Με τον πόλεμο στο Ιράν να μαίνεται με συνεχείς αναζωπυρώσεις, οι χώρες της Μέσης Ανατολής προσπαθούν να εξάγουν το πετρέλαιο που παράγουν, τη στιγμή που το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκαλεί καθημερινά νέες δυσκολίες στην παγκόσμια οικονομία.
Στο «σαφάρι» νέων τρόπων για να μπορέσουν να εξάγουν τον πετρέλαιο τους χώρες της Μέσης Ανατολής, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν δεν φαίνεται να οδεύει προς ολοκλήρωση στο άμεσο μέλλον.
Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τον ΙΕΑ (Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας) το 2025 πριν από τον πόλεμο (28 Φεβρουαρίου 2026) συνολικά 14,95 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα εξάγονταν μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Το Ιράν εξήγαγε περίπου 1,69 εκατ. βαρέλια την ημέρα κι αναμένεται να συνεχίσει να χρησιμοποιεί μακροπρόθεσμα των Στενώντου Ορμούζ, καθώς έχει πάρει τον έλεγχο του θαλάσσιου περάσματος στρατηγικής σημασίας, ανέφερε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο διευθυντής της εταιρείας έρευνας για τη ναυτιλία BRS. «Η Τεχεράνη θα παράγει τόσο όσο μπορεί να εξάγει όσο μπορεί στην Κίνα. Δεν είναι αληθινό πρόβλημα».
Από τα 13,26 εκατ. βαρέλια που απομένουν, ως και 11,5 εκατ. θα μπορούσαν να ανακατευθυνθούν, αν μεγεθυνθεί η δυναμικότητα αγωγών και εάν ολοκληρωθούν έργα σε εξέλιξη, σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις και ειδικούς του τομέα, που φιλοξενεί ρεπορτάζ του Bloomberg.
Το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν ως χώρες της Μέσης Ανατολής βγαίνουν από τη συζήτηση καθώς δεν έχουν αγωγούς πετρελαίου που θα τους επέτρεπαν να αποφύγουν τα Στενά του Ορμούζ, αν και πρόσφατα βρέθηκαν στο τραπέζι των συζητήσεων με τη Σαουδική Αραβία, προκειμένου να διαπραγματευτούν το ενδεχόμενο σύνδεσης με δικούς της αγωγούς.
Η Σαουδική Αραβία προχωρά σε αύξηση παραγωγής
Η Σαουδική Αραβία, μία από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες στον κόσμο, μετέφερε περίπου 2 εκατ. βαρέλια την ημέρα μέσω του αγωγού ανατολής – δύσης που συνδέει την Αμπκάικ, κοντά στον Κόλπο, με το λιμάνι Γιάνμπου, στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ο πετρελαϊκός κολοσσός Aramco ανακοίνωσε τον Μάρτιο του 2025 ότι αύξησε τη δυναμικότητα του συγκεκριμένου αγωγού στα 7 εκατ. βαρέλια την ημέρα, κάτι που αύξησε σε 5 εκατ. τη διαθέσιμη δυναμικότητα για τη μεταφορά αργού που προηγουμένως εξαγόταν μέσω Ορμούζ.
Η Σαουδική Αραβία σχεδιάζει επιπλέον αύξηση κατά ως και 2 εκατ. βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Έρευνας για την Ενέργεια (IER), με έδρα τις ΗΠΑ, που σημειώνει πως δεν είναι σαφές αν αυτό σημαίνει εκσυγχρονισμό του υπάρχοντος αγωγού ή κατασκευή παράλληλου αγωγού.
Τα ΗΑΕ φουλάρουν για δεύτερο αγωγό
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), που πρόσφατα αποχώρησαν από τον ΟΠΕΚ, σχεδιάζουν να διπλασιάσουν τη δυναμικότητα της μεταφοράς αργού προς εξαγωγή μέσω του λιμανιού στη Φουτζέιρα, προκειμένου να αποφεύγουν τα Στενά του Ορμούζ. Αυτό θα το πετύχουν με τον υπό κατασκευή αγωγό τους, που αναμένεται να ξεκινήσει να λειτουργεί το 2027.
Σημειώνεται ότι πριν από τον πόλεμο, τα ΗΑΕ εξήγαγαν κάπου 1,1 εκατ. βαρέλια την ημέρα μέσω αγωγού που συνδέει τα κοιτάσματα στη Χαμπσάν, δυτικά, με το λιμάνι Φουτζάιρα, στον κόλπο του Ομάν, νότια του στενού του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τον ΙΕΑ, η δυναμικότητα του συγκεκριμένου πετρελαιαγωγού ανέρχεται σε 1,8 εκατ. βαρέλια την ημέρα, κάτι που αφήνει περιθώριο για ακόμη 700.000.
«Ξαναζωντανεύει» αγωγός Συρίας – Ιράκ
Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε τον Ιούλιο τη σύναψη συμφωνίας του Ιράκ και της Συρίας για να τεθεί ξανά σε λειτουργία αγωγός που συνδέει τις δυο χώρες, κλειστός για δεκαετίες. Αυτό θα επέτρεπε η ιρακινή παραγωγή να εξάγεται μέσω της Μεσογείου.
Οι ΗΠΑ έχουν ξεκαθαρίσει πως θα ηγηθούν διεθνούς κοινοπραξίες που θα αναλάβει την υλοποίηση των τεχνικών και χρηματοοικονομικών διαστάσεων του σχεδίου αυτού. Ο αγωγός θα έχει αρχική δυναμικότητα 2 εκατ. βαρελιών την ημέρα.
Ωστόσο, μέχρι τώρα δεν έχει ανακοινωθεί κανένα χρονοδιάγραμμα και το σχέδιο μπορεί να συναντήσει πολιτικά και οικονομικά εμπόδια που θα καθυστερήσουν την υλοποίησή του
