Τα «αγκάθια» πίσω από την εκεχειρία στη Γάζα – Γιατί είναι «εύθραυστη» η συμφωνία Ισραήλ και Χαμάς

Η κατάπαυση του πυρός στη Γάζα είναι γεγονός τις τελευταίες μέρες με την κατάσταση να οδεύει σε αποκλιμάκωση μετά την εκεχειρία Ισραήλ και Χαμάς, ωστόσο τα «αγκάθια» παραμένουν.

Ισραήλ και Χαμάς περιμένουν την επιστροφή ομήρων και κρατουμένων η οποία αναμένεται να ξεκινήσει το πρωί της Δευτέρας 13 Οκτωβρίου, ωστόσο το ενδιαφέρον εστιάζεται τι θα συμβεί από εκεί και πέρα στην πολύπαθη Γάζα.

Η τρέχων συμφωνία περιλαμβάνει την απελευθέρωση όλων των Ισραηλινών ομήρων, ζωντανών και νεκρών, εντός 72 ωρών από την έγκριση της εκεχειρίας από την κυβέρνηση του Ισραήλ.

Παράλληλα την απελευθέρωση τουλάχιστον 2.000 Παλαιστίνιων κρατουμένων, όχι όμως προσώπων κλειδιά, όπως για παράδειγμα ο Μαρβάν Μπαργκούτι.

Η συμφωνία επίσης ορίζει την αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων προς μια «συμφωνημένη γραμμή» με το Τελ Αβίβ να διατηρεί τον στρατιωτικό έλεγχο στο 53 % της Γάζας σύμφωνα με κυβερνητικές δηλώσεις.

Επίσης προβλέπεται άνοιγμα διόδων για ανθρωπιστική βοήθεια και διευκόλυνση της εισόδου φορτηγών στη Λωρίδα της Γάζας.

Που εντοπίζονται οι διαφορές

Παρά την εκεχειρία στη Γάζα και τους πανηγυρισμούς του Ντόναλντ Τραμπ τα κρίσιμα σημεία των διαφορών ανάμεσα σε Ισραήλ και Χαμάς δεν έχουν επιλυθεί.

Το πρώτο και βασικότερο είναι η αποστρατικοποίηση της Χαμάς για την οποία υπάρχει ρητή δέσμευση στη συμφωνία «υπό την επίβλεψη ανεξάρτητων παρατηρητών», όμως δεν ορίζεται χρονοδιάγραμμα, το πως θα γίνει ο αφοπλισμός καθώς και ποιος θα το επιβλέπει.

Η Χαμάς αρνείται ρητά να παραδώσει τα όπλα της και όπως λένε υψηλόβαθμα στελέχη δεν είναι καν θέμα συζήτησης. Ακόμη όμως και αν δεχθεί αποστρατικοποίηση, το ερώτημα είναι ποιες από τις υποδομές που έχει στη Γάζα (τούνελ, κατασκευαστικά κέντρα οπλών, δίκτυα επικοινωνιών) θα πρέπει να καταστραφεί και ποια θα θεωρείται κτήμα της Γάζας που θα βοηθήσει στην ανοικοδόμηση.

Δεύτερο μεγάλο θέμα είναι το γεγονός πως η αποχώρηση του στρατού του Ισραήλ δεν θεωρείται πλήρης καθώς ένα τμήμα της Γάζας θα παραμείνει στον έλεγχό του ή σε μια ντε φάκτο επιρροή.

Το Ισραήλ θέλει να κρατήσει τον έλεγχο και στις δυο πλευρές των συνόρων, ενώ η Χαμάς απαιτεί πλήρη αποχώρηση από τη Λωρίδα της Γάζας.

Τρίτο «αγκάθι» αποτελεί το ποιος θα διοικήσει τη Γάζα με τη συμφωνία να προβλέπει τεχνοκράτες και την συμμετοχή τριών χωρών με την Παλαιστινιακή Αρχή αρκείται σε περιορισμένο ρόλο. Όσο για την Χαμάς θα πρέπει να ξεχάσει τα όποια σχέδια για συμμετοχή σε κυβερνητικά σχέδια, κάτι το οποίο δεν δέχεται.

Τέταρτο πρόβλημα είναι οι εγγυήσεις ασφαλείας και κατά πόσο θα τηρηθούν και από τις δυο πλευρές και κυρίως το κατά πόσο θα μπορούν να ελέγξουν τόσο το Ισραήλ όσο και η Χαμάς μεμονωμένες δράσεις και ενδεχομένως επιθέσεις.

Ένα πέμπτο θέμα που μπορεί να βάλει εμπόδια στη διαρκή ειρήνη είναι το ποιος θα διαχειρίζεται τα κονδύλια για την ανοικοδόμηση της Γάζας και με ποια κριτήρια, καθώς και το ποιος θα έχει την ευθύνη για τα έργα.

Και το Ισραήλ και η Χαμάς θέλουν να έχουν λόγο στο χτίσιμο της νέας Γάζας με τις δυο πλευρές να έχουν διαφορετικά κριτήρια για το πως θα πρέπει να είναι η περιοχή μετά την λήξη του πολέμου.

Εν κατακλείδι το θετικό γεγονός είναι η κατάπαυση του πυρός στη Γάζα και η ειρήνη στην περιοχή μετά από τον καταστροφικό πόλεμο που ισοπέδωσε τον παλαιστινιακό θύλακα.

Όμως θα χρειαστούν μεγάλες προσπάθειες ώστε αυτή η συμφωνία να είναι βιώσιμη και να μην μπει και πάλι φωτιά στη Μέση Ανατολή.