Νέος δικαστικός χάρτης: Στον ευρωπαϊκό μέσο όρο η Ελλάδα στις πρωτόδικες αποφάσεις – Σημαντική μείωση χρόνου

Με το στόχο, το 2030 η Ελλάδα να κατατάσσεται ανάμεσα στις 5 καλύτερες ευρωπαϊκές χώρες στην ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης, η ηγεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, παρουσίασε τα αποτελέσματα 18μηνου από την εφαρμογή του νέου δικαστικού χάρτη.

Ο δικαστικός χάρτης τέθηκε σε ισχύ το Σεπτέμβριο 2024 μέσω της ενοποίησης του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας, με την κατάργηση των Ειρηνοδικείων και την εξοικονόμηση περίπου 1.000 δικαστών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Γιώργο Φλωρίδη, καταγράφεται σημαντική επιτάχυνση στην έκδοση πρωτόδικων αποφάσεων από τα πολιτικά δικαστήρια.

Από τις 774 ημέρες για μια πρωτόδικη απόφαση το δικαστικό έτος 2023-2024, ο χρόνος μειώθηκε στις 383 ημέρες το δικαστικό έτος 2024-2025 και έφτασε στις 357 ημέρες, μετά τη συμπλήρωση 18 μηνών εφαρμογής του Δικαστικού Χάρτη. Δηλαδή από τα 2 χρόνια που απαιτούνταν κατά μέσο όρο για μια πρωτόδικη απόφαση πριν τρία χρόνια, πλέον χρειάζεται 1 χρόνο.

Αντίστοιχα, ο δείκτης εκκαθάρισης των υποθέσεων (Clearance Rate) κατέγραψε σταθερή ανοδική πορεία. Από 86,2% που ήταν το 2023-2024, όταν είχαν περαιωθεί 173.714 υποθέσεις έναντι 201.479 εισερχόμενων, ανήλθε σε 99,6% το δικαστικό έτος 2024-2025, με 415.555 νέες υποθέσεις και 417.565 περαιωθείσες. Μετά από 18 μήνες εφαρμογής του Δικαστικού Χάρτη, ο δείκτης έφτασε στο 105,1%, καθώς περαιώθηκαν 618.239 υποθέσεις έναντι 588.339 νέων. Με άλλα λόγια τα δικαστήρια εκδικάζουν πλέον όλες τις νέες υποθέσεις που εισέρχονται σε αυτά κάθε χρόνο και εκκαθαρίζουν και παλαιότερες εκκρεμείς υποθέσεις.

750 μέρες για τελεσίδικη απόφαση

«Δεν πρόκειται για συγκυριακά οφέλη, αλλά για νέα τάξη πραγμάτων», έκανε λόγο στην τοποθέτησή του, ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης, Ιωάννης Μπούγας, σημειώνοντας ότι στόχος της κυβέρνησης είναι στα τέλη του 2027 να απαιτούνται 750 ημέρες για τελεσίδικη πολιτική απόφαση στη χώρα μας.

«Για εμας δεν είναι απλώς αριθμοί, είναι η υλοποίηση της συνταγματικής επιταγής για παροχή έννομης προστασίας, με γρήγορη απονομή δικαιοσύνης», υποστήριξε ακόλουθα ο κ. Μπούγας.

Στο 1/3 χρόνου οι πρωτόδικες αποφάσεις στην Αθήνα

Η πιο εντυπωσιακή μείωση χρόνου στην έκδοση πρωτόδικης απόφασης, καταγράφεται στο Πρωτοδικείο Αθηνών, όπου εκδικάζεται περίπου το 50% των πολιτικών υποθέσεων της χώρας.

Ο εκτιμώμενος χρόνος έκδοσης απόφασης μειώθηκε από 1.448 ημέρες στο δικαστικό έτος 2023-2024 σε 478 ημέρες μετά από 18 μήνες εφαρμογής του Δικαστικού Χάρτη, δηλαδή από σχεδόν 4 χρόνια, σε περίπου 1,5 έτος. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, το πρώτο τρίμηνο του 2026, ο δείκτης εκκαθάρισης δικαστικών υποθέσεων, έχει καταγράψει εντυπωσιακή αύξηση στο 143,8%, από 86% το 2023-2024. Αυτό σημαίνει ότι το Πρωτοδικείο Αθηνών, όχι μόνο απορροφά το σύνολο των νέων υποθέσεων, αλλά μειώνει και τις εκκρεμότητες των προηγούμενων ετών κατά 12,7%.

Αντίστοιχη εικόνα παρουσιάζουν και τα υπόλοιπα Πρωτοδικεία της χώρας. Ο εκτιμώμενος χρόνος έκδοσης απόφασης περιορίστηκε από 774 σε 256 ημέρες, ενώ ο δείκτης εκκαθάρισης αυξήθηκε από 86,2%, σε 99,5% περαιωθείσες υποθέσεις.

Όπως τόνισε ο Γιώργος Φλωριδης, η Ελλάδα ήδη έχει φτάσει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην έκδοση πρωτόδικων πολιτικών αποφάσεων. Συγκεκριμένα, για το πρώτο τρίμηνο του 2026, ο εκτιμώμενος χρόνος για τη χώρα μας ανέρχεται στις 309 ημέρες, όταν ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι 307 ημέρες. Παράλληλα, με την εφαρμογή του νέου Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας εκτιμάται ότι ο χρόνος απόφασης σε δεύτερο βαθμό θα διαμορφωθεί στις 325 ημέρες, με αποτέλεσμα ο συνολικός χρόνος έκδοσης τελεσίδικης απόφασης να προσεγγίσει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 627 ημερών μέσα στο 2027.