Στο feed σου εμφανίζεται ένα γατάκι που ξυπνάει μέσα σε μεταξένια σεντόνια, ένας σκύλος που δοκιμάζει παγωτό χωρίς ζάχαρη σε ένα minimal καφέ, ένα παπαγαλάκι που «μιλάει» με captions γραμμένα σαν stand-up.
Δεν είναι απλώς χαριτωμένα στιγμιότυπα. Είναι περιεχόμενο. Και πίσω από αυτό, υπάρχει μια ολόκληρη μικροοικονομία που μεγαλώνει σιωπηλά: οι pet influencers.
Η σχέση μας με τα ζώα ήταν πάντα συναισθηματική. Σήμερα, όμως, αυτή η σχέση μεταφράζεται σε views, συνεργασίες και brands που ψάχνουν το επόμενο «πρόσωπο». Ή πιο σωστά το επόμενο πρόσωπο με… ουρά.
Ένας λογαριασμός με εκατοντάδες χιλιάδες ακόλουθους δεν είναι πια απλώς ένα προσωπικό ημερολόγιο. Είναι ένα ψηφιακό προϊόν. Και όπως κάθε προϊόν, έχει αξία, κοινό και αγοραστές.
Το ερώτημα δεν είναι αν αυτό είναι κακό από μόνο του. Πολλοί ιδιοκτήτες-κηδεμόνες αφηγούνται ότι μέσα από τα social media βρήκαν κοινότητες, στήριξη, ακόμα και πόρους για να φροντίσουν καλύτερα τα ζώα τους.
Υπάρχουν λογαριασμοί που ενημερώνουν για υιοθεσίες, που ευαισθητοποιούν για την κακοποίηση, που δείχνουν πώς είναι να μεγαλώνεις ένα ζώο με υπευθυνότητα.
Το διαδίκτυο, σε αυτές τις περιπτώσεις, λειτουργεί σαν πολλαπλασιαστής φροντίδας.
Κι όμως, όσο ανεβαίνει η αξία του «χαριτωμένου», τόσο μεγαλώνει και η σκιά της εκμετάλλευσης.
Όταν ένα ζώο γίνεται brand, ποιος αποφασίζει για τα όριά του; Το βίντεο που «γράφει» καλύτερα ίσως δεν είναι αυτό που σέβεται τον ρυθμό ή την άνεσή του.
Η επανάληψη, οι στολές, τα «αστεία» που βασίζονται σε ανθρώπινες προβολές πάνω σε ένα ζώο, αρχίζουν να μοιάζουν λιγότερο με παιχνίδι και περισσότερο με εργασία, χωρίς συναίνεση.
Η αισθητική των pet influencers είναι προσεκτικά επιμελημένη: καθαρά σπίτια, φωτεινά πλάνα, προϊόντα που ενσωματώνονται αβίαστα στο κάδρο. Το ζώο δεν είναι απλώς παρόν. Είναι ο φορέας της εμπιστοσύνης.
Αν «το προτείνει», τότε αξίζει. Έτσι, η αγάπη μετατρέπεται σε μέσο πώλησης. Από λιχουδιές μέχρι αξεσουάρ, από ασφαλιστικά πακέτα μέχρι ταξιδιωτικές εμπειρίες «pet friendly».
Ο καταναλωτής δεν βλέπει διαφήμιση με την παραδοσιακή έννοια. Βλέπει μια καθημερινότητα που θέλει να μιμηθεί.
Στη σύγχυση ανάμεσα στη φροντίδα και την εικόνα της φροντίδας, βρίσκεται και το πιο λεπτό σημείο.
Ένα ζώο μπορεί να φαίνεται ευτυχισμένο σε ένα καλοστημένο βίντεο, αλλά η ευημερία του δεν μετριέται σε likes. Μετριέται σε στιγμές που δεν καταγράφονται: στη ρουτίνα, στην ησυχία, στην απουσία πίεσης. Και αυτές οι στιγμές σπάνια γίνονται περιεχόμενο.
Από την άλλη βέβαια υπάρχει και η ευθύνη του κοινού, αφού η κατανάλωση τέτοιου περιεχομένου δεν είναι ουδέτερη.
Τα trends καθορίζουν τι «δουλεύει» και, τελικά, τι επαναλαμβάνεται. Όσο επιβραβεύουμε το εντυπωσιακό, το υπερβολικό ή το ανθρωπομορφικό, τόσο ενισχύουμε μια κατεύθυνση που μπορεί να απομακρύνεται από τις πραγματικές ανάγκες των ζώων.
Η γραμμή ανάμεσα στο παιχνίδι και την παραγωγή περιεχομένου, στο χάδι και στο hashtag, είναι λεπτή και αξίζει να την αναζητάμε κάθε φορά που ένα κατοικίδιο μετατρέπεται σε θέαμα.
Εκεί δοκιμάζονται οι όροι μιας σχέσης που μοιάζει ιδανική, αλλά δεν είναι πάντα.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος κερδίζει, αλλά και τι χάνεται στη διαδρομή. Γιατί η αγάπη και η φροντίδα δεν είναι προϊόν. Έννοιες που δεν μπορούν να μετρηθούν σε likes, ακόμα κι όταν όλα γύρω δείχνουν να το επιβεβαιώνουν.
