Με δεδομένο ότι περισσότεροι από τους μισούς Έλληνες δηλώνουν ότι επηρεάζονται έντονα από τους καύσωνες και 9 στους 10 τους θεωρούν άμεση απειλή για το μέλλον, η ανάγκη για νέους τρόπους συλλογικής προσαρμογής και ενεργοποίησης είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Σε αυτό το πλαίσιο διοργανώθηκε – και ολοκληρώθηκε στις 21 Απριλίου στο Impact Hub Athens – το πρωτότυπο «αφηγηματικό» hackathon «Επανεφεύροντας τη ζέστη, η περίπτωση της Αθήνας», στο πλαίσιο του Project Heatwave.
Νικήτρια αναδείχθηκε η πρόταση #CoolRoutes, μία πρόταση συμμετοχικής χαρτογράφησης των «οάσεων δροσιάς» μέσα στην πόλη που καλεί τους πολίτες να μοιράζονται σε πραγματικό χρόνο την πληροφορία και να δημιουργούν ένα δίκτυο αλληλοενημέρωσης και υποστήριξης για τις μετακινήσεις σε συνθήκες καύσωνα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το hackathon «Επανεφεύροντας τη ζέστη, η περίπτωση της Αθήνας» υλοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Δήμου Αθηναίων, με την πρώτη του φάση να λαμβάνει χώρα στις 2 Απριλίου. Τότε, πέντε ομάδες από ανθρώπους διαφορετικών αφετηριών και επιστημονικών πεδίων κλήθηκαν να «απαντήσουν» σε πέντε θεματικές προκλήσεις. Στόχος τους ήταν να χτίσουν ιδέες που θα αλλάξουν τον τρόπο που βιώνουμε τους καύσωνες, θα οδηγήσουν σε συλλογική προσαρμογή και θα προτείνουν ένα νέο αφήγημα δράσης – κι όχι παθητικής στάσης – απέναντι στις νέες συνθήκες που προκαλεί η κλιματική αλλαγή στις πόλεις μας και ιδιαίτερα στην Αθήνα.
Στις 21 Απριλίου, οι προτάσεις των ομάδων παρουσιάστηκαν σε μία ανοικτή εκδήλωση και αξιολογήθηκαν από την επιτροπή που απαρτιζόταν από άτομα που προέρχονταν από χρηματοδοτικούς οργανισμούς και τον χώρο της διαφήμισης και της επιχειρηματικής και κοινωνικής καινοτομίας.
Το πρώτο βραβείο (2.000€) απέσπασε το #CoolRoutes, το οποίο αξιοποιεί εργαλεία όπως το Google Maps και τα social media, δίνοντας τη δυνατότητα στους πολίτες να εντοπίζουν και να μοιράζονται σημεία δροσιάς στην πόλη. Έτσι δημιουργείται ένας ανοιχτός, δυναμικός χάρτης πληροφορίας για τις μετακινήσεις σε συνθήκες καύσωνα.
Η δεύτερη διάκριση απονεμήθηκε στην πρόταση «Χούφτα-λα & μαμούνια», η οποία συνδέει την αντιμετώπιση της ακραίας ζέστης με την ενίσχυση της αστικής βιοποικιλότητας και δη των εντόμων – επικονιαστών, μέσω μικρής κλίμακας παρεμβάσεων πρασίνου και διαγενεακών συνεργασιών σε επίπεδο γειτονιάς.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η τρίτη διάκριση απονεμήθηκε στην πρόταση «Το άλλο 112», η οποία προτείνει τη δημιουργία μικρο-δικτύων γυναικών για την ενημέρωση, τη σύνδεση και την αλληλοφροντίδα σε περιόδους καύσωνα, αξιοποιώντας υπάρχουσες κοινωνικές δομές και φέρνοντας τις γυναίκες στο προσκήνιο ως ηγέτιδες στις δράσεις προσαρμογής.
«Κοινός παρονομαστής και των πέντε προτάσεων είναι η καινοτομία και η έμφαση στη συλλογική προσαρμογή: στο πώς μπορούμε να περάσουμε από την ‘παθητική αντοχή’ απέναντι στον καύσωνα σε πιο ενεργές, συμμετοχικές πρακτικές. Από το να αντιμετωπίζουμε τη ζέστη ατομικά, στο να μοιραζόμαστε γνώση, να ενεργοποιούμε τις κοινότητές μας και να δημιουργούμε μαζί απλές, εφαρμόσιμες λύσεις. Γιατί η προσαρμογή δεν είναι μόνο θέμα υποδομών – είναι και θέμα σχέσεων, εμπιστοσύνης και συλλογικής δράσης», σημείωσαν οι εκπρόσωποι της οργάνωσης Mindworks Lab που υλοποιεί το πρόγραμμα Heatwave στην Ελλάδα από τον Ιούνιο του 2025.
Οι τρεις ομάδες θα προχωρήσουν σε επόμενη φάση υποστήριξης και ανάπτυξης, με στόχο την πιλοτική εφαρμογή των ιδεών τους στην Αθήνα το καλοκαίρι του 2026.
Το Heatwave Project
Το Heatwave Project της Mindworks Lab αποτελεί μια ολοκληρωμένη πρωτοβουλία που ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2025 και εξετάζει σε βάθος πώς οι πολίτες βιώνουν τους καύσωνες και πώς μπορούν να ανταποκριθούν συλλογικά. Αφετηρία της δουλειάς αυτής αποτελεί το Heatwave Monitor, ένα καινοτόμο εργαλείο που καταγράφει τις κοινωνικές, συναισθηματικές και οικονομικές επιπτώσεις των ακραίων θερμοκρασιών σε πραγματικό χρόνο. Η έρευνα που διεξήχθη τον Ιούλιο του 2025, έδειξε ότι πάνω από τους μισούς Έλληνες δηλώνουν έντονα επηρεασμένοι, ενώ η συντριπτική πλειονότητα αναγνωρίζει τους καύσωνες ως σοβαρή απειλή για το μέλλον. Με βάση αυτά τα δεδομένα, το συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν περιορίζεται στην καταγραφή της κρίσης αλλά επιδιώκει να μετατοπίσει το δημόσιο αφήγημα: από την παθητική αντοχή στην ενεργή προσαρμογή. Μέσα από συνεργασίες, έρευνα και συμμετοχικές διαδικασίες, όπως το narrative hackathon, αναδεικνύει πρακτικές λύσεις και ενισχύει την ικανότητα των κοινοτήτων να δράσουν απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής.
Περισσότερες πληροφορίες:
Ιάσονας Κάντας, Συνεργάτης επικοινωνίας του Project Heatwave, iasonas@mindworkslab.org – Τηλ: 697 185 9632
