Site icon NewsIT
12:03 Παρασκευή 29 Μαΐου 2026

Η συμφωνία για «συζήτηση» (ΗΠΑ – Ιράν), δεν είναι «συμφωνία», αλλά παράταση της αβεβαιότητας και αυξανόμενης κρίσης

Σημαία του Ιράν και των ΗΠΑ

Fabian Sommer/picture-alliance/dpa/AP Images

Γιάννης Αγγέλης

Η «είδηση» προέρχεται από το Axios και λέει πως ΗΠΑ και Ιράν έχουν ήδη συμφωνήσει να ξεκινήσει μία δίμηνη διαπραγμάτευση προκειμένου να αναζητηθεί η δυνατότητα μιας «συμφωνίας».

Ο Τράμπ όμως, προς το παρόν, δεν έχει επιβεβαιώσει ότι υπάρχει αυτή η κατ’ αρχήν συμφωνία. Αλλά αυτό δεν είναι το βασικό στοιχείο. Το βασικό στοιχείο είναι ότι υπάρχει πραγματική δυνατότητα οσονούπω να αρχίσει μία πραγματική διαπραγμάτευση εν μέσω μιας δίμηνης «εκεχειρίας», η οποία είναι πολύ πιθανό ότι θα διακόπτεται, όπως και τώρα, από ενοχλητικές και επικίνδυνες παραβιάσεις…

Το ερώτημα βέβαια, πέραν των επίδικων σημείων της επιδιωκόμενης τελικής συμφωνίας, είναι τι σημαίνει αυτό για το σήμερα και το αύριο στους πρωταγωνιστές της διαπραγμάτευσης, αλλά και σ’ όλους εμάς στον υπόλοιπο κόσμο.

Κατ’ αρχήν αν υποθέσουμε ότι η διαπραγμάτευση ξεκινά, τα επίδικα ζητήματα είναι αφ’ ενός η απελευθέρωση της διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ και αφ’ ετέρου η διευθέτηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν σε συνδυασμό με την παύση των κυρώσεων εις βάρος του.

Είναι εκπληκτικό βέβαια αυτό, αν σκεφτεί κανείς ότι πριν αρχίσει ο πόλεμος ο οποίος οδήγησε στο κλείσιμο των Στενών τίποτα από αυτά – εκτός των πολύ μικρότερων κυρώσεων – δεν υπήρχε!

Τα Στενά του Ορμούζ ήταν ανοικτά και χωρίς κανένα εμπόδιο διέλευσης, ενώ για το περιβόητο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν υπήρχε σε ισχύ η συμφωνία από τον καιρό της κυβέρνησης Ομπάμα… Και μόνο αν το σκεφτεί κανείς αυτό αναρωτιέται τότε γιατί οι ΗΠΑ και το Ισραήλ χτύπησαν το Ιράν; Προφανώς οι απαντήσεις έρχονται από μόνες τους στο μυαλό και αρκετά… εύκολα, θα έλεγε κανείς, αλλά τώρα το θέμα είναι αν πράγματι υπάρχει κατ’ αρχήν συμφωνία για διαπραγματεύσεις 60 ημερών, τι θα συμβεί με όλα όσα έχουν στο μεταξύ ανατραπεί.

Πρώτο ερώτημα είναι τι θα συμβεί με τις τιμές ενέργειας και τον πληθωρισμό.

Ήδη από όλα τα «σημεία» του ορίζοντα οι ενημερώσεις που έρχονται είναι πως η χρήση των εθνικών ενεργειακών αποθεμάτων έχει αγγίξει τα όρια της εξάντλησης. Αυτό σημαίνει ότι αν για ακόμα δύο μήνες και όσο διαρκούν οι διαπραγματεύσεις η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ παραμείνει στα σημερινά επίπεδα οι τιμές σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο, λιπάσματα, κ.λ.π. θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν τις πληθωριστικές πιέσεις αυξάνοντας κατακόρυφα το δημοσιονομικό πρόβλημα ειδικά στην Ευρώπη.

Χαρακτηριστικό της αμηχανίας με την οποία αντιμετωπίζεται το πρόβλημα από τις Βρυξέλλες, είναι το γεγονός ότι όπως πληροφορηθήκαμε, ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Ραφαέλε Φίτο έχει ετοιμάσει και πρόκειται να στείλει – ή έχει ήδη στείλει – «επιστολή» στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δίνοντας «διακριτικά» το πράσινο φως για χρήση των ήδη διαθέσιμων ευρωπαϊκών κονδυλίων από το Ταμείο Συνοχής, το ΕΤΠΑ, Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, κ.λ.π.) για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης, από τον πόλεμο στο Κόλπο. Όλα αυτά όμως είναι μάλλον… ψίχουλα, που δεν μπορούν να εξισορροπήσουν τις πολύ διαφορετικές και ανισομερείς (λόγω διαφορετικών φορολογικών επιβαρύνσεων) συνέπειες από τις ενεργειακές τιμές ή τις τιμές στα τρόφιμα κ.λ.π. Ακόμα και σήμερα λόγω του ύψους των έμμεσων φόρων (ΦΠΑ, ΕΦΚ) υπάρχουν διαφορές τιμών μέχρι και 50% σε ενεργειακά προϊόντα και τρόφιμα μεταξύ των χωρών μελών της ΕΕ.

Αν αυτή η ραγδαία αυξανόμενη πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε ενέργεια και τρόφιμα, συνδυαστεί με την διαφαινόμενη πρόθεση της ΕΚΤ να «απαντήσει» με αύξηση και του κόστους του χρήματος (πρώτη αύξηση επιτοκίων τον Ιούνιο) γίνεται κατανοητό ότι έρχεται ένα «καυτό καλοκαίρι» με συνέπειες πολιτικές, οικονομικές και γεωπολιτικές «μη προβλέψιμες»… Για την Ελλάδα ο συνδυασμός αυτός με το γεγονός ότι τον Αύγουστο κλείνει και το μοναδικό επενδυτικό εργαλείο το Ταμείο Ανάκαμψης, δημιουργεί ένα εκρηκτικό περιβάλλον.

Όλα αυτά βέβαια αφορούν στο πολύ «αισιόδοξο» σενάριο (ναι καλά «διαβάσατε», το αισιόδοξο σενάριο), δηλαδή αυτό της διαπραγμάτευσης που δεν θα διακοπεί, είτε λόγω ασυμφωνίας, είτε λόγω των γνωστών «πρωτοβουλιών» του Ισραήλ στον Λίβανο και την ευρύτερη περιοχή (ακόμα και με νέες επιθέσεις στο Ιράν).

Με άλλα λόγια οι συνέπειες που μόλις περιγράψαμε μπορούν να εξελιχθούν πολύ χειρότερα αν οι εξελίξεις… ξεφύγουν από την πρόθεση των ΗΠΑ – Ιράν να μπουν σε διαπραγματεύσεις τον Ιούνιο και τον Ιούλιο…

Αυτό το «σκηνικό» αν το δει κανείς από την πλευρά μιας χώρας, που έχει ήδη ανοιχτά τρία εσωτερικά μέτωπα με δίκες και δικαστικές διαδικασίες (Τέμπη, Predator, ΟΠΕΚΕΠΕ), ένα ραγδαία αυξανόμενο κύμα πληθωρισμού και έχει ήδη εισέλθει σε φάση προεκλογικής περιόδου, δεν μπορεί να κοιμάται ήσυχος το βράδυ, περιμένοντας να φύγει για διακοπές…

Τελευταίες ειδήσεις

Exit mobile version