τι συμβαίνει στο πιο προωθημένο σημείο της διαδικασίας της ευρωπαϊκής σύγκλισης, το κοινό νόμισμα. Και αυτό ήδη βρίσκεται σε καθοδική τάση εδώ και περισσότερο από 17 μήνες… Ένα νόμισμα χωρίς κοινό «δημόσιο ταμείο» που φορτώνει στην αγορά ομολόγων όλες τις ασυμμετρίες, αυτές που η πολιτική – όπως είναι τώρα στην Γαλλία και όχι μόνο – δεν μπορεί να επιλύσει…
Το 2012 το «whatever it takes» του Ντράγκι ήρθε αφού η δημοσιονομική λιτότητα είχε ήδη μεταφέρει το οικονομικό και κοινωνικό «κόστος» της προσαρμογής στους μισθούς και στις συντάξεις.
Στη Γαλλία η δημοσιονομική μνημονική «πειθαρχία» για την μείωση ελλειμμάτων και χρέους δεν φαίνεται να μπορεί να επιβληθεί στην κοινωνία.
Το βάρος κατά συνέπεια θα «πέσει» λοιπόν εξ ολοκλήρου στη Φρανκφούρτη. Και τότε το ζήτημα δεν θα είναι πια ένα κράτος-μέλος αλλά η ίδια η «αντοχή» της αρχιτεκτονική του νομίσματος. Και της ΟΝΕ…
