Τα φωτεινά κίτρινα λεωφορεία που διασχίζουν το Μάντσεστερ – φθηνότερα, πιο αξιόπιστα και πάλι υπό δημόσιο έλεγχο μετά από δεκαετίες ιδιωτικοποίησης – συνοψίζουν το οικονομικό όραμα που ο δήμαρχος Άντι Μπέρναμ λέει ότι μπορεί να υλοποιήσει για τη Βρετανία.
Η ιδέα του Άντι Μπέρναμ είναι ότι, το κράτος, επανακτώντας τον έλεγχο των δημόσιων υπηρεσιών και του κόστους, μπορεί να προσφέρει περισσότερα με λιγότερα. Ο ίδιος, είναι γνωστό ως ο «Βασιλιάς του Βορρά» και τώρα δηλώνει ότι θα επιδιώξει να διεκδικήσει μια βουλευτική έδρα που «άνοιξε», για να προχωρήσει ενδεχομένως σε αμφισβήτηση της ηγεσίας του πρωθυπουργού Κίρ Σταρμερ.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η είδηση προκάλεσε αμέσως πτώση της στερλίνας, υποδηλώνοντας τις ανησυχίες των επενδυτών ότι ο «φιλικός προς τις επιχειρήσεις σοσιαλισμός» του Μπέρναμ θα οδηγήσει σε περισσότερες δαπάνες και δανεισμό…
Ο Μπέρναμ, 56 ετών, έχει περάσει τα τελευταία εννέα χρόνια εκτός του Γουέστμινστερ ως δήμαρχος στο Μάντσεστερ, της πόλης- περιφέρειας της βόρειας Αγγλίας που συναγωνίζεται το Μπέρμιγχαμ για τη δεύτερη θέση μεταξύ των πόλεων της Βρετανίας.
Έχει χτίσει τη φήμη του ως ειλικρινής κριτικός της κυριαρχίας του Λονδίνου, ενώ η ανάπτυξη του Μάντσεστερ έχει ξεπεράσει την εθνική οικονομία – ακόμη και αν οι νέοι ουρανοξύστες και οι ραγδαία αυξανόμενες τιμές των κατοικιών έχουν προκαλέσει κριτική.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Την Πέμπτη (14/5/26) δήλωσε ότι, αν και πέτυχε σημαντικές αλλαγές σε τοπικό επίπεδο, υπάρχουν όρια σε ό,τι μπορεί να επιτευχθεί από το δημαρχείο: «Χρειάζονται πολύ μεγαλύτερες αλλαγές σε εθνικό επίπεδο, αν θέλουμε η καθημερινή ζωή να γίνει και πάλι πιο προσιτή. Γι’ αυτό ζητώ τώρα την υποστήριξη των πολιτών για να επιστρέψω στο κοινοβούλιο».
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, η οικονομική πρόταση του Μπέρναμ βασίζεται στο να πείσει τους σκεπτικιστές επενδυτές ομολόγων ότι τα σχέδιά του θα ενισχύσουν τα δημόσια οικονομικά μακροπρόθεσμα. Ωστόσο, η δήλωσή του πέρυσι στο New Statesman ότι η Βρετανία «πρέπει να ξεπεράσει αυτό το θέμα της εξάρτησης από τις αγορές ομολόγων» θεωρήθηκε ευρέως ως λάθος βήμα. Η υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς το εκμεταλλεύτηκε, τονίζοντας την «πραγματικότητα» της σημασίας της αγοράς ομολόγων.
Ο Μπέρναμ δήλωσε στο Reuters τον Ιανουάριο ότι οι δηλώσεις του είχαν παρερμηνευθεί και ότι δεν ήταν αφελής. Ωστόσο, ανέφερε ότι ο σημερινός «κύκλος χαμηλής ανάπτυξης» δεν εξυπηρετούσε τους επενδυτές και ότι η προσέγγισή του θα συνέβαλε στη μείωση των υποκείμενων δαπανών του κράτους.
Τον Σεπτέμβριο δήλωσε στην εφημερίδα Telegraph ότι επιθυμούσε την επιβολή υψηλότερων φόρων στις πιο ακριβές κατοικίες και στους υψηλότερους εισοδηματίες, καθώς και δανεισμό ύψους 40 δισεκατομμυρίων λιρών (54 δισεκατομμύρια δολάρια) για την κατασκευή δημοτικών κατοικιών και μειώσεις στον φόρο εισοδήματος για τους χαμηλότερους εισοδηματίες.
Ο Μπέρναμ βλέπει μια οικονομία διαλυμένη από την αναποτελεσματικότητα μετά από χρόνια ιδιωτικοποιήσεων και απορρύθμισης, οι οποίες, όπως υποστηρίζει, έχουν στερήσει την κυβέρνηση από τον έλεγχο των δαπανών και των υπηρεσιών της. Αναφέρει την έλλειψη κοινωνικών κατοικιών ως πρωταρχικό παράδειγμα, με αποτέλεσμα το κράτος να καταβάλλει μεγάλα ποσά σε επιδόματα που καταλήγουν σε ιδιώτες ιδιοκτήτες.
Εφαρμόζει την ίδια λογική στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας και στις μεταφορές, υποστηρίζοντας ότι οι επενδυτές μπορούν να πειστούν ότι η αποκατάσταση του ελέγχου επί της δαπανηρής βάσης του κράτους είναι ασφαλέστερη από τη διαρκή επιδότηση των συνεπειών της απώλειάς του.
«Πρέπει να εφαρμόσουμε σε εθνικό επίπεδο αυτό που κάναμε στο Μάντσεστερ, δηλαδή να δημιουργήσουμε μια νέα πολιτική», δήλωσε ο Μπέρναμ στο Reuters.
«Να στηρίξουμε, μακροπρόθεσμα, τις επενδύσεις στη στέγαση και στις άλλες υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, ώστε να μπορέσουμε να αρχίσουμε να μειώνουμε το κόστος μας και να βοηθήσουμε περισσότερους ανθρώπους να επιστρέψουν στην εργασία».
Ο Γκόρντον Σάνον, εταίρος της επενδυτικής εταιρείας TwentyFour, η οποία διαχειρίζεται 23,5 δισεκατομμύρια λίρες (32 δισεκατομμύρια δολάρια) σε περιουσιακά στοιχεία σταθερού εισοδήματος, υπολόγισε ότι το οικονομικό πρόγραμμα του Μπέρναμ θα μπορούσε να συνεπάγεται πρόσθετο δανεισμό ύψους περίπου 50 δισεκατομμυρίων λιρών. Αυτό μπορεί να είναι δύσκολο να το χωνέψουν οι επενδυτές.
Τα πρώτα χρόνια
Γεννημένος στα προάστια του Λίβερπουλ, ο Μπέρναμ μεγάλωσε στο Κάλτσεθ, ένα χωριό ανάμεσα στο Λίβερπουλ και το Μάντσεστερ. Αφού ασχολήθηκε για λίγο με τη δημοσιογραφία, εργάστηκε για συνδικαλιστικές οργανώσεις και έγινε σύμβουλος της κυβέρνησης του Τόνι Μπλερ στα τέλη της δεκαετίας του 1990.
Εκλεγμένος βουλευτής το 2001, ανέβηκε στην ιεραρχία και κατείχε υπουργικά αξιώματα, μεταξύ των οποίων και αυτό του υπουργού Υγείας υπό τον Γκόρντον Μπράουν. Μετά από ανεπιτυχείς προσπάθειες να αναλάβει την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος το 2010 και το 2015, παραιτήθηκε από το κοινοβούλιο το 2017 για να γίνει ο πρώτος δήμαρχος του Μάντσεστερ, δηλώνοντας ότι είχε απογοητευτεί από το Γουέστμινστερ.
Οι δημοσκοπήσεις τον κατατάσσουν πλέον μεταξύ των πιο δημοφιλών πολιτικών της Βρετανίας. Ωστόσο, για να επιστρέψει στο κοινοβούλιο, πρέπει πρώτα να εξασφαλίσει την υποψηφιότητα από το Εργατικό Κόμμα του Στάρμερ και στη συνέχεια να αποκρούσει την αναμενόμενη πρόκληση από το δεξιό κόμμα Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ.
Μόνο τότε θα είναι σε θέση να αμφισβητήσει τον Στάρμερ και να επιδιώξει να μεταφέρει το μοντέλο του Μάντσεστερ στην εθνική σκηνή.
Πηγή: Reuters
