Όταν οι αρμόδιοι αναλυτές προειδοποιούν επίμονα για τους κινδύνους «φούσκας» στην Τεχνητή Νοημοσύνη ασφαλώς είναι κάτι πολύ σοβαρό. Όταν όμως την ίδια προειδοποίηση αναλαμβάνει να την κάνει η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS), δηλαδή η Κεντρική Τράπεζα των… Κεντρικών Τραπεζών, τα πράγματα όχι μόνο είναι σοβαρά, αλλά πολύ περισσότερο δείχνουν να έχουν φτάσει σε ένα πραγματικά επικίνδυνο σημείο.
Κατ’ αρχήν η BIS όταν δηλώνει ότι υπάρχει κίνδυνος εννοεί ότι υπάρχει κίνδυνος για το διεθνές χρηματοπιστωτικό και νομισματικό σύστημα, όχι απλά για τις …τσέπες μας. Γιατί αυτή είναι η υπέρτατη ευθύνη της.
Τι λέει λοιπόν η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών; Στην ετήσια Έκθεσή της διατυπώνει τον ισχυρό προβληματισμό της για την «βιωσιμότητα» του επενδυτικού πυρετού στον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης και των πέντε κολοσσών της ΑΙ. Και προειδοποιεί για τον κίνδυνο κατάρρευσης.
Τι ακριβώς λέει με λίγα λόγια; Μιλάει διακριτικά αλλά με σαφήνεια γι΄ αυτό που ήδη έχουν μιλήσει πολλοί αναλυτές μέχρι σήμερα, ότι δηλαδή ο πρωτοφανής όγκος επενδύσεων ο οποίος αυξάνεται διαρκώς στις εταιρείες αυτές είναι αδύνατο να αποδώσει τα αναμενόμενα υπό τις σημερινές συνθήκες στον … πλανήτη Γη.
Λέει ακόμα ότι ο κίνδυνος αυτός πολλαπλασιάζεται από το γεγονός ότι οι επενδύσεις αυτές (αρχικά τα private placement και στην συνέχεια εισαγωγές στο Χρηματιστήριο και οι IPO), διογκώνονται ακόμα περισσότερο με ανεξέλεγκτο ομολογιακό δανεισμό, καθώς οι εταιρείες αυτές έχουν ανακοινώσει επενδύσεις ενός και πλέον τρις. δολαρίων μέχρι το τέλος του έτους και ανάλογης έκτασης επενδύσεις το 2027.
Και ο προφανής πλέον κίνδυνος είναι ότι οι επενδύσεις αυτές δεν μπορούν να εξασφαλίσουν «κέρδη» ανάλογα των προσδοκιών των επενδυτών. «Λέει» λοιπόν … διακριτικά η BIS ότι αν οι αποδόσεις αυτές αποδειχθούν – όπως μέχρι τώρα δείχνουν – μικρότερες των προσδοκιών η «έξοδος» των επενδυτών θα προκαλέσει κατάρρευση…
Τα μέχρι στιγμής στοιχεία σχέσης επενδύσεων – κερδών υποστηρίζουν στο 100% αυτή την προειδοποίηση. Αλλά μέχρι τώρα αυτή η αλήθεια «κρύβεται» πίσω από την στρατοσφαιρική άνοδο των τιμών των μετοχών τους.
Οι προσεκτικοί αναλυτές της BIS υπενθυμίζουν ότι η επενδυτική τρέλα και σε άλλες μεγάλες τεχνολογικές εκρήξεις στο παρελθόν έχει προκαλέσει ανάλογες «στιγμές», με τελευταία την «φούσκα» και την κατάρρευση του Dot Com στα τέλη της δεκαετίας του 90, κ.λ.π.
Η BIS προσπαθεί να είναι πολύ «διακριτική» στην περιγραφή του κινδύνου, αλλά έμμεσα προειδοποιεί για το πως αυτή η φούσκα διογκώνεται ακόμα περισσότερο με την λογική της πάλαι ποτέ «πυραμίδας», μιας απάτης που έχει πολλές φορές συμβεί σε ΗΠΑ και Ευρώπη.
Τι γίνεται με τις «πυραμίδες»; Ο κερδοσκόπος πείθει κάποιους επενδυτές ότι αν τον εμπιστευτούν μπορεί να τους διασφαλίσει πολλαπλάσια κέρδη για τα κεφάλαιά τους από κάθε άλλη τραπεζική ή χρηματιστηριακή επένδυση.
Η δεύτερη «φουρνιά» επενδυτών που καταφέρνει να πείσει του διασφαλίζει τα κεφάλαια για να πληρώσει τις αποδόσεις που είχε υποσχεθεί στην πρώτη φουρνιά.
Η τρίτη φουρνιά για την δεύτερη και ούτω καθ’ εξής μέχρι την στιγμή που τα χρήματα δεν φτάνουν για όλους και η φούσκα σκάει….
Οι πέντε κολοσσοί λοιπόν έχουν με την βοήθεια της Wall Street «πείσει» την πρώτη φουρνιά των επενδυτών ότι μπορούν να δώσουν τεράστια κέρδη ανα μετοχή. Και προχωρούν σε αυξήσεις Μετοχικού Κεφαλαίου (αλλά με δεσμεύσεις π.χ. από την SpaceX απαγόρευσης πώλησης των μετοχών τους μέχρι τον Αύγουστο). H IPO της SpaceX πέτυχε, αλλά η πτώση των μετοχών την επόμενη ημέρα ήταν έως και δραματική, γιατί οι ισολογισμοί «δείχνουν» τρομακτική ανισορροπία ανάμεσα στην αύξηση του ΜΚ και στην ικανότητα παραγωγής κερδών.
Τι κάνουν τότε; Προχωρούν, μετά την ΑΜΚ σε εκδόσεις (δηλαδή δανεισμό) δεκάδων δις δολαρίων ομολογιακών δανείων που τα «ρουφάει» κυριολεκτικά η αγορά.
Θυμίζει καθόλου «πυραμίδα»; Το θέμα όμως είναι ποιος θα πληρώσει τον «μουτζούρη», γιατί η ΑΙ αν και αναμφίβολα είναι μία εξαιρετικά αναγκαία για την οικονομία και την παραγωγική διαδικασία τεχνολογία, δεν μπορεί από την εφαρμοσμένη στην οικονομία λειτουργία της να εξασφαλίσει την ανάλογη κερδοφορία.
Τι κάνουν λοιπόν οι κύριοι της αόρατης «πυραμίδας»; Εξασφαλίζουν την ένταξη της SpaceX στον Nasdaq 100.
Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει μία ισχυρότατη ζήτηση μετοχών της καθώς με την ένταξη στον δείκτη Nasdaq 100 επενδυτικά ταμεία, ασφαλιστικές, τράπεζες, συνταξιοδοτικά ταμεία κ.λ.π. είναι «υποχρεωμένα» να την εντάξουν στα χαρτοφυλάκιά τους με βάση τους αλγοριθμικούς κωδικούς που ισχύουν για τις εταιρείες του Nasdaq 100…
Και να και η… σύμπτωση. Αυτό θα συμβεί όταν λήξει το χρονικό όριο απαγόρευσης πωλήσεων για όσους είχαν συμμετάσχει στην IPO, δηλαδή του primary dealers, οι οποίοι θα μπορούν τότε να «ξεφορτώσουν» στους εταιρικούς πελάτες τους και εκείνοι στους δικούς τους…
Αναμφίβολα αυτή η «πυραμίδα» δεν μοιάζει με εκείνες που έχουμε ακούσει μέχρι τώρα στην… γειτονιά μας. Αλλά χωρίς αμφιβολία έχει ακριβώς την ίδια «λογική», από την οποία ο «μουτζούρης» σύμφωνα με την BIS μπορεί να χτυπήσει πολύ άσχημα αυτή την φορά το χρηματοπιστωτικό σύστημα και όχι μόνο την λαϊκή αποταμίευση και τον μικροεπενδυτή. Κάτι δηλαδή σαν το 2008 αλλά σε πολλαπλάσια κλίμακα…
Οι προειδοποιήσεις αυξάνονται αναλογικά, μαζί με τα τεράστια ποσά που απορροφούν χωρίς όρια οι κολοσσοί της ΑΙ, από τις αγορές ομολόγων και από το χρηματιστήριο προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τις τεράστιες επενδύσεις σε data centers και υποδομές υπερ-υπολογιστών. Τα χρέη και οι υποχρεώσεις σε επενδυτές και δανειστές αυξάνονται ραγδαία, αλλά όχι οι αποδόσεις των κεφαλαίων αυτών. Η απόκλιση ανάμεσα σε επενδύσεις και κέρδη αποκτά ακραίες διαστάσεις. Ο μόνος τρόπος να καθυστερεί η ώρα του… λογαριασμού, είναι να εξασφαλίζεται διαρκής εισροή κεφαλαίων.
Κάποιος όμως στο τέλος πρέπει να πληρώσει… «Πυραμίδα» ή όχι, αυτή είναι η γραπτή προειδοποίηση της BIS.
