Νέες διαστάσεις αποκτά το διπλωματικό παρασκήνιο γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς η διαπραγματευτική ομάδα των ΗΠΑ φέρεται να έθεσε ευθέως στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι το ενδεχόμενο αποχώρησης των ουκρανικών δυνάμεων από το Ντονμπάς, με αντάλλαγμα την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ.
Την ίδια στιγμή, το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας στρέφεται στις διπλωματικές επαφές μεταξύ των ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνας και στις προσπάθειες εξεύρεσης μιας συμφωνίας που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Παρότι το Ουκρανικό δεν περιλαμβάνεται επισήμως στην ατζέντα της προγραμματισμένης τριμερούς συνάντησης του Ντόναλντ Τραμπ, του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Σι Τζινπίνγκ, το ζήτημα αναμένεται να παραμείνει στο επίκεντρο των διεθνών συζητήσεων, καθώς οι εξελίξεις στο πολεμικό μέτωπο και οι διαπραγματευτικές πρωτοβουλίες δημιουργούν νέα δεδομένα.
Μετά τον τελευταίο κύκλο ειρηνευτικών συνομιλιών με τη Ρωσία στο Αμπού Ντάμπι, ο Ουκρανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές έθεσαν για πρώτη φορά με σαφήνεια το ενδεχόμενο μιας ανταλλαγής μεταξύ εδαφικών παραχωρήσεων και ένταξης της Ουκρανίας στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.
«Οι Αμερικανοί έθεσαν το ερώτημα: “Τι θα γινόταν αν η Ουκρανία εντασσόταν στο ΝΑΤΟ; Θα αποχωρούσε η Ουκρανία από το Ντονμπάς;”», ανέφερε ο Ζελένσκι σε δηλώσεις του προς δημοσιογράφους, οι οποίες δημοσιοποιήθηκαν από το γραφείο του.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι το ζήτημα της ένταξης στο ΝΑΤΟ επανέρχεται πλέον στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, υπογράμμισε όμως ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερα σύνθετη υπόθεση, καθώς προσκρούει στις πάγιες αντιρρήσεις της Μόσχας.
Δημοψήφισμα για τις εδαφικές παραχωρήσεις ζητά ο Ζελένσκι
Ο Ουκρανός πρόεδρος επανέλαβε ότι το Κίεβο δεν προτίθεται να παραχωρήσει εδάφη στο πλαίσιο μιας συμφωνίας χωρίς προηγούμενες και ουσιαστικές διασφαλίσεις. Ωστόσο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποφασίσουν οι ίδιοι οι Ουκρανοί πολίτες για μια πιθανή εδαφική διευθέτηση, μέσω εθνικού δημοψηφίσματος.
Μια τέτοια διαδικασία, όπως εξήγησε, θα μπορούσε να εξεταστεί μόνο εφόσον έχει προηγουμένως διαμορφωθεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο συμφωνίας, το οποίο θα περιλαμβάνει συγκεκριμένες δεσμεύσεις από τη Δύση. Μεταξύ των βασικών προϋποθέσεων που θέτει το Κίεβο είναι: Ισχυρές και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας από τις δυτικές χώρες.
Η διατήρηση ενός ισχυρού ουκρανικού στρατού με επαρκή χρηματοδότηση και εξοπλισμό. Η εξασφάλιση των απαραίτητων οικονομικών πόρων για την ανοικοδόμηση της χώρας. Ο Ζελένσκι ξεκαθάρισε ότι, εφόσον εξασφαλιστούν αυτές οι προϋποθέσεις, θα απευθυνθεί στον ουκρανικό λαό, προκειμένου να αποφασίσει εάν αποδέχεται ή απορρίπτει μια ενδεχόμενη συμφωνία.
Με αυτόν τον τρόπο, ο Ουκρανός πρόεδρος αφήνει ένα περιορισμένο περιθώριο πολιτικού συμβιβασμού, χωρίς να αναλαμβάνει ο ίδιος την ευθύνη μιας εκ των προτέρων αποδοχής εδαφικών απωλειών.Το ζήτημα της ένταξης στο ΝΑΤΟ παραμένει, πάντως, ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στις διαπραγματεύσεις.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει την προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στη Συμμαχία απαράδεκτη για τη Ρωσία, επικαλούμενος τις σχετικές ανησυχίες της Μόσχας ως έναν από τους λόγους για την έναρξη της μεγάλης κλίμακας εισβολής το 2022.
«Ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει πρώτα»
Την ίδια ώρα, ο Ζελένσκι απέρριψε τη ρωσική πρόταση να προηγηθεί μια ευρύτερη διαπραγμάτευση για τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης, πριν καθοριστούν οι όροι για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. «Δεν μπορούμε να ανατρέψουμε τα πάντα και να ξεκινήσουμε συζητώντας την αλλαγή του πλαισίου ασφαλείας στον κόσμο ή συνολικά στην ευρωπαϊκή ήπειρο και μόνο στη συνέχεια να μιλήσουμε για τον τερματισμό αυτού του πολέμου. Αυτός ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει πρώτα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Με τη θέση αυτή, το Κίεβο επιμένει ότι η διαπραγμάτευση πρέπει να ξεκινήσει από τον τερματισμό της ρωσικής εισβολής και όχι να ενταχθεί εξαρχής σε μια συνολική αναθεώρηση των διεθνών ισορροπιών ασφαλείας.
Από την πλευρά του, ο απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, παραδέχθηκε ότι τόσο η Ουκρανία όσο και η Ρωσία προσήλθαν στις πρόσφατες συνομιλίες με ιδιαίτερα απαιτητικές θέσεις. Όπως επισήμανε, ωστόσο, οι δύο πλευρές αντιλαμβάνονται πλέον ότι για να υπάρξει συμφωνία θα χρειαστούν ρεαλιστικές υποχωρήσεις και πρακτικοί συμβιβασμοί.
Συνεχίζονται οι μάχες – Στο επίκεντρο η ανθρωπιστική κατάσταση
Παρά τις διπλωματικές διεργασίες, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.Ο Ζελένσκι απέρριψε την πρόταση του Πούτιν για τοπική ανθρωπιστική κατάπαυση του πυρός στην Κοστιαντινίβκα, στην περιφέρεια του Ντονέτσκ, εκτιμώντας ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποσκοπεί στη διευκόλυνση της ρωσικής προέλασης και στην κατάληψη της πόλης.
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι η ουκρανική πλευρά έχει καταθέσει πρόταση για ανθρωπιστική εκεχειρία σε επτά ή οκτώ ακόμη οικισμούς που βρίσκονται κοντά στη γραμμή του μετώπου. Στις συγκεκριμένες περιοχές εξακολουθούν να βρίσκονται εγκλωβισμένοι άμαχοι, μεταξύ των οποίων και παιδιά.Σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, η Μόσχα δεν έχει ανταποκριθεί θετικά στις σχετικές πρωτοβουλίες.
Η ρωσική πλευρά, από την άλλη, αρνείται ότι στοχοποιεί σκόπιμα τον άμαχο πληθυσμό.Το διπλωματικό σκηνικό παραμένει, επομένως, εξαιρετικά ρευστό. Η πρόταση για σύνδεση της ένταξης στο ΝΑΤΟ με το εδαφικό ζήτημα του Ντονμπάς ανοίγει έναν νέο κύκλο συζητήσεων, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται προς το παρόν συμφωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών.
Για το Κίεβο, το κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η εξασφάλιση δεσμευτικών εγγυήσεων ασφαλείας, ενώ για τη Μόσχα η μελλοντική θέση της Ουκρανίας στο ευρωπαϊκό σύστημα ασφαλείας εξακολουθεί να αποτελεί κεντρικό διαπραγματευτικό ζήτημα.
