Νέες καταγγελίες έρχονται στο «φως» για την συστηματική ρύπανση του Κηφισού, μετά την αποκάλυψη πως οδηγός βυτιοφόρου διοχέτευε βιομηχανικά απόβλητα υψηλής οξύτητας σε φρεάτιο συνδεδεμένο με το ποτάμι. Κάτοικοι καταγγέλλουν πως ο Κηφισός εδώ και πολλά χρόνια έχει μετατραπεί σε έναν ατελείωτο οχετό όπου κανένα ψάρι δεν ζει λόγω της έλλειψης οξυγόνου.
Η αλήθεια για τον Κηφισό που επί δεκαετίες παρέμενε κρυμμένη κάτω από το «χαλί», ανέδειξε η πρόσφατη αστυνομική επιχείρηση στο Αιγάλεω που είχε ως αποτέλεσμα τη σύλληψη του οδηγού. Όπως αποδείχθηκε από την έρευνα, από 4 έως 20 φορές είχαν ρίξει βιομηχανικά απόβλητα σε φρεάτια που οδηγούν στον Κηφισό.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Υπάρχουν καταγγελίες για την συστηματική μετατροπή του μεγαλύτερου ποταμού της Αττικής σε έναν ανεξέλεγκτο υποδοχέα επικίνδυνων ουσιών και φερτών υλικών, με συνέπεια ο Κηφισός να έχει μετατραπεί σε ένα σκοτεινό – καφέ ποτάμι. Η Χρυσάνθη Γεωργίου, πρώην πρόεδρος του Συλλόγου Πολιτών υπέρ των Ρεμάτων «Ροή», μιλώντας στο Orange Press Agency περιγράφει αρχικά την εφιαλτική εικόνα που καταγράφηκε σε βίντεο-ντοκουμέντο από τον Κηφισό, στη Νέα Φιλαδέλφεια.
«Στο συγκεκριμένο βίντεο βλέπουμε την οδυνηρή προσπάθεια των ψαριών να επιδιώξουν να προσεγγίσουν τα ακριά σημεία της όχθης, όπου το νερό δεν έχει “λάβει” στα σημεία αυτά την ισχυρή ρύπανση ακόμη. Βέβαια σταδιακά πεθαίνουν και αυτά, γιατί το οξυγόνο του νερού έφτασε για μέρες στο επίπεδο μηδέν. Με το οξυγόνο μηδέν δεν ζει τίποτα και έχουμε πραγματικά μία καταστροφή όλων των οικοσυστημάτων μας μέσα από το νερό και τη ρύπανση που δέχεται».
Η κ. Η Γεωργίου εξηγεί πως η ρύπανση δεν είναι ένα σπάνιο φαινόμενο, αλλά μια καθημερινότητα που βιώνουν όλοι οι περίοικοι. «Όχι απλά δεν είναι σπάνιο, είναι πάρα πολύ συχνό. Τα τελευταία πέντε-έξι χρόνια η κατάσταση έχει γίνει πάρα πολύ έντονη με ρυπάνσεις όλων των ποταμών μας, κυρίως στην Αττική. Βλέπεις σήμερα στη Νέα Φιλαδέλφεια ότι το ποτάμι κατεβάζει… Κατεβάζει σαπούνια, άλλαξε χρώμα. Όταν βλέπεις τον όγκο του νερού μέσα σε μία ώρα να γίνεται εικοσαπλάσιος, πάει να πει ότι αυτή η ρίψη δεν γίνεται από μία μικρή δραστηριότητα. Αυξάνεται ο όγκος είκοσι φορές επάνω και αλλάζει χρώμα. Τι κάνει “νιάου-νιάου” στα κεραμίδια; Εμείς το ξέρουμε. Ψάχνουμε μέτρο, μπαίνουμε μέσα, φτάνουμε στο σημείο που ξεκινάει η παράνομη σύνδεση, το βιντεοσκοπούμε και καλούμε την αστυνομία», αναφέρει χαρακτηριστικά.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
«Αναπνέουμε τα απόβλητα – Ζεις δίπλα σε έναν κινούμενο οχετό»
Αναφερόμενη στις συνέπειες για τους κατοίκους της Αττικής, ο πρόεδρος της «Ροής» υπογραμμίζει ότι η ρύπανση αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία.
«Αυτός ο πνεύμονας εκπέμπει συστατικά στην ατμόσφαιρα. Όλα αυτά είναι πράγματα που τα αναπνέουμε. Εκτός δηλαδή από το ότι πεθαίνουν οι υδρόβιοι οργανισμοί, ότι δεν μπορούν να τραφούν τα ζώα που γειτνιάζουν με το νερό, αυτό περνάει στον υδροφόρο ορίζοντα και στη συνέχεια στην τροφή μας, είτε μέσω της θάλασσας είτε μέσω του εδάφους. Προσβάλλει τους ανθρώπους. Αντί να σου δώσει τη φύση και το περιβάλλον που αξίζει να ζεις δίπλα του, αναγκάζεσαι να ζεις δίπλα σε έναν κινούμενο οχετό.
Η χρόνια ρύπανση δεν είναι ένα περιβαλλοντικό ζήτημα που απλά δεν θέλουμε να δούμε οπτικά. Είναι θέμα δημόσιας υγείας, είναι η ποιότητα της ζωής μας» σημειώνει.
«Έρχονται ελεγκτές μετά από τρεις ημέρες από την καταγγελία»
Οι καταγγελίες, ωστόσο, παρότι πολύ συχνές και συνοδευόμενες με ντοκουμέντα, όπως αναφέρει ο σύλλογος πέφτουν διαρκώς στο κενό.
«Ως σύλλογος κάνουμε καταγγελίες τουλάχιστον μία με δύο φορές το μήνα, πάντα με φωτογραφικό υλικό και βίντεο. Υπάρχουν αυτοψίες οι οποίες γίνονται πάντα ετεροχρονισμένα. Δηλαδή όταν καταγγέλλεται ένα περιστατικό, δεν υπάρχει μια υπηρεσία που θα πάει εκείνη τη στιγμή να δει πού ακριβώς γίνεται και να εντοπίσει τον ρυπαντή. Γίνεται μετά από δύο-τρεις μέρες, όταν το περιστατικό έχει μετρηθεί και το απόβλητο έχει πια ξεπλυθεί προς τη θάλασσα», τονίζει η Χρυσάνθη Γεωργίου.
Με αυτό το μοτίβο, «καταντάμε έτσι τη ζωή μας με μία καθημερινή διαδικασία: καταγγελία, αριθμός πρωτοκόλλου, απάντηση μέσα σε μία εβδομάδα “κάναμε τις συστάσεις” και αρχειοθέτηση. Είμαστε από τις μοναδικές χώρες στην Ευρώπη που αντιμετωπίζουμε τα ποτάμια μας με αυτόν τον τρόπο. Το μόνο που κάνουμε είναι να τα ρυπαίνουμε και να τα οδηγούμε στη θάλασσα, χρησιμοποιώντας τα ως οχετούς και όχι σαν υδατίνους πόρους».
Σε ερώτηση για την ταυτότητα των ανθρώπων που ρυπαίνουν, η πρόεδρος της «Ροής» εξηγεί πως πρόκειται για ένα πλέγμα βιομηχανιών και παρανόμων βυτιοφόρων, δείχνοντας παράλληλα προς την πλευρά των φορέων διαχείρισης.
«Σίγουρα είναι βιομηχανίες οι οποίες έχουν τεράστιους όγκους αποβλήτων και οφείλουν βάσει νομοθεσίας να διαχειριστούν τα κέντρα επεξεργασίας. Είναι χημικά απόβλητα, είναι τοξικά, βιομηχανικά, ζωικά, είναι λύματα. Παράλληλα, υπάρχουν βυτιοφόρα τα οποία δεν φτάνουν ποτέ στα ΚΕΛ (Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων), αλλά συνδέονται παράνομα στους αγωγούς.
Ο πιο σημαντικός φορέας που θα μπορούσε να ελέγξει όλα αυτά, εκτός από την Περιφέρεια, είναι η ίδια η ΕΥΔΑΠ, που έχει στην αρμοδιότητά της τα αντλιοστάσια και τα ΚΕΛ, ώστε να ελέγχει τι ακριβώς δέχεται επεξεργασία από τα βυτιοφόρα».
Εκτός λειτουργίας τα καταγραφικά
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλούν τα όσα αναφέρει σχετικά με τη λειτουργία των δημόσιων σταθμών μέτρηση της ποιότητας των υδάτων.
«Μπούμε στη σελίδα του ΕΛΚΕΘΕ, η οποία φιλοξενεί καταγραφικά που βρίσκονται στον Κηφισό, το τελευταίο διάστημα όπου είχαμε πολλά και σημαντικά περιστατικά, τα καταγραφικά βγήκαν εκτός λειτουργίας. Για παράδειγμα, στον σταθμό “Κηφισός ψηλά”, που βρίσκεται στην Κηφισιά, στις 2 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ είχαμε πολύ μεγάλη περιεκτικότητα σε στερεά απόβλητα, σταμάτησε η καταγραφή των μετρήσεων. Μερικές φορές γινόμαστε καχύποπτοι, χωρίς αυτό να το καταγγέλλω αυτή τη στιγμή» προσθέτει, αναφέρει ότι οι μετρήσεις, υπό κανονικές συνθήκες, περιλαμβάνουν στοιχεία για το οξυγόνο, την αμμωνία, τα στερεά, το pH.
Για τον λόγο αυτό, υπογραμμίζει «ως σύλλογος, σε συνεργασία με τη “Γειτονιά της Κίρκης στη Νέα Φιλαδέλφεια” (σ.σ. πρόκειται για ομάδα που υπερασπίζεται τον φυσικό Κηφισό στη Νέα Φιλαδέλφεια, και στην οποία συμμετέχει), μέσω ενός προγράμματος που θα εγκατασταθεί άμεσα νέο δικό μας καταγραφικό και κάμερες, προκειμένου να παρακολουθήσουμε αυτό το στοιχείο των μετρήσεων και να εκπέμπεται σήμα συναγερμού σε κάθε περιστατικό».
Τι δείχνουν τα στοιχεία του ΕΛΚΕΘΕ: «Κακή» η ποιότητα του νερού
Την εξαιρετικά δυσχερή εικόνα του Κηφισού επιβεβαιώνουν τα δεδομένα της επιστημονικής έρευνας του Εθνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).
Σύμφωνα με τη μελέτη του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων, η οποία βασίστηκε σε συστηματικές μηνιαίες δειγματοληψίες (Απρίλιος 2021 – Οκτώβριος 2022) σε 5 σταθμούς του Κηφισού -από τις πηγές έως τις εκβολές, η ποιότητα των υδάτων ως χαρακτηρίζεται προς τα νιτρικά- επισήμως ως «κακή» (bad) βάσει της ευρωπαϊκής Οδηγίας για τα Ύδατα (WFD), ενώ για το αμμώνιο κυμαίνεται από «μέτρια έως κακή».
Τα ευρήματα της ίδιας έρευνας αποτυπώνουν την κλιμάκωση της επιβάρυνσης κατά το πέρασμα του ποταμού από το αστικό ιστό. Οι συγκεντρώσεις νιτρικών κυμάνθηκαν από 1,7 έως 18,7 mg/L (με μέσο όρο 7,6 mg/L), με την αιχμή της ρύπανσης να καταγραφεί στον σταθμό του Ποδονίφτη (μέσος όρος 9,5 mg/L), έναντι 6,2 mg/L στο άνω τμήμα του ποταμού.
Παράλληλα, οι μετρήσεις του διαλυμένου οξυγόνου (DO) κυμάνθηκαν από 3,6 έως 16,1 mg/L.
Οι ερευνητές του ΕΛΚΕΘΕ επισημαίνουν ότι οι υψηλότερες συγκεντρώσεις ρύπων παρουσιάζονται το καλοκαίρι λόγω της χαμηλής παροχής νερού, κάνοντας σαφείς αναφορές σε ανεξέλεγκτες διοχετεύσεις βιομηχανικών αποβλήτων (industrial effluents), αστικά λύματα και δυσλειτουργίες ή διαρροές του αποχετευτικού δικτύου, που επιβαρύνουν σημαντικά τόσο τη λεκάνη απορροής όσο και το παραλιακό μέτωπο του Σαρωνικού.
Οι συλλήψεις στο Αιγάλεω
Η σοβαρότητα των καταγγελιών επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία της ΕΛΑΣ για την αστυνομική επιχείρηση της Ομάδας Αποτροπής Απόρριψη Αποβλήτων της ΓΑΔΑ στο Αιγάλεω στις 22 Σεπτεμβρίου 2026.
Έπειτα από 20ήμερη διακριτική παρακολούθηση πρατηρίου υγρών καυσίμων -κατά την οποία διαπιστώθηκαν τουλάχιστον τέσσερις απορρίψεις- οι αστυνομικοί συνέλαβαν επ’ αυτοφώρω 41χρονο αλλοδαπό οδηγό βυτιοφόρου και τον 63χρονο προσωρινά υπεύθυνο του πρατηρίου. Το βυτιοφόρο διοχέτευε υγρά βιομηχανικά απόβλητα υψηλής οξύτητας σε φρεάτιο αποχέτευσης του πρατηρίου, που μέσω του δικτύου όμβριων της ΕΥΔΑΠ κατέληγαν στον Κηφισό και στη συνέχεια στη θάλασσα.
Η αυτοψία Επιθεωρητή Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ και η χρήση ειδικής κάμερας με χρωματισμένο υγρό από κλιμάκιο της ΕΥΔΑΠ πιστοποίησαν τη βαριά ρύπανση. Σε βάρος τεσσάρων συνολικά άτομα σχηματίστηκε δικογραφία για παράβαση της νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος, ενώ στο βυτιοφόρο επιβλήθηκαν διοικητικά πρόσθετα και κατασχέθηκαν.
