Τα τελευταία 24ωρα από την Ασία μέχρι τις ΗΠΑ στις χρηματιστηριακές αγορές «καταστρέφονται» εκατοντάδες δις δολάρια επενδυτικά κεφάλαια στις μετοχές του χώρου της ΑΙ και της Τεχνολογίας.
Μόνο η SpaceX μέσα σε λίγα 24ωρα από την πρωτοφανούς μεγέθους IPO στην Γουώλ Στρήτ έχει «δεί» να… εξαερώνονται 400 δις δολάρια από την κεφαλαιοποίησή της.
Σήμερα τα οικονομικά αποτελέσματα της Micron θα είναι άλλη μία αφορμή, είτε για να για κάποιες στιγμές ανακούφισης, είτε για ένα νέο γύρω πτώσης. Και το ερώτημα είναι αν πρόκειται για μία προσωρινή φάση «διόρθωσης» από τις αναμφίβολες υπερβολές ή μία βίαιη και βαθιά στροφή προς τα κάτω…
Προφανώς τα Οικονοκλαστικά δεν «φιλοδοξούν» να δώσουν απάντηση σε ένα τέτοιο ερώτημα.
Μπορούν όμως να επισημάνουν κάποια σημεία των πραγματικών εξελίξεων που επιτρέπουν μία «λογική» προσέγγιση αυτής της πολύ – πολύ κρίσιμης «στιγμής».
Το πρώτο στοιχείο που θα πρέπει να προσέξει κανείς είναι ότι η ακραία ανοδική τάση της αγοράς μέσα στο 2026, που βασίστηκε στην ραγδαία άνοδο των τιμών στην Τεχνητή Νοημοσύνη, ήταν αναμφίβολα βασικός λόγος που ο πόλεμος στον Κόλπο και η μεγαλύτερη ever ενεργειακή κρίση των τελευταίων τριών μηνών, δεν βύθισε την διεθνή οικονομία σε μία κατάσταση ανεξέλεγκτης ύφεσης μέχρι σήμερα.
Το δεύτερο στοιχείο που θα πρέπει να επισημάνουμε εδώ είναι ότι αυτό έγινε με μία χωρίς προηγούμενο επέκταση της «μόχλευσης» του χώρου αυτού με κάθε μέσο. Η εκρηκτική φούσκα χρέους των λεγόμενων hyperscalers, όπως η Amazon, η Meta, η Oracle η Nvidia η SpaceX και οι Salesforce, Alphabet, Meta, έχει τροφοδοτηθεί με τεράστια δάνεια που αυξάνονται με πρωτοφανείς ρυθμούς ιδιαίτερα στις αγορές ομολόγων.
Οι κολοσσιαίας κεφλαιοποίησης αυτές εταιρείες σπεύδουν καθώς περνούν οι ημέρες να εκδώσουν όσο περισσότερο ομολογιακό χρέος μπορούν. Ο προφανής λόγος είναι αφενός ότι οι επενδυτικές του ανάγκες είναι τεράστιες και αφετέρου γιατί όλοι πλέον βλέπουν τον άμεσο κίνδυνο να αλλάξουν οι συνθήκες και να αυξηθεί το κόστος δανεισμού…Με άλλα λόγια σπεύδουν να προλάβουν το «παράθυρο» χρηματοδότησης πριν αυτό κλείσει.
Μέχρι το τέλος του 2026 οι προγραμματισμένες επενδυτικές τους ανάγκες που πρέπει να χρηματοδοτηθούν είναι περί το 1,5 τρις. δολάρια και για το 2027 οι ανακοινώσεις τους προβλέπουν κάτι περισσότερο από άλλο ένα τρις. δολάρια… Για να «βγούν» τα νούμερα αυτά, ο κλάδος πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να εξασφαλίσει με πραγματικούς όρους κάτι περισσότερο από 2 τρις. δολάρια ετήσια έσοδα !
Και αυτό το αποτέλεσμα δεν προκύπτει από πουθενά πλέον.
Αυτό είναι το τρίτο στοιχείο που οι αγορές έχουν αρχίσει να βάζουν στο τραπέζι… Με άλλα λόγια οι αγορές αρχίζουν να αμφισβητούν αν οι τεράστιες και πρωτοφανείς επενδύσεις στην AI μπορούν να αποδώσουν αυτά που δικαιολογούν αυτές τις επενδύσεις. Ειδικά με την πίεση στις τιμές και την διαφαινόμενη σταθερά καθοδική τάση του υπολογιστικού κόστους καθώς ο ανταγωνισμός μεταξύ τους αυξάνεται…
Οι επενδυτές, την ίδια ώρα που με το ένα χέρι ανταποκρίνονται στην δυναμική των εν δυνάμει ευκαιριών της Tech αγοράς, φαίνεται πως αρχίζουν να αμφιβάλλουν, αν τα τεράστια ποσά που έχουν επενδυθεί μπορούν να μετατραπούν σε πραγματικά έσοδα και κατά συνέπεια κέρδη στον ορατό χρονικό ορίζοντα.
Πολύ περισσότερο που όπως επισημάναμε λίγο πιο πάνω, δεν είναι σαφές πόσο θα πληρώνουν σε λίγο καιρό οι εταιρείες για υπηρεσίες AI, ούτε ποιο θα είναι το επιχειρηματικό μοντέλο που θα επικρατήσει.
Το τέταρτο στοιχείο που θα πρέπει να λάβει κανείς υπόψη του είναι ότι κανείς δεν έχει ξεχάσει την «στιγμή Sputnik» στις αρχές του 2025.
Όταν δηλαδή εμφανίστηκε η κινεζική DeepSeek και έδειξε ότι φθηνότερα μοντέλα μπορούν να κάνουν την ίδια δουλειά με πολύ μικρότερο κόστος με αποτέλεσμα να προκαλέσουν κατάρρευση αποτιμήσεων στον κλάδο. Αν οι Κινέζοι στο άμεσο μέλλον – όπως ήδη ακούγεται ότι ετοιμάζεται να ανακοινωθεί – προσφέρουν ίδια ή έστω λίγο χαμηλότερη απόδοση αλλά με πολύ χαμηλότερο κόστος, οι σημερινές τρομακτικές επενδύσεις δεν θα έχουν τις προϋποθέσεις να αποσβεστούν ποτέ.
Τα χρέη όμως που έχουν δημιουργηθεί και συνεχίζουν να δημιουργούν μέχρι τώρα, θα μείνουν. Και θα πρέπει να πληρωθούν…
Στο πλαίσιο αυτό υπάρχουν αναλυτές της αγοράς AI που έχουν ήδη αρχίζει να «ψιθυρίζουν» για το σοβαρό ενδεχόμενο, η επόμενη μεγάλη κρίση μετά το Ορμούζ και τον πόλεμο στον Κόλπο (δεν έχει τελειώσει ακόμα αυτή η υπόθεση), να έχει την ταυτότητα της φούσκας των 2,5 τρισ. δολαρίων που στηρίζει προσωρινά τις αγορές. Αλλά που μπορεί για όλους τους παραπάνω λόγους – και πολλούς άλλους – να γίνει μπούμεραγκ με ένα βίαιο Tech sell-off.
Γιατί αν αυτές οι επενδύσεις δεν μπορούν να αποδώσουν τα αναμενόμενα, η ζημιά θα είναι συστημική και όχι στιγμιαία…
Ο κλάδος AI έχει προεξοφλήσει έσοδα που με τα σημερινά δεδομένα φαίνεται ολοένα και περισσότερο, ότι δεν μπορούν να δημιουργηθούν στο άμεσο και ορατό μέλλον, στο οποίο υπολογίζουν οι αγορές.
Αυτά είναι κάποια στοιχεία που δεν θα πρέπει να τα αγνοήσει κανείς στις μέρες μας είτε η αγορά γυρίσει προς το πάνω σήμερα – αύριο, είτε πολύ περισσότερο κάνει την μεγάλη στροφή προς τα κάτω.
