Κόσμος

«Απεταξάμην» το κλιματιστικό: Γιατί η Ευρώπη εξακολουθεί να λέει «όχι» στο air condition ενώ «σκάει» από τον καύσωνα

Κανάλι Σεν Μαρτέν Παρίσι
Μαργαρίτα Τζαγκαράκη
Προσθήκη του newsit.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Η Ευρώπη φλέγεται, οι θερμοκρασίες ξεπερνούν τους 40 βαθμούς, σπίτια, γραφεία, νοσοκομεία και σχολεία μετατρέπονται σε «θερμοκήπια», χιλιάδες άνθρωποι πεθαίνουν από την ακραία ζέστη. Το ερώτημα στα χείλια όλων είναι ένα: Γιατί οι Ευρωπαίοι δεν βάζουν air condition και «σκάνε» από τον καύσωνα;

Εικόνες από μια ήπειρο που δοκιμάζεται κάνουν τον γύρο του διαδικτύου: σιδηροδρομικές γραμμές που λιώνουν από τη ζέστη, αστυνομικά οχήματα στη Γερμανία να δροσίζουν πολίτες με νερό, αυγά να «ψήνονται» στον ήλιο στην Πολωνία και Γάλλοι να καλύπτουν τα παράθυρα με αλουμινόχαρτο ή να τα βάφουν λευκά με κιμωλία για να μειώσουν τη θερμότητα. Με θερμοκρασίες ρεκόρ σε αρκετές χώρες της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία, το Βέλγιο, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πολωνία, η Τσεχία – όπου ο υδράργυρος άγγιξε ή και ξεπέρασε τους 40 βαθμούς Κελσίου – οι κάτοικοι απεγνωσμένοι αναζητούν τρόπους να δροσιστούν: λίμνες, ποτάμια, σιντριβάνια – ακόμη και βουτιές στον Σηκουάνα έχουν γίνει πλέον καθημερινή εικόνα.

Ο ξένος Τύπος έχει γεμίσει άρθρα για το «Πώς να μείνετε δροσεροί εν μέσω καύσωνα» και κανείς δεν φαίνεται να προτείνει την προφανή λύση: το air condition.

Η Ευρώπη «λιώνει» από τη ζέστη αλλά αντιστέκεται στα κλιματιστικά

Οι ολοένα πιο ακραίες θερμοκρασίες φέρνουν την Ευρώπη αντιμέτωπη με ένα δίλημμα που μέχρι πρόσφατα φαινόταν αδιανόητο: να γεμίσουν οι πόλεις με κλιματιστικά ή να επιμείνουν σε μια πολιτική που δίνει προτεραιότητα στην προστασία του περιβάλλοντος.

Για τον 32χρονο Λούκα Φουνάρο, η συζήτηση γύρω από τα κλιματιστικά δεν αφορά την άνεση αλλά την επιβίωση.

Ο νεαρός, που πάσχει από μια σπάνια γενετική μυοπάθεια, πέρασε το τελευταίο κύμα καύσωνα στο διαμέρισμά του στο Παρίσι χωρίς κλιματιστικό.

Χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο και αναπνέει με μηχανική υποστήριξη, όμως οι γείτονές του αρνούνται εδώ και δύο χρόνια να εγκρίνουν την εγκατάσταση εξωτερικής μονάδας στην εσωτερική αυλή της πολυκατοικίας, υποστηρίζοντας ότι θα κάνει θόρυβο.

Η υπόθεση έχει φτάσει στα δικαστήρια, με την οικογένειά του να έχει ήδη ξοδέψει χιλιάδες ευρώ σε μια πολύχρονη νομική διαμάχη.

«Όταν η ζέστη γίνεται ακραία, οι άνθρωποι με αναπηρίες αφυδατώνονται εύκολα και δυσκολεύονται να αναπνεύσουν», λέει ο ίδιος.

Καύσωνας Παρίσι
Αφόρητη η ζέστη στο Παρίσι / REUTERS / Tom Nicholson

Σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή πολλές ασιατικές χώρες, η Ευρώπη για δεκαετίες αντιμετώπιζε με δυσπιστία τα κλιματιστικά.

Θεωρούνταν θορυβώδη, αντιαισθητικά για τα ιστορικά κτίρια, ενεργοβόρα και περιττά, καθώς τα ευρωπαϊκά καλοκαίρια ήταν παραδοσιακά ήπια.

Παράλληλα, υπήρχε η ανησυχία ότι η μαζική χρήση τους θα αύξανε σημαντικά την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, υπονομεύοντας τους στόχους της ηπείρου για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Σήμερα όμως η πραγματικότητα έχει αλλάξει δραματικά.

Η Ευρώπη είναι πλέον η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στον κόσμο, με τις θερμοκρασίες να αυξάνονται πολύ πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Οι καύσωνες παραλύουν ολόκληρες χώρες

Τα τελευταία χρόνια τα αλλεπάλληλα κύματα καύσωνα δοκιμάζουν όχι μόνο τα συστήματα υγείας αλλά και τις οικονομίες των ευρωπαϊκών κρατών.

Κανάλι Σεν Μαρτέν Παρίσι
Πλήθος κόσμου στο Βουτιές στο Κανάλι Σεν Μαρτέν στο Παρίσι / Tom Nicholson

Κατά τη διάρκεια του πρόσφατου καύσωνα, χιλιάδες σχολεία στη Δυτική Ευρώπη έκλεισαν επειδή δεν διέθεταν κλιματισμό, αναγκάζοντας πολλούς γονείς να μείνουν στο σπίτι.

Επιχειρήσεις ανέστειλαν τη λειτουργία τους, εργοστάσια περιόρισαν την παραγωγή, ενώ σημειώθηκαν ακόμη και διακοπές στη σιδηροδρομική κυκλοφορία εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών.

Οικονομολόγοι της ολλανδικής τράπεζας ING σχολίασαν χαρακτηριστικά ότι ο καύσωνας «θύμισε τις ημέρες των lockdown της πανδημίας».

Το πολιτικό δίλημμα

Το θέμα έχει μετατραπεί πλέον σε αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.

Στη Γαλλία, πολιτικοί της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς ζητούν ένα φιλόδοξο σχέδιο εγκατάστασης κλιματιστικών σε νοσοκομεία, σχολεία και δημόσια κτίρια.

Παρίσι
Το viral κόλπο στα σπίτια στο Παρίσι / REUTERS / Gonzalo Fuentes/File Photo

Η Μαρίν Λε Πεν, ηγέτιδα της γαλλικής Ακροδεξιάς, δήλωσε ότι είναι «ντροπή» να αναγκάζονται βρέφη, ηλικιωμένοι και ασθενείς να υποφέρουν από τόσο υψηλές θερμοκρασίες επειδή οι αρχές αρνούνται να εγκαταστήσουν κλιματιστικά. Το ακροδεξιό κόμμα Εθνικός Συναγερμός έχει υποσχεθεί «ένα τεράστιο σχέδιο κλιματισμού» αν αναλάβει την εξουσία στις προεδρικές εκλογές του 2027.

Από την άλλη πλευρά, περιβαλλοντικές οργανώσεις και πολιτικοί της Αριστεράς προειδοποιούν ότι η μαζική εξάπλωση των κλιματιστικών θα αυξήσει την κατανάλωση ενέργειας και θα επιδεινώσει ακόμη περισσότερο το φαινόμενο της «αστικής θερμικής νησίδας» - όπου η ζέστη εγκλωβίζεται ανάμεσα σε ψηλά κτίρια και απορροφάται από τις τεράστιες ποσότητες ασφάλτου και σκυροδέματος για να απελευθερωθεί στη συνέχεια πίσω στην ατμόσφαιρα.

Πόλεις που δεν σχεδιάστηκαν για τόσο υψηλές θερμοκρασίες

Οι περισσότερες ευρωπαϊκές υποδομές δημιουργήθηκαν σε μια εποχή κατά την οποία οι ακραίες θερμοκρασίες ήταν εξαιρετικά σπάνιες.

Στις βόρειες περιοχές της ηπείρου οι θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών Κελσίου θεωρούνταν σχεδόν αδιανόητες.

Σήμερα, όμως, οι σιδηροδρομικές γραμμές παραμορφώνονται, τα ηλεκτρικά δίκτυα πιέζονται στα όριά τους και τα περισσότερα κτίρια αδυνατούν να διατηρήσουν δροσερούς τους εσωτερικούς χώρους.

Παρίσι καύσωνας
Οι Παριζιάνοι κοιμήθηκαν τη νύχτα στα πάρκα / REUTERS / Abdul Saboor

Παρά το νέο κλιματικό σκηνικό, τα ποσοστά χρήσης κλιματισμού παραμένουν χαμηλά.

Στην Ιταλία διαθέτει κλιματισμό περίπου το 56% των κατοικιών, στη Γαλλία μόλις το 25%, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο το ποσοστό περιορίζεται περίπου στο 5%.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η έλλειψη κλιματισμού αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους οι καύσωνες προκαλούν στην Ευρώπη πολύ περισσότερους θανάτους σε σχέση με τις ΗΠΑ.

Το πρόσφατο κύμα καύσωνα κατέγραψε ιστορικά υψηλές θερμοκρασίες. Το Παρίσι ξεπέρασε τους 40 βαθμούς Κελσίου, κάτι που έχει συμβεί μόλις λίγες φορές από τότε που τηρούνται μετεωρολογικά αρχεία, από τον 19ο αιώνα και ετοιμάζεται για νέο κύμα καύσωνα αυτό το Σαββατοκύριακο με το θερμόμετρο να αγγίζει τους 38 βαθμούς Κελσίου.

Η αντιδήμαρχος του Παρισιού, Οντρέ Πουλβάρ, παραδέχεται ότι η πόλη βρέθηκε αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα που οι ειδικοί περίμεναν μετά το 2030.

«Πιστεύαμε ότι αυτό το σενάριο θα εμφανιζόταν από το 2030 ή ακόμη αργότερα. Τώρα διαπιστώνουμε ότι έχει ήδη φτάσει», δηλώνει.

Οι αρχές αναζητούν εναλλακτικές λύσεις αντί του κλιματιστικού

Αντί για μαζική εγκατάσταση κλιματιστικών, πολλές ευρωπαϊκές πόλεις επενδύουν σε πιο «πράσινες» λύσεις.

Στο Λονδίνο οι νέες οικοδομές καλούνται να διαθέτουν καλύτερη μόνωση, φυσικό αερισμό και σκίαση πριν εγκριθεί η εγκατάσταση κλιματισμού.

Η Γερμανία λιώνει από τη ζέστη
Η Γερμανία λιώνει από τη ζέστη / REUTERS / Axel Schmidt

Το Παρίσι και το Βερολίνο επεκτείνουν τους χώρους πρασίνου, φυτεύουν περισσότερα δέντρα και δημιουργούν δροσερούς δημόσιους χώρους, ενώ πρόσφατα άνοιξε για κολύμπι ακόμη και το Κανάλι Σεν Μαρτέν.

Ωστόσο, σύμφωνα με τη Διακυβερνητική Επιτροπή του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), καμία από αυτές τις λύσεις δεν αποδεικνύεται τόσο αποτελεσματική όσο ο κλιματισμός όταν οι θερμοκρασίες παραμένουν ακραίες για πολλές συνεχόμενες ημέρες.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι όταν ακόμη και οι νυχτερινές θερμοκρασίες δεν πέφτουν κάτω από τους 30 βαθμούς, τα κτίρια δεν προλαβαίνουν να αποβάλουν τη θερμότητα που έχουν αποθηκεύσει μέσα στη μέρα.

Τα νοσοκομεία μετατράπηκαν σε «φούρνους»

Η κατάσταση έγινε ιδιαίτερα δύσκολη στα νοσοκομεία και στους οίκους ευγηρίας που δεν διαθέτουν κλιματισμό. Γιατροί και νοσηλευτές προσπαθούσαν να προστατεύσουν τους ασθενείς καλύπτοντας τα παράθυρα με ανακλαστικά υλικά για να περιορίσουν την ηλιακή ακτινοβολία.

«Η κατάσταση είναι πραγματικά αφόρητη», λέει ο γιατρός επειγόντων περιστατικών Βιλφρίντ Σαμιέ από τις Βερσαλλίες.

«Ακόμη και το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό εμφανίζει προβλήματα υγείας επειδή οι συνθήκες εργασίας είναι ανυπόφορες». 

Χαμός για ένα κλιματιστικό

Παρά τις αντιδράσεις, η ζήτηση για κλιματιστικά αυξάνεται συνεχώς.

Στην Αγγλία οι φορητές μονάδες εμφανίζονται πλέον ολοένα και συχνότερα στα παράθυρα των κατοικιών, ενώ επιτροπή που συμβουλεύει τη βρετανική κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι τα μέτρα παθητικής ψύξης δεν θα επαρκούν πλέον απέναντι στους ολοένα πιο παρατεταμένους καύσωνες.

Ο δήμαρχος του Λονδίνου, Σαντίκ Καν, τάχθηκε υπέρ της εγκατάστασης κλιματιστικών σε σχολεία, νοσοκομεία και γραφεία, τονίζοντας ότι οι πόλεις πρέπει να προσαρμοστούν στη «νέα κανονικότητα» των ακραίων θερμοκρασιών.

Παρ' όλα αυτά, αρκετοί ειδικοί προειδοποιούν ότι ο κλιματισμός δεν μπορεί να αποτελέσει τη μοναδική λύση απέναντι στην κλιματική κρίση.

Όπως επισημαίνουν, απαιτείται ένας συνδυασμός καλύτερου σχεδιασμού των κτιρίων, ενεργειακής αναβάθμισης και στοχευμένης χρήσης των κλιματιστικών, ώστε να προστατεύονται οι πιο ευάλωτοι πολίτες χωρίς να επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο το περιβάλλον.

Για τον Λούκα Φουνάρο, πάντως, η συζήτηση δεν είναι θεωρητική. Το κλιματιστικό που αγόρασε παραμένει εδώ και δύο χρόνια στο πάτωμα του διαμερίσματός του, περιμένοντας την άδεια εγκατάστασης.

«Οι γείτονες πιστεύουν ότι θα το έχω αναμμένο όλη μέρα», λέει.

«Δεν είναι αλήθεια. Θέλω απλώς να μπορώ να το χρησιμοποιώ για λίγο, ώστε να δροσίζομαι όταν η ζέστη γίνεται ανυπόφορη».

Ναι ή όχι στα κλιματιστικά; Η ΕΕ δεν παίρνει θέση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση απέφυγε να πάρει θέση στο ζήτημα εν μέσω του κύματος καύσωνα που πλήττει την κεντρική Ευρώπη, παραδεχόμενη ότι δεν έχει ακόμη οριστικοποιήσει την τοποθέτησή της επί του θέματος.

«Αμφιβάλλω αν έχουμε κάποια συγκεκριμένη γνώμη ή θέση για τα κλιματιστικά», δήλωσε η Άννα-Κάισα Ιτκόνεν, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όταν ρωτήθηκε σε συνέντευξη Τύπου.

Το ζήτημα του κατά πόσον θα πρέπει ή όχι να ενθαρρυνθεί η εγκατάσταση κλιματιστικών έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις σε ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες τις τελευταίες ημέρες βιώνουν ακραία ζέστη.

«Αυτά είναι θέματα για τα οποία η Επιτροπή δεν έχει σκοπό να παρεμβαίνει στις επιλογές ατόμων», δήλωσε η εκπρόσωπος της Επιτροπής.

Έχει η ΕΕ το δικαίωμα να υπαγορεύσει μια κοινή θέση επί του θέματος; «Αυτή είναι μια πτυχή που πρέπει να εξετάσουμε στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων μας», είπε η Ιτκόνεν.

Σχόλια
Σχολίασε εδώ
50 /50
2000 /2000
Όροι Χρήσης. Το site προστατεύεται από reCAPTCHA, ισχύουν Πολιτική Απορρήτου & Όροι Χρήσης της Google.
Κόσμος
Ακολουθήστε το Νewsit.gr στο Google News και ενημερωθείτε πρώτοι για όλη την ειδησεογραφία και τα τελευταία νέα της ημέρας
Πιο δημοφιλή
1
2
3
4
5
Πιο σχολιασμένα
245
172
158
139
90
Κόσμος: Περισσότερα άρθρα
Σεισμοί στη Βενεζουέλα: Αγώνας επιβίωσης χωρίς νερό και τρόφιμα – Συγκλονιστικές διασώσεις στα ερείπια, αστυνομικοί συνελήφθησαν για λεηλασίες
3χρονο αγόρι ανασύρθηκε από τα συντρίμμια 6 ημέρες μετά τον σεισμό - Αυξάνονται ο κίνδυνος για επιδημίες στη Βενεζουέλα
REUTERS
Ανανεώθηκε πριν 31 λεπτά
Ανάλυση BBC: Από τη σύνταξη του Τρούμαν στα δισεκατομμύρια του Τραμπ – Αντιδράσεις για τα 2,2 δισ. του Αμερικανού προέδρου
«Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στον Τραμπ και τους προηγούμενους προέδρους - Το να κερδίζει κανείς τεράστια ποσά όσο βρίσκεται στην εξουσία μπορεί να μην είναι παράνομο, αλλά είναι ανήθικο»
Ντόναλντ Τραμπ
Newsit logo
Newsit logo