Δεν είναι στις συνήθειες της στήλης μας η ενασχόληση με τα τεκταινόμενα του Χρηματιστηρίου, αλλά αυτό που συμβαίνει αυτές τις ημέρες ίσως αξίζει μεγάλης προσοχής. Τι συμβαίνει; Σε μία σειρά σπασμωδικών κινήσεων που μοιάζει με παρατεταμένο «ξεπούλημα» στον κλάδο της Τεχνητής Νοημοσύνης μεγάλα επώνυμα «χαρτιά» από την Nvidia μέχρι την Soft Bank και δεκάδες άλλες εταιρείες, παρά την παρουσίαση αποτελεσμάτων με κέρδη, βλέπουν τις τιμές τους στον S&P 500 και στον Nasdaq, σε σημαντική πτώση.
Και το ερώτημα που έχει αρχίσει να «κυκλοφορεί» τα τελευταία 24ωρα είναι αν αυτό το «sell off», είναι ο «θόρυβος» όσων βιάζονται να… βγούν από την πόρτα, πριν ακουστεί η «φούσκα» να σκάει, ή πρόκειται για κάποια περιοδική – και για πολλούς θετική – διόρθωση κεφαλαιοποίησης κερδών μετά από την σχεδόν συνεχή άνοδο τον τιμών από τον περασμένο Μάρτιο στον χώρο της ΑΙ.
Το ότι ο χώρος της ΑΙ έχει «φουσκώσει», όσο αφορά τις χρηματιστηριακές τιμές και την κεφαλαιοποίηση των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης στο Χρηματιστήριο, πολύ γρήγορα και έξω από τα όρια κάθε ιστορικού προηγούμενου ρεαλιστικού συσχετισμού επενδύσεων και πραγματικών κερδών στις εταιρείες αυτές, είναι περισσότερο από… δεδομένο.
Εκείνο που δεν είναι «δεδομένο» είναι το πόσο ακόμα αυτή η «απόσταση» μπορεί να μεγαλώνει και να συνεχίσει να φουσκώνει τιμές μετοχών που δηλώνουν ονομαστική «αξία» που αυξάνεται, πριν κάποιος «μεγάλος» ξεκινήσει την ταχύτατη κίνηση του να μετατρέψει αυτές τις «αξίες» από ονομαστική αξία σε … χρήμα.
Με απλά λόγια πότε θα αρχίσει η κεφαλαιοποίηση της επένδυσης από τους κατόχους των μετοχών αυτών. Κάπου εκεί σκάει και η εν δυνάμει «φούσκα» κάθε φορά.
Το δεύτερο ερώτημα όμως από το οποίο εξαρτάται η απάντηση στο προηγούμενο ερώτημα, το «πότε» δηλαδή, είναι αν υπάρχει στον ορίζοντα αυτό το «κάτι» που να παρακινεί τους επενδυτές να «κεφαλαιοποιήσουν» τις επενδύσεις τους.
Στην χρηματιστηριακή ιστορία αυτό το κάτι είναι συνήθως δύο «πράγματα».
Το ένα είναι η διάγνωση κινδύνου ότι επίκειται πτώση τιμών για κάποιο λόγο και όποιος προλαβαίνει να «βγεί», βγαίνει οσο πιο γρήγορα μπορεί. Όσοι μένουν μέσα απλώς… καίγονται. Κάτι δηλαδή που το είδαμε να συμβαίνει τον Σεπτέμβρη του 2008 με την κατάρρευση της Lehman Brothers ή οκτώ χρόνια νωρίτερα με το κραχ των dot com ή ακόμα πιο πριν με την κατάρρευση του Ltcm κ.λ.π.
Το άλλο είναι απολύτως διαφορετικός λόγος. Αν στον ορίζοντα ετοιμάζεται να «σκάσει» μία μεγαλύτερη επενδυτική ευκαιρία, ή τουλάχιστον έτσι να φαίνεται, η οποία αξίζει τον κόπο να διαθέτει κανείς την απαραίτητη ρευστότητα για να ανέβει στο τρένο της, με όσο μεγαλύτερα μπαγκάζια μπορεί.
Υπάρχει κάτι τέτοιο στον ορίζοντα;
Όλοι πλέον γνωρίζουν ότι ετοιμάζεται και αρχίζει εντός των ημερών η μεγαλύτερη IPO στην ιστορία του χρηματιστηρίου, αυτή του SpaceX η οποία στοχεύει σε τιμές εισόδου που οδηγούν την εκτίμηση κεφαλαιοποίησης της εταιρείας στο 1,78 τρισεκ. Δολάρια. Μία κεφαλαιοποίηση που μπορεί να … καταπιεί ολόκληρη την αγορά. Οι «πωλητές» της έχουν ήδη στήσει το σκηνικό για προσδοκίες εκατονταπλασιασμού των κερδών της εταιρείας μέχρι το 2030…
Πόσο πραγματική είναι αυτή η προσδοκία; Δεν έχει καμία σημασία πόσο πραγματική είναι, αρκεί οι επενδυτές να θέλουν να την … ακούσουν και να πιστέψουν ότι μπορούν να δούν τα μελλοντικά τους κέρδη να εκατονταπλασιάζονται. Αυτή την προσδοκία τους την εγγυάται ο Ελον Μάσκ με την SpaceX. Είναι εξωπραγματικό κάτι τέτοιο; Είναι, αλλά εξωπραγματικά είναι και όλα όσα έχουν συμβεί με τις άλλες εταιρείες ΑΙ ειδικά το τελευταίο εξάμηνο…
Εχει δίκιο προφανώς (το αποδεικνύει άλλωστε η πραγματικότητα) σ’ αυτό που είπε πρόσφατα ο Ρέι Ντάλιο, ότι δηλαδή «η ακμάζουσα αγορά Τεχνητής Νοημοσύνης δείχνει σημάδια μιας φούσκας που τελικά θα σκάσει…» για να συμπληρώσει ότι «οι φούσκες σκάνε όταν έρχεται η ώρα να κεφαλαιοποιηθούν οι επενδύσεις». Και σημείωσε στην πρόσφατη συνέντευξή του ότι αυτό συμβαίνει όταν εμφανίζονται «οι ανησυχίες για την κερδοφορία των εταιρειών» της τεχνητής νοημοσύνης.
Αλλά το δίκιο του δεν το… χάνει, αν προσθέσουμε ότι πέρα από τις ανησυχίες για τα κέρδη, μπορεί να έχει και σαν προσωρινή αιτία της, άλλες ακόμα μεγαλύτερες προσδοκίες, όπως αυτή που υπόσχεται η SpaceX του Ελον Μάσκ.
Πολύ περισσότερο όταν αυτή η «κίνηση» παραμένει μέσα στα όρια μεγέθυνσης της ίδιας «φούσκας».
Για σκεφτείτε το, ο Έλον Μασκ υπόσχεται μέχρι το 2030 εκατονταπλάσια κέρδη για μία εταιρεία την SpaceX, στο εσωτερικό της οποίας ήδη το 2025 ένα από τα κύρια ατού της η AIX είχε μερικά δισεκατομμύρια ζημιές…
Θα αναφέρουμε εδώ άλλη μία φράση του Ρέι Ντάλιο από την ίδια συνέντευξη: «Όλες οι μεγάλες τεχνολογικές αλλαγές παράγουν φούσκες… Κανείς δεν μπορεί να το κάνει ακριβώς σωστά. Πρέπει είτε να ξοδέψετε έναν τόνο χρημάτων για να κατακτήσετε το μερίδιο αγοράς σας και να μην ανησυχείτε για το αν είναι πάρα πολλά ή όχι, είτε δεν ξοδεύετε αρκετά χρήματα και χάνετε το μερίδιο αγοράς σας… Το «τσίμπημα» είναι η μετατροπή του πλούτου σε χρήμα», είπε. Και η αγορά σήμερα που βασίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη «ακολουθεί αυτό το μονοπάτι, παρόλο που είναι μια υπέροχη τεχνολογία…». Ένα μονοπάτι που έχει ανοίξει βασισμένο στο χρέος και την ανεξέλεγκτη μόχλευση ήδη επενδεδυμένων κεφαλαίων.
