Στο δείπνο του Τράμπ για τον Σι Ζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον, οι «καρέκλες» που μοιράστηκαν στον Άλτμαν, τον Μασκ, τον Μπέζος και του Πιτσάι, δεν μοιράστηκαν τυχαία. Οι εκπρόσωποι των μεγαλύτερων hyperscalers, οι άνθρωποι των οποίων οι εταιρείες κολοσσοί, χρωστούν τρισεκατομμύρια για την Τεχνητή Νοημοσύνη κάθισαν δίπλα στον Τράμπ και «απέναντι» από τον Σι Τζινπίνγκ τον μοναδικό ηγέτη στον πλανήτη που μπορεί να τους δώσει αυτό που δεν αγοράζεται με ομόλογα, πολύτιμο «χρόνο»…
Γιατί πίσω από τις πρωτοφανείς «φιλοφρονήσεις», η συνάντηση Τραμπ – Σι στην Ουάσιγκτον είχε ένα πολύ «καυτό θέμα». Κάτι που ίσως και να ξεπερνά σε σημασία και οξύτητα, εκείνη των προβλημάτων με τους δασμούς, τον εμπορικό πόλεμο, μπορεί και το Ιράν. Στο επίσημο δείπνο κάθισαν δίπλα στον Τραμπ και τον Σι, οι Μασκ, Άλτμαν, Μπέζος και Πιτσάι. Η παρουσία τους δεν ήταν διακοσμητική και κρύβει το βασικό αυτό ζήτημα ότι η «δυτική» τεχνητή νοημοσύνη χρειάζεται χρόνο. Και ο χρόνος πέραν του ότι κοστίζει ακριβά, δεν είναι δυνατό να εξασφαλιστεί με βιώσιμους όρους μόνο με την παρέμβαση της Ουάσιγκτον.
Ας τα πάρουμε όμως με την σειρά για να γίνει σαφές το εύρος και το βάθος αυτής της προσέγγισης στην σημασία αυτής της συνάντησης. Ας κάνουμε ένα βήμα πίσω και ας δούμε τι έχει γραφτεί και δημοσιευθεί πρόσφατα στα διεθνή οικονομικά ΜΜΕ.
Το πρώτο που αξίζει προσοχής είναι αυτό που καταγράφει «ωμά» και με εξαιρετική σαφήνεια, η Apollo Global Management, στην τελευταία της έκθεση. Η Apollo GM, σημειωτέον είναι από τους μεγαλύτερους διαχειριστές εναλλακτικών επενδύσεων και ιδιωτικής πίστης στον κόσμο. Και γνωρίζει από πρώτο χέρι πώς χρηματοδοτείται η έκρηξη των Data Centers (κέντρων δεδομένων). Σύμφωνα με την έκθεση, όλη η πιστωτική «αρχιτεκτονική» των hyperscalers στηρίζεται σε μία προϋπόθεση, ότι οι λειτουργικές ταμειακές ροές τους θα τριπλασιαστούν, από 600 δισ. σε 2 τρισ. δολάρια. Όπως εκτιμά, αν αυτό δεν συμβεί, τα περιθώρια θα διευρυνθούν, οι επενδύσεις θα περικοπούν και η αμερικανική ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί. Να σημειωθεί όπως επισημαίνεται από την Apollo ότι οι δεσμεύσεις εκτός ισολογισμού των hyperscalers έφτασαν ήδη τα 3,1 τρισ. δολάρια. Από αυτά τα 3,1 τρις/ δολ, το 1,3 τρισ. προστέθηκε μέσα σε ένα μόνο τρίμηνο…
Ιδού και τι λέει σχετικά η JP Morgan που φαίνεται σαν να… συμπληρώνει την εικόνα. Η Anthropic έχει δεσμευτεί για 15 GW υπολογιστικής ισχύος, με κόστος περίπου 500 δισ. δολάρια, και η OpenAI στοχεύει σε 30 GW έως το 2030. Η υλοποίηση όμως αυτού του προγραμματισμού δεν… ακολουθεί. Φέτος το 30% έως 50% της νέας χωρητικότητας θα καθυστερήσει. Η Goldman επίσης εκτιμά ότι μόνο η μισή προγραμματισμένη ισχύς θα λειτουργεί εγκαίρως έως το 2028. Η BofA βλέπει έλλειμμα ηλεκτροπαραγωγής άνω των 100 GW έως το 2030. (Τα στοιχεία που προαναφέρονται έχουν συγκεντρωθεί με την βοήθεια δύο διαφορετικών LLM προκειμένου να διασταυρωθεί η ακρίβεια). Με άλλα λόγια οι hyperscalers προεξοφλούν υπεραξία που το «τσιμέντο», οι «μετασχηματιστές» και τα «δίκτυα» δεν μπορούν ακόμη να παράγουν.
Εδώ μπαίνει τώρα η ιστορία των όσων άρχισαν να συμβαίνουν τις τελευταίες δέκα ημέρες και ειδικά την Πέμπτη στην αγορά ομολόγων. Την Πέμπτη λοιπόν το αμερικανικό δεκαετές ομόλογο (το πλέον ρευστό, ασφαλές και αποδοτικό asset στον πλανήτη από τις αρχές της δεκαετίας του ’80) έφτασε το 5,21% (!), ένα υψηλό που είχε να το κάνει από το 2007. Και το τριακονταετές άγγιξε σχεδόν το 5,5%. Οι επαναγορές χρέους από τον αμερικανό ΥΠΟΙΚ τον κ. Μπέσεντ δεν καταφεραν να συγκρατήσουν την κλιμακούμενη πίεση.
Όμως όταν το δημόσιο χρέος πληρώνει πάνω από 5%, έχουμε μια αγορά στην οποία το κράτος και οι Big Tech ανταγωνίζονται για το ίδιο θήραμα, την ίδια (διεθνή) αποταμίευση. Και κάθε μονάδα βάσης που το κόστος της ανεβαίνει κάνει ακόμα πιο «εύθραυστα» τα ειδικά οχήματα δανεισμού με τα οποία το χρέος των hyperscalers κρατιέται στο σκοτάδι, εκτός ισολογισμού…. Κάπου εκεί εμφανίστηκε – όπως έχουμε επισημάνει από την περασμένη εβδομάδα – το ξαφνικό αίτημα για «επιβράδυνση» της ΑΙ, που μπορεί να κρύβεται πίσω από τον επικαλούμενο φόβο για το ανεξέλεγκτο των «Μηχανών ΑΙ», αλλά στην πραγματικότητα έχει να κάνει σχεδόν αποκλειστικά με αδυναμία χρηματοδότησης του ρυθμού επέκτασης και υποχρέωσης για ανταποδοτικότητα στις επενδύσεις των AI. (Στο σημείο αυτό πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι ο ρυθμός ανάπτυξης του αμερικανικού ΑΕΠ είναι πλέον απολύτως εξαρτημένος από την επέκταση της ΑΙ).
Η «επιβράδυνση» όμως είναι… λογική μόνο αν επιβραδύνει και ο «αντίπαλος» δηλαδή η Κίνα. Όμως η Κίνα «κινείται» με κρατικά κατευθυνόμενη πίστη, ταχεία επέκταση ηλεκτροπαραγωγής τόσο με ΑΠΕ όσο και με πυρηνική ενέργεια και αποδεδειγμένα με φθηνότερα «ανοιχτά μοντέλα», έξω από την οποιαδήποτε «πειθαρχία» των ομολογιακών αγορών.
Η μία πλευρά τρέχει με δανεικά πάνω από 5%, η άλλη με σχεδιασμένη πίστωση και φθηνό ρεύμα… Η σύγκριση είναι αμείλικτη.
Ο Σι στην συνάντηση επέμεινε ότι η ΑΙ πρέπει να παραμένει υπό «ανθρώπινο έλεγχο». Ο Τραμπ διαβεβαίωσε ότι καμία πλευρά δεν θέλει να αλλάξει τη διαχείριση του κλάδου.
Αυτή η αμφισημία είναι το πραγματικό διακύβευμα.
Ένα κοινό πλαίσιο «ελεγχόμενου ρυθμού» θα έδινε – ίσως – στη δυτική ΑΙ την ανάσα που χρειάζονται οι ισολογισμοί της. Αν αυτή η συμφωνία δεν υπάρξει η οικονομική «θεωρία» λέει ότι η Ουάσιγκτον έχει δύο επιλογές. Η μία είναι να συνεχίζει να δανείζεται με διαρκώς υψηλότερα επιτόκια. Η άλλη είναι να δοκιμάσει να «επιβραδύνει» μόνη της και να παραχωρήσει «έδαφος» στο Πεκίνο. Στον Λευκό Οίκο λοιπόν δεν διαπραγματεύθηκαν μόνο εμπόριο και όπλα. Διαπραγματεύτηκαν κάτι πολύ πιο σημαντικό και πολύτιμο, διαπραγματεύτηκαν «χρόνο».
Προς το παρόν δεν ξέρουμε που κατέληξε η «πραγματική» συμφωνία και θα το δούμε ίσως σύντομα στις επόμενες «κινήσεις» των δύο πλευρών ή σε «γεγονότα» που θα προκαλέσουν νέες ανατροπές στο ήδη ταραγμένο διεθνές οικονομικό, πολιτικό και γεωπολιτικό πεδίο…
