Κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί ένα χρόνο πριν ότι η Γερμανία με Μέρτς ή χωρίς Μέρτς, θα χρειαζόταν να πληρώνει το 2026 σχεδόν 3,6% (σχεδόν το έχει αγγίξει) τόκο για να δανειστεί στα δέκα χρόνια. Ή ακόμα περισσότερο κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι η Ιαπωνία που για δεκαετίες δανειζόταν με περίπου 1% και κάτι, σήμερα θα χρειάζεται να «ακουμπάει» στην αγορά κάτι περισσότερο από 3,1% για να δανειστεί επίσης στα δέκα χρόνια.
Η εικόνα είναι περίπου ή ίδια, με αυξήσεις των αποδόσεων των μεσομακροπρόθεσμων ομολόγων, προς όποια κατεύθυνση και να κοιτάξει κανείς στις αγορές του πλανήτη. Εκτός Κίνας η οποία «τώρα» αποφασίζει να προχωρήσει χωρίς φανερή άμεση αιτία σε αναχρηματοδότηση των τραπεζών και των μεγάλων ασφαλιστικών εταιρειών της σαν να έχει μπροστά της… καταιγίδα.
Ένα από τα πλέον αξιόπιστα διεθνή οικονομικά ΜΜΕ το Bloomberg σε σχόλιό του καταγράφει τους δέκα από τους πλέον σημαντικούς παράγοντες αυτού του διεθνούς ομολογιακού sell off που μοιάζει σαν να μας γυρίζει πίσω στο… 2007 – 2008.
Η τάση είναι γενική. Και καταγράφει μία διογκούμενη πίεση στις αγορές χρέους, που αποκαλύπτει την διολίσθηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών απέναντι στην ικανότητα των κυβερνήσεων να ανταποκριθούν στην εξυπηρέτηση του χρέους τους. Οι οικονομίες κινούνται σε μία κατεύθυνση που δεν φαίνεται να τους επιτρέπει να ανταποκριθούν στην εξυπηρέτηση του χρέους τους. Μία τάση που ενισχύεται προφανώς και από την ευκαιριακή δυνατότητα κερδοσκοπίας όταν ο «πωλητής» εμφανίζεται περισσότερο ευάλωτος.
Σύμφωνα με το Bloomberg πίσω από αυτό το sell off, την πτώση της ονομαστικής τιμής των ομολόγων και την αύξηση των αποδόσεών τους, βρίσκεται ένα σύνολο αλληλοτροφοδοτούμενων αιτίων.
Η «ανάπτυξη» στις ΗΠΑ, αναφέρεται σαν πρώτη αιτία, αλλά αυτή στηρίζεται βασικά στην ραγδαία επέκταση της «βιομηχανίας» της υπερχρεωμένης ΑΙ και του πληθωρισμού. Και ενισχύει μέσα από ένα φαύλο κύκλο πληθωρισμού τιμών. Το περιβάλλον αυτό των πληθωριστικών πιέσεων επιβαρύνεται περαιτέρω από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν. Το Brent μέσα από διακυμάνσεις, έφτασε έως τα 126 δολάρια, καθώς οι ροές μέσω του Ορμούζ περιορίστηκαν για να ξαναπέσει σήμερα κάτω από 90 δολάρια στην προοπτική κάποιας αμφίβολης συμφωνίας. Η Fed στο μεταξύ αύξησε τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο, ακολουθώντας την Αυστραλία και την Ιαπωνία, ενώ οι αγορές προεξοφλούν νέες αυξήσεις και σε Βρετανία, Καναδά και Ευρώπη.
Από την πλευρά της προσφοράς, οι κολοσσοί της τεχνητής νοημοσύνης έχουν εκδώσει φέτος ομόλογα που ξεπερνούν τα 400 δισ. δολαρίων, σε ανταγωνισμό έναντι των επενδυτών με τα κράτη για κεφάλαια.
Το αμερικανικό χρέος ξεπέρασε όπως είναι γνωστό τα 40 τρισ. και οι χώρες του ΟΟΣΑ είναι προγραμματισμένο να δανειστούν φέτος ακαθάριστα 18 τρισ. (!), με τους «αμυντικούς προϋπολογισμούς» των ΗΠΑ και των ευρωπαϊκών χωρών να μετριούνται πλέον με ποσά που ξεπερνούν συνολικά το 1,5 – 1,7 τρισ. δολάρια.
Στην εικόνα αυτή έρχεται να βάλει την πινελιά της και η Ιαπωνία, που πιθανότατα – σύμφωνα με το Bloomberg – ρευστοποιεί σιωπηρά ξένα (αμερικανικά) ομόλογα για να στηρίξει το γιεν, σε συνθήκες που το carry trade επιτείνει τις ρευστοποιήσεις για να κλείσουν επικίνδυνα ανοικτές θέσεις (!)… Οι εμπορικοί πόλεμοι του Τραμπ αυξάνουν το πληθωριστικό ρίσκο, ενώ η βάση των επενδυτικών αρχίζει να μετατοπίζεται σε περισσότερο ασταθείς περιοχές καθώς «η εποχή της παγκόσμιας υπεραποταμίευσης, που κρατούσε χαμηλά τα επιτόκια επί δεκαετίες, φαίνεται να τελειώνει…».
Με αυτά τα «δεδομένα» στα οποία φαίνεται να συμφωνεί η πλειονότητα των αναλυτών στις αγορές ομολόγων, ειδικά του δημόσιου χρέους, η «τάση» φαίνεται να μην αλλάζει κατεύθυνση την επόμενη περίοδο. Αντίθετα οι ανάγκες αναχρηματοδότησης του χρέους, πολύ περισσότερο από την πληθωριστική πίεση, υποχρεώνουν τις κεντρικές τράπεζες σε ακόμα μεγαλύτερες αυξήσεις επιτοκίων στον ορατό ορίζοντα.
Αλλά αυτό είναι η επιτομή του «φαύλου κύκλου» του χρέους… Αυτός είναι ο κόσμος του χρήματος ενόψει του 2027.
Απέναντι σ’ αυτή την τάση, θα ήταν δίκαιο, έστω και εκ των υστέρων, να «αναγνωρίσει» κανείς τα κίνητρα και την επιμονή του ΟΔΔΗΧ, ακόμα και κόντρα στην «κοινή λογική», του γιατί να βιάζεται κανείς, να αποπληρώνει φθηνό χρέος όταν η αντικατάστασή του απαιτεί πληρωμές υψηλότερων τόκων. Η «σιωπηρή» απάντηση του ΟΔΔΗΧ είναι «για να προλάβει να μη βρίσκεται εκεί που αρχίζει να… χορεύει ο ελέφαντας στο δωμάτιο». Εκεί δηλαδή που ήδη βρίσκεται σήμερα η Γαλλία, η Ιταλία και ίσως πολύ σύντομα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες της πάλαι ποτέ «Ενωμένης Ευρώπης». Είναι αυτό αρκετό για να αποφύγει κανείς το «τσαλαπάτημα»; Αυτό είναι κάτι που έτσι κι αλλιώς θα έχουμε την τύχη να το διαπιστώσουμε οσονούπω.
