Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε νέα όπλα για την Ουκρανία και απείλησε με την επιβολή κυρώσεων στους αγοραστές ρωσικών εξαγωγών αν η Ρωσία δεν συμφωνήσει σε μια ειρηνευτική συμφωνία για την Ουκρανία. Η απειλή των κυρώσεων συνοδεύεται από περίοδο χάριτος 50 ημερών.
Οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ τη Δευτέρα (14.07.2025) για την Ουκρανία – και η φαινομενικά αλλαγή στάσης απενάντι στη Ρωσία – δεν ήταν, ίσως, η πιο σημαντική ανακοίνωση που θα μπορούσε να κάνει ο Αμερικανός πρόεδρος, αναφέρει σε ανάλυσή του το CNN. Ωστόσο, για το Κίεβο, περιλάμβαναν μια ευπρόσδεκτη είδηση – αν και με ένα πικρό παρασύνθημα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Συγκεκριμένα, ο Τραμπ έδωσε το «πράσινο φως» ώστε τα υπόλοιπα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ να μπορούν να αγοράσουν αμερικανικά όπλα. Και όπως φαίνεται, η έγκριση αφορά ένα ευρύ φάσμα εξοπλισμού – περιλαμβανομένων των κρίσιμων αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot και των συστοιχιών που τους εκτοξεύουν. Μάλιστα, ο ίδιος υπαινίχθηκε πως υπάρχει μία χώρα του ΝΑΤΟ που έχει 17 συστοιχίες «σε εφεδρεία».
Όποια κι αν είναι τελικά η ακριβής έκταση του πακέτου οπλισμού που θα εξασφαλίσει το ΝΑΤΟ, αυτό που προανήγγειλε ο Τραμπ συνάδει πλήρως με τις ανάγκες της Ουκρανίας. Οι νυχτερινοί καταιγισμοί ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων μπορούν να αναχαιτιστούν μόνο με Patriot αμερικανικής κατασκευής – και η άδεια για την προμήθειά τους μπορεί να δοθεί μόνο από τον Λευκό Οίκο.
Η Ουκρανία είχε σχεδόν ξεμείνει από τέτοιου είδους προηγμένα αμερικανικά όπλα, ορισμένα εκ των οποίων μπορεί να περιλαμβάνονται στη συμφωνία, ακόμα και αν δεν αναφέρθηκαν ονομαστικά. Πρόκειται για μια ανάσα ζωής – έστω και προσωρινή.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Όμως, εκεί που το Κίεβο περίμενε και ένα αποφασιστικό χτύπημα κατά της ρωσικής οικονομίας, ήρθε η απογοήτευση. Καμία αναφορά δεν έγινε σε δευτερογενείς κυρώσεις – δηλαδή σε κυρώσεις κατά χωρών που αγοράζουν ρωσική ενέργεια. Ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να «στεγνώσει» πραγματικά τα ταμεία του Κρεμλίνου. Το νομοσχέδιο που έχει προταθεί στη Γερουσία προβλέπει δασμούς έως και 500% σε κάθε συναλλαγή με πελάτες ρωσικών υδρογονανθράκων – μια εξέλιξη που θα είχε καταστροφικό οικονομικό αντίκτυπο για τη Μόσχα.
Αυτές οι κυρώσεις θα χτυπούσαν ιδιαίτερα την Κίνα και την Ινδία – την κύρια ανταγωνίστρια και τον βασικό σύμμαχο των ΗΠΑ αντίστοιχα. Κι αυτό σε μια περίοδο που οι τιμές του πετρελαίου είναι χαμηλές, αλλά οι γεωπολιτικές αναταράξεις μεγάλες. Οι αγορές ενέργειας θα κλονίζονταν και οι ΗΠΑ πιθανόν να πλήρωναν το τίμημα μέσω υψηλότερων τιμών στο πετρέλαιο. Για την ώρα, η Ουάσινγκτον περιορίζεται σε απειλές κυρώσεων κατά της ίδιας της Ρωσίας – απειλές, όμως, που έχουν χάσει τη δύναμή τους, αφού οι εμπορικές συναλλαγές με τη Μόσχα είναι ήδη περιορισμένες.
Η διορία των 50 ημερών – ή μήπως ένα άλλοθι για απραξία;
Ο Τραμπ δίνει στον Βλαντιμίρ Πούτιν διορία 50 ημερών – μέχρι τον Σεπτέμβριο – για να αλλάξει πορεία.
Ή για να δει αν η φημολογούμενη καλοκαιρινή ρωσική επίθεση αλλάξει τα δεδομένα στο πεδίο, σε σημείο που ο Πούτιν να θελήσει να παγώσει τη σύγκρουση.
Αυτή η διορία ίσως δημιουργήσει ένα παράθυρο για χώρες όπως η Ινδία και η Κίνα, ώστε είτε να αρχίσουν να αποσυνδέονται από τη ρωσική ενέργεια – κάτι δύσκολο και χρονοβόρο – είτε να πιέσουν τη Μόσχα για ειρήνη. Ιδιαίτερα η Κίνα, όμως, διστάζει: όπως έχουν δηλώσει Κινέζοι αξιωματούχοι, δεν μπορούν να ανεχτούν ήττα της Ρωσίας, καθώς κάτι τέτοιο θα οδηγούσε τις ΗΠΑ να στραφούν ολοκληρωτικά εναντίον του Πεκίνου.
Η διορία αυτή δείχνει πως ο Τραμπ δεν έχει εγκαταλείψει ακόμη την πιο φευγαλέα ψευδαίσθηση της ουκρανικής του πολιτικής: ότι το Κρεμλίνο επιθυμεί πραγματικά την ειρήνη – απλώς δεν έχει πειστεί επαρκώς.
Και πάλι, έδωσε μια προθεσμία με την ελπίδα να πιέσει τη Ρωσία να συμφωνήσει σε μια λύση. Έχουμε ξαναβρεθεί σε αυτό το σημείο – και κάθε φορά ο Πούτιν αγνοεί ατάραχος το ρολόι που χτυπά.
Ωστόσο, η μεταστροφή στον τόνο του Τραμπ αξίζει προσοχής.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει διανύσει όλα τα στάδια της σχέσης με τον Πούτιν – από την ανοιξιάτικη ελπίδα για ειρήνη, σε ένα σύντομο καλοκαίρι διπλωματίας στον Κόλπο και την Κωνσταντινούπολη, σε ένα φθινόπωρο ψυχρών σχέσεων και, πλέον, σε έναν χειμώνα απογοήτευσης – την ίδια θέση που είχε εξ αρχής ο Τζο Μπάιντεν.
Ακόμα κι έπειτα από έξι μήνες όπου η ρωσική διπλωματία – επιτηδευμένη, υποκριτική και με μαξιμαλιστικές απαιτήσεις – προβάλλει επιθετικά, ο Τραμπ δεν έχει εγκαταλείψει την ιδέα πως μπορεί να πείσει το Κρεμλίνο να σταματήσει εκούσια τον πόλεμο που επέλεξε.
Παράλληλα, αποφεύγει τις πιο δύσκολες αποφάσεις. Δεν προβλέπεται νέα χρηματοδότηση προς την Ουκρανία και δεν υπήρξε καμία δημόσια αναφορά για νέα συστήματα οπλισμού που θα παραδοθούν.
Η πολιτική Τραμπ για την Ουκρανία έχει μεν αλλάξει σε ύφος, αλλά κρατάει βασικά χαρακτηριστικά του παρελθόντος: την επιθυμία να πληρώσουν άλλοι τον λογαριασμό, τις διορίες χωρίς άμεσες κυρώσεις για την αδράνεια και την ακατανόητη πεποίθηση πως η Ρωσία θέλει την ειρήνη.
Το Κίεβο μπορεί να νιώθει προσωρινά ανακούφιση – αλλά δεν θα αργήσει να επανέλθει το γνώριμο αίσθημα της απογοήτευσης.
