Γιατί οι κανίβαλοι εξαφανίστηκαν σχεδόν από τις ανθρώπινες κοινωνίες; Μια νέα έρευνα από επιστήμονες της Πολωνίας και της Τσεχίας υποστηρίζει ότι ο λόγος δεν ήταν μόνο η ηθική ή η αποστροφή, αλλά κυρίως ο σοβαρός κίνδυνος για την υγεία και την επιβίωση των ανθρώπων.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι κανίβαλοι, όσο κι αν μπορεί να εξασφάλιζαν τροφή σε δύσκολες εποχές, μακροπρόθεσμα έθεταν σε σοβαρό κίνδυνο ολόκληρες τις κοινότητές τους. Η έρευνα έδειξε ότι η κατανάλωση ανθρώπινης σάρκας ευνοεί τη μετάδοση επικίνδυνων ασθενειών, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε κατάρρευση ενός πληθυσμού.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Για να καταλήξουν σε αυτό το συμπέρασμα, ο Μίχαλ Μίσιακ από το Πανεπιστήμιο του Βρόκλαβ και ο Πετρ Τούρετσεκ από το Πανεπιστήμιο του Καρόλου στην Πράγα χρησιμοποίησαν μαθηματικά μοντέλα. Οι υπολογισμοί τους εξέτασαν τόσο την ενεργειακή αξία του ανθρώπινου σώματος ως πηγής τροφής όσο και τους κινδύνους που κρύβει η κατανάλωσή του.
Όπως εξήγησε ο Μίσιακ, «Εξετάσαμε το ανθρώπινο σώμα ως πιθανή πηγή τροφής, αναλύσαμε τα ενεργειακά οφέλη και το κρυφό κόστος». Και συνέχισε: «Από άποψη θερμίδων, ένας άνθρωπος φαίνεται ότι ισοδυναμεί με ένα μέσο γεύμα… Το βασικό πρόβλημα, όμως, βρίσκεται αλλού, στον κίνδυνο λοιμώξεων. Τα παθογόνα έχουν ευκολότερο έργο επειδή καταλήγουν σε έναν οργανισμό με σχεδόν ταυτόσημη φυσιολογία».
Σύμφωνα με το μοντέλο των επιστημόνων, ο κίνδυνος γίνεται ακόμη μεγαλύτερος όταν οι άνθρωποι που ασκούν κανιβαλισμό καταναλώνουν άλλους κανιβάλους. Σε αυτή την περίπτωση, οι πιθανότητες μετάδοσης επικίνδυνων ασθενειών αυξάνονται με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Μάλιστα, ούτε το μαγείρεμα μπορεί να εξαλείψει τα πρίον, δηλαδή τις παθογόνες πρωτεΐνες που ευθύνονται για σοβαρές και συχνά θανατηφόρες νευρολογικές παθήσεις.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ασθένεια κούρου, η οποία είχε εμφανιστεί στη φυλή Φόρε της Παπούας Νέας Γουινέας. Τα μέλη της κοινότητας συνήθιζαν να μαγειρεύουν και να τρώνε τους νεκρούς συγγενείς τους, πιστεύοντας ότι με αυτόν τον τρόπο απελευθέρωναν το πνεύμα τους. Ωστόσο, η πρακτική αυτή συνέβαλε στην εξάπλωση της ασθένειας μέσα στον πληθυσμό.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ακριβώς αυτοί οι σοβαροί κίνδυνοι οδήγησαν σταδιακά τις ανθρώπινες κοινωνίες να απορρίψουν τον κανιβαλισμό και να τον μετατρέψουν σε ένα από τα ισχυρότερα κοινωνικά ταμπού.
Όπως ανέφερε ο Μίσιακ, «Τα ταμπού λειτουργούν ως εξελικτικές ασπίδες προστασίας». Και πρόσθεσε: «Τα συμπεράσματά μας υποδηλώνουν ότι αυτήν ήταν μια βιολογικά δικαιολογημένη στάση απέναντι στον αυξανόμενο κίνδυνο επιδημιών. Οι κοινότητες που δεν κατέστειλαν τον κανιβαλισμό, απλώς δεν επιβίωσαν».
