Παρατείνεται για έναν ακόμη χρόνο ο υπολογισμός των αυξήσεων στις ασφαλιστικές εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών των λοιπών αυτοαπασχολουμένων και των αγροτών με βάση τον πληθωρισμό, αντί της μεταβολής των μισθών.
Με τον τρόπο αυτό, θα περιοριστεί και το 2027 το ύψος της αύξησης των ασφαλιστικών εισφορών για το σύνολο των αυτοαπασχολουμένων και των αγροτών, καθώς η μεταβολή του πληθωρισμού εκτιμάται χαμηλότερη από τη μεταβολή των μισθών.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο υπολογισμός της αναπροσαρμογής των εισφορών των αυτοαπασχολουμένων και των αγροτών με βάση τη μεταβολή των μισθών μετατίθεται για την 1η-1-2028.
Παράλληλα, το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας επιχειρεί να κλείσει κενά στην υγειονομική κάλυψη χιλιάδων νέων κατά την ενηλικίωσή τους και την πρώτη επαφή τους με την αγορά εργασίας, ενώ επεκτείνει τη συμπληρωματική παροχή μητρότητας στις εργαζόμενες που ασφαλίζονται στον ΕΔΟΕΑΠ.
Οι αλλαγές περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο των κοινωνικοασφαλιστικών ρυθμίσεων του νέου νομοσχεδίου, μαζί με παρεμβάσεις για ασφαλιστικές οφειλές, τον e-ΕΦΚΑ και τη διαχείριση των κεφαλαίων του ΤΕΚΑ.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Οι τρεις παρεμβάσεις με την ευρύτερη επίδραση αφορούν τον τρόπο αναπροσαρμογής των ασφαλιστικών εισφορών, τη συνέχιση της υγειονομικής περίθαλψης των παιδιών μετά τα 18 και την επέκταση των παροχών κυοφορίας και λοχείας.
Ασφαλιστικές εισφορές: Ο πληθωρισμός παραμένει το κριτήριο για την αναπροσαρμογή τους και το 2027
Η σημαντικότερη παρέμβαση για τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους λοιπούς αυτοαπασχολουμένους και τους αγρότες περιλαμβάνεται στο άρθρο 33.
Με τη διάταξη παρατείνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 η χρήση της ετήσιας μεταβολής του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή για την αναπροσαρμογή των προβλεπόμενων ασφαλιστικών ποσών.
Παράλληλα, μετατίθεται για την 1η Ιανουαρίου 2028 η έναρξη εφαρμογής του μηχανισμού αναπροσαρμογής που συνδέεται με τη μεταβολή των μισθών.
Η αλλαγή έχει πρακτική σημασία, καθώς καθορίζει με ποιον δείκτη θα υπολογίζονται και το 2027 οι ετήσιες μεταβολές στις ασφαλιστικές κατηγορίες και σε άλλα ποσά που χρησιμοποιεί το ασφαλιστικό σύστημα. Δεν πρόκειται για πάγωμα των ασφαλιστικών εισφορών. Οι εισφορές εξακολουθούν να μπορούν να αυξάνονται με βάση τον πληθωρισμό. Εκείνο που αναβάλλεται είναι η μετάβαση στον διαφορετικό μηχανισμό που συνδέεται με τις μισθολογικές μεταβολές.
Τι σημαίνει για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολουμένους
Οι μη μισθωτοί ασφαλισμένοι καταβάλλουν εισφορές ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία στην οποία υπάγονται.
Τα ποσά των κατηγοριών αυτών αναπροσαρμόζονται ετησίως.
Με τη νέα διάταξη, η αναπροσαρμογή για το 2027 θα συνεχίσει να βασίζεται στην ετήσια μεταβολή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, σύμφωνα με το εφαρμοστέο πλαίσιο.
Ποια ασφαλιστικά ποσά επηρεάζονται
Η παράταση δεν αφορά μόνο την κύρια ασφάλιση των ελεύθερων επαγγελματιών.
Το άρθρο 33 καλύπτει επίσης τις αναπροσαρμογές που προβλέπονται για:
- Τις ασφαλιστικές κατηγορίες των αγροτών που υπάγονται στο καθεστώς του πρώην ΟΓΑ
- Τις εισφορές υγειονομικής περίθαλψης
- Τις εισφορές επικουρικής ασφάλισης
- Τις ασφαλιστικές κατηγορίες για εφάπαξ παροχή
- Το ανώτατο όριο ασφαλιστέων αποδοχών για μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα και υπαλλήλους του Δημοσίου
- Την αναπροσαρμογή των συντάξιμων αποδοχών που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των συντάξεων
- Ιδιαίτερη σημασία έχει η τελευταία περίπτωση
Η ρύθμιση δεν καθορίζει μόνο πόσα θα πληρώνουν οι ασφαλισμένοι, αλλά παρατείνει και τον τρόπο αναπροσαρμογής παλαιότερων αποδοχών που λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης.
Αυτό δεν πρέπει να συγχέεται με τον μηχανισμό ετήσιων αυξήσεων των ήδη καταβαλλόμενων συντάξεων.
Γιατί έχει σημασία η μετάθεση του νέου δείκτη
Η διατήρηση της σύνδεσης των αναπροσαρμογών των εισφορών με τη μεταβολή του πληθωρισμού και όχι με τη μεταβολή των μισθών είναι ευνοϊκή για τους υπόχρεους ασφαλισμένους. Κι αυτό διότι ο πληθωρισμός και η μεταβολή των μισθών δεν κινούνται υποχρεωτικά με τον ίδιο ρυθμό. Η ετήσια μεταβολή του πληθωρισμού είναι συνήθως χαμηλότερη από την ετήσια μεταβολή των μισθών.
Εάν, για παράδειγμα, ο πληθωρισμός διαμορφωθεί στο 3% και οι μισθοί αυξηθούν φέτος κατά 4% σε μέσα επίπεδα, η χρήση του πρώτου δείκτη οδηγεί, υπό τις ίδιες λοιπές προϋποθέσεις, σε μικρότερη αναπροσαρμογή των εισφορών από τη χρήση του δεύτερου.
Επομένως, η παράταση του σημερινού μηχανισμού μπορεί να θεωρηθεί ευνοϊκή για τους ασφαλισμένους καθώς περιορίζει το ποσοστό αύξησης των εισφορών τους και το 2027.
Η μετάβαση στον μισθολογικό δείκτη μετατίθεται κατά ένα έτος, για την 1η Ιανουαρίου 2028.
Υγειονομική κάλυψη παιδιών: Τρεις αλλαγές για να αποφεύγονται τα ασφαλιστικά κενά
Το άρθρο 31 αντιμετωπίζει ένα διαφορετικό πρόβλημα, που αφορά την ασφαλιστική ικανότητα των παιδιών ως έμμεσων μελών της οικογένειας.
Η ανάγκη παρέμβασης προκύπτει κυρίως σε τρεις μεταβατικές περιόδους: όταν το παιδί ενηλικιώνεται, όταν ξεκινά να εργάζεται χωρίς να έχει ακόμη αποκτήσει δικό του δικαίωμα υγειονομικής κάλυψης και όταν σταματά να εργάζεται και χάνει την κάλυψη που είχε αποκτήσει από την εργασία του.
Πρώτη αλλαγή: Παράταση της κάλυψης μετά τα 18
Η νέα διάταξη προβλέπει ότι η ασφαλιστική ικανότητα των τέκνων ως έμμεσων μελών διατηρείται έως την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου του ημερολογιακού έτους που ακολουθεί το έτος κατά το οποίο συμπλήρωσαν τα 18.
Για παράδειγμα, ένα παιδί που συμπληρώνει τα 18 τον Μάιο του 2026 θα διατηρεί την κάλυψή του ως έμμεσο μέλος έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027, σύμφωνα με τη νέα ειδική πρόβλεψη.
Το ίδιο χρονικό όριο ισχύει και για παιδί που συμπληρώνει τα 18 τον Δεκέμβριο του 2026.
Στόχος είναι να μη διακόπτεται απότομα η ασφαλιστική κάλυψη λόγω της ενηλικίωσης.
Η παράταση αυτή δεν καταργεί τις ευρύτερες δυνατότητες κάλυψης που ήδη προβλέπονται για άγαμα παιδιά που είναι άνεργα ή σπουδάζουν, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Το γενικό πλαίσιο εξακολουθεί να προβλέπει κάλυψη έως τα 24 έτη για συγκεκριμένες κατηγορίες και δυνατότητα επέκτασης έως τα 26 υπό πρόσθετες προϋποθέσεις.
Δεύτερη αλλαγή: Επιστροφή στην ασφάλιση των γονέων μετά τη λήξη εργασίας
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά νέους που είχαν αποκτήσει δικό τους δικαίωμα παροχών ασθένειας λόγω εργασίας, αλλά το δικαίωμα αυτό έληξε.
Το νομοσχέδιο επιτρέπει την επανένταξή τους ως έμμεσων μελών στην ασφάλιση των γονέων τους, ανεξάρτητα από το εάν είναι άνεργοι ή φοιτούν σε εκπαιδευτικό ίδρυμα, εφόσον είναι άγαμοι και δεν διαθέτουν ενεργό ίδιο δικαίωμα παροχών ασθένειας.
Η επανένταξη πραγματοποιείται από τη λήξη της ουσιαστικής ισχύος του προσωπικού τους δικαιώματος, σύμφωνα με τις λοιπές εφαρμοστέες διατάξεις.
Η αλλαγή έχει ιδιαίτερη σημασία για νέους με εποχική, προσωρινή ή διακεκομμένη απασχόληση.
Για παράδειγμα, ένας νέος που εργάστηκε εποχικά και απέκτησε ασφαλιστική ικανότητα από την εργασία του μπορεί, όταν αυτή λήξει, να χρειαστεί εκ νέου κάλυψη μέσω των γονέων του.
Η νέα διάταξη αποσκοπεί στο να διευκολύνει αυτή τη μετάβαση, χωρίς να απαιτείται να πληροί ειδικά την ιδιότητα του ανέργου ή του φοιτητή που προβλέπεται σε άλλες περιπτώσεις.
Η δυνατότητα αυτή εξακολουθεί να υπάγεται στους λοιπούς κανόνες του ασφαλιστικού συστήματος.
Τρίτη αλλαγή: Ασφαλιστική κάλυψη νέων κατά την πρώτη εργασία έως τα 25
Η τρίτη παρέμβαση αφορά παιδιά που εργάζονται μετά την ενηλικίωση και πριν συμπληρώσουν το 25ο έτος της ηλικίας τους.
Με τη νέα πρόβλεψη, μπορούν να συνεχίσουν να ασφαλίζονται ως μέλη της οικογένειας των γονέων τους μέχρι να συμπληρώσουν τις προβλεπόμενες ημέρες εργασίας για να αποκτήσουν δική τους ασφαλιστική ικανότητα.
Η αλλαγή καλύπτει το μεταβατικό διάστημα ανάμεσα στην έναρξη της απασχόλησης και στη θεμελίωση προσωπικού δικαιώματος υγειονομικής περίθαλψης.
Για παράδειγμα, ένας νέος 20 ετών που προσλαμβάνεται για πρώτη φορά μπορεί να μην έχει ακόμη συμπληρώσει τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης για δική του ασφαλιστική ικανότητα.
Με τη νέα διάταξη, η έναρξη της εργασίας του δεν θα συνεπάγεται από μόνη της απώλεια της κάλυψης ως μέλους της οικογένειας πριν αποκτήσει δικό του δικαίωμα.
Κοινός στόχος και των τριών παρεμβάσεων είναι να περιοριστούν τα κενά υγειονομικής κάλυψης που μπορούν να εμφανιστούν κατά τη μετάβαση από την εξαρτώμενη οικογενειακή ασφάλιση στην προσωπική ασφάλιση λόγω εργασίας.
Επέκταση της συμπληρωματικής παροχής μητρότητας στις ασφαλισμένες του ΕΔΟΕΑΠ
Μια ακόμη παρέμβαση αφορά τις εργαζόμενες που είναι ασφαλισμένες στον Ενιαίο Δημοσιογραφικό Οργανισμό Επικουρικής Ασφάλισης και Περίθαλψης (ΕΔΟΕΑΠ).
Με το άρθρο 32 επεκτείνεται σε αυτές η συμπληρωματική παροχή κυοφορίας και λοχείας που καταβάλλει η ΔΥΠΑ, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η διάταξη καλύπτει γυναίκες που απασχολούνται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου και δικαιούνται από τον ΕΔΟΕΑΠ παροχές μητρότητας για την περίοδο κυοφορίας και λοχείας.
Πρόκειται για επέκταση της εφαρμογής του υφιστάμενου συστήματος συμπληρωματικών παροχών μητρότητας και όχι για θέσπιση ενός νέου, αυτοτελούς επιδόματος με ενιαίο ποσό για όλες τις δικαιούχους.
Η συμπληρωματική παροχή συνδέεται με τις προβλεπόμενες αποδοχές και τις παροχές μητρότητας, σύμφωνα με τους ειδικούς κανόνες του θεσμού.
Η πρακτική σημασία της ρύθμισης είναι ότι οι ασφαλισμένες του ΕΔΟΕΑΠ που πληρούν τις προϋποθέσεις εντάσσονται στο ίδιο καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας της κυοφορίας και λοχείας που εφαρμόζεται στις λοιπές καλυπτόμενες εργαζόμενες.
Ασφαλιστικές οφειλές: Τι αλλάζει για τους πληγέντες από την κακοκαιρία Daniel
Το άρθρο 35 ρυθμίζει τους όρους απώλειας της ειδικής ρύθμισης ασφαλιστικών οφειλών για όσους επλήγησαν από την κακοκαιρία Daniel.
Σύμφωνα με τη νέα διάταξη, η ρύθμιση χάνεται εάν ο οφειλέτης δεν καταβάλει δύο συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις.
Προβλέπεται επίσης απώλεια της ρύθμισης εάν καθυστερήσει την καταβολή των δύο τελευταίων δόσεων για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών.
Η παρέμβαση αφορά αποκλειστικά τη συγκεκριμένη ειδική ρύθμιση και όχι το σύνολο των ρυθμίσεων ασφαλιστικών οφειλών.
Η σημασία της είναι ότι αποσαφηνίζονται οι περιπτώσεις στις οποίες ένας πληγείς οφειλέτης χάνει το ευνοϊκό καθεστώς αποπληρωμής.
