Κλιματική αλλαγή: «Βράζουν» οι ωκεανοί στους πόλους – Λιώνουν οι πάγοι, απειλούνται ακτές και πιγκουίνοι

Ο κόσμος γύρω μας αλλάζει ανησυχητικά εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Η ραγδαία αύξηση της θερμοκρασίας μεταμορφώνει γρήγορα τους ωκεανούς στους πόλους, απειλώντας τις ανθρώπινες υποδομές οι οποίες εκτίθενται στη διάβρωση από τη θάλασσα, καθώς και τα είδη που εξαρτώνται από τους θαλάσσιους πάγους για την επιβίωσή τους, προειδοποιεί έκθεση που δόθηκε σήμερα (30.09.2026) στη δημοσιότητα. «Το μήνυμα είναι πολύ ξεκάθαρο. Ο ωκεανός αλλάζει γρήγορα», δήλωσε ο Πιέρ Μπαϊρέλ, γενικός διευθυντής του οργανισμού Mercator Ocean International, στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Η 10η ετήσια έκθεση για τους ωκεανούς της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus Marine περιγράφει ωκεανούς που αλλάζουν, με κύματα καύσωνα στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, την οξίνιση των υδάτων ή τη λεύκανση των κοραλιών. Ορισμένες από τις πιο αξιοσημείωτες επιπτώσεις της ανόδου της θερμοκρασίας στον πλανήτη σημειώνονται στους ωκεανούς των πόλων, οι οποίοι καλύπτουν το ένα πέμπτο της επιφάνειας των ωκεανών παγκοσμίως. Υπεύθυνη και για τα παραπάνω φαινόμενα είναι η κλιματική αλλαγή.

Ραγδαία αύξηση της θερμοκρασίας στους ωκεανούς – Λιώσιμο των πάγων

Η θερμοκρασία επιφανείας στον Βόρειο Παγωμένο Ωκεανό, στην Αρκτική, αυξήθηκε έτσι κατά 4,2 βαθμούς Κελσίου στο διάστημα από το 1982 ως το 2024, δηλαδή περίπου ένα βαθμό ανά δεκαετία. Σε σύγκριση, η θερμοκρασία επιφανείας στο σύνολο των ωκεανών του κόσμου αυξήθηκε κατά 0,12 βαθμό Κελσίου ανά δεκαετία κατά την ίδια περίοδο. Ακόμη ταχύτερες άνοδοι της θερμοκρασίας παρατηρήθηκαν σε ορισμένα τμήματα της Αρκτικής, όπως η Θάλασσα του Κάρα, που βρέχει τη Ρωσία, όπου η θερμοκρασία επιφανείας των υδάτων αυξήθηκε κατά 6,7 βαθμούς Κελσίου μέσα σε 40 χρόνια.

Αυτή η επιτάχυνση της ανόδου της θερμοκρασίας στην Αρκτική προκάλεσε λιώσιμο των θαλάσσιων πάγων, του παγοκαλύμματος της θάλασσας, η επιφάνεια του οποίου μειώθηκε κατά 17% μέσα σε 42 χρόνια. Κάθε δέκα χρόνια, οι θαλάσσιοι πάγοι χάνουν 490.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, σχεδόν όσο η έκταση της Ισπανίας. Αυτή η τήξη των θαλάσσιων πάγων, σε συνδυασμό με την τήξη των αιώνιων πάγων της ξηράς που προκαλεί υποχώρηση του εδάφους, αφήνει εκτεθειμένες τις ακτές στη δράση των κυμάτων και στη θαλάσσια διάβρωση.

«Περίπου 60% των παραλιακών υποδομών της Αρκτικής είναι ήδη ευάλωτες (…) στη διάβρωση και στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας», υπογράμμισε η Καρίνα φον Σουκμάν, ωκεανολόγος στον Mercator Ocean International.

Η κλιματική αλλαγή απειλεί (και) τους πιγκουίνους

Στον νότιο πόλο, το λιώσιμο των θαλάσσιων πάγων απειλεί τους πληθυσμούς των πιγκουίνων. Η υποχώρηση του παγοκαλύμματος σε επίπεδα ρεκόρ το 2022 συνέπεσε έτσι με μαζικές αποτυχίες στην αναπαραγωγή αυτών των θαλάσσιων πτηνών. Τα μικρά τους πνίγονται ή πεθαίνουν από το κρύο αν πέσουν πολύ νωρίς στο παγωμένο νερό επειδή λιώνουν οι θαλάσσιοι πάγοι. Πάνω από το 90% των αποικιών των αυτοκρατορικών πιγκουίνων μπορεί έτσι να έχουν εξαφανιστεί μέχρι το 2100, αν επιμείνει ο σημερινός ρυθμός τήξης των θαλάσσιων πάγων, σύμφωνα με τα προγνωστικά μοντέλα.

Τον περασμένο Απρίλιο, ο αυτοκρατορικός πιγκουίνος χαρακτηρίστηκε είδος «σε κίνδυνο».