Εύρωστες θέσεις κεφαλαίου και ρευστότητας, υψηλή κερδοφορία και σταθερές βαθμολογίες απολαμβάνουν οι τράπεζες σύμφωνα με τα αποτελέσματα της διαδικασίας SREP της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Οι κεφαλαιακές απαιτήσεις παρέμειναν σταθερές για το 2027, στο 11,3% των σταθμισμένων ως προς τον κίνδυνο στοιχείων ενεργητικού για το 2027, έναντι 11,2% το 2026, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η απαίτηση του Πυλώνα 2 που πρέπει να καλύπτεται με κεφάλαιο CET1, που είναι το υψηλότερης ποιότητας κεφάλαιο μιας τράπεζας, παρέμεινε σε γενικές γραμμές σταθερή, στο 1,2%.
Οι συνολικές κεφαλαιακές απαιτήσεις και κατευθύνσεις που θα είναι εφαρμοστέες το 2027, όσον αφορά το συνολικό κεφάλαιο, εξακολούθησαν να είναι σε γενικές γραμμές σταθερές σε 15,7% των σταθμισμένων ως προς τον κίνδυνο στοιχείων ενεργητικού, σε σύγκριση με 15,6% το 2026, οι δε συνολικές κεφαλαιακές απαιτήσεις του Πυλώνα 2 συνέχισαν να διαμορφώνονται γύρω στο 2%.
Υψηλή κερδοφορία
Η κερδοφορία διατήρησε τον δυναμισμό της. Ο συνολικός ανηγμένος σε ετήσια βάση δείκτης αποδοτικότητας ιδίων διαθεσίμων αυξήθηκε από 9,5% το 2025 σε σχεδόν 11% το β΄ τρίμηνο του 2026.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Τα καθαρά έσοδα από αμοιβές και προμήθειες στήριξαν την αύξηση των εσόδων και τα καθαρά έσοδα από τόκους υποβοηθήθηκαν από τον υψηλότερο όγκο των δανείων και τα βελτιωμένα επιτοκιακά περιθώρια.
Τα υψηλά έσοδα συνέβαλαν στην ελαφρά μείωση του συνολικού λόγου εξόδων προς έσοδα, από 55% σε 53%.
Η ποιότητα των στοιχείων ενεργητικού εξακολούθησε να είναι σχετικά σταθερή, καθώς ο συνολικός δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα (1,9%) το β΄ τρίμηνο του 2026 και ο συνολικός δείκτης δανείων του σταδίου μειώθηκε. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν ευπάθειες σε ορισμένα χαρτοφυλάκια, όπως σε αυτά της καταναλωτικής πίστης και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Ενώ οι συνθήκες στις αγορές εμπορικών ακινήτων παρουσίασαν ενδείξεις σταθεροποίησης, εξακολουθεί να υφίσταται αβεβαιότητα και καθοδικοί κίνδυνοι.
Οι τεχνολογικές απειλές
Το 2026 η ΕΚΤ εξέδωσε νέα μέτρα ποιοτικού χαρακτήρα σε 78 τράπεζες. Τα νέα μέτρα ποιοτικού χαρακτήρα αφορούσαν πρωτίστως τον πιστωτικό κίνδυνο (33%), την εσωτερική διακυβέρνηση (24%) και τον λειτουργικό κίνδυνο (12%).
Αυτά τα μέτρα στόχευαν σε ελλείψεις στη διαχείριση μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, στην αποτελεσματικότητα των διοικητικών οργάνων, καθώς και στη συγκεντρωτική καταγραφή και αναφορά κινδύνων.
Ο λειτουργικός κίνδυνος και ο κίνδυνος τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠΕ) εξακολούθησαν να αποτελούν μία από τις κατηγορίες με τις χαμηλότερες βαθμολογίες, καθώς στο 92% των σημαντικών ιδρυμάτων αποκαλύφθηκαν ανεπάρκειες σε ό,τι αφορά την κυβερνοασφάλεια, τη διαχείριση κινδύνων τρίτων και τους ελέγχους κινδύνων ΤΠΕ.
Οι τράπεζες χρειάστηκε επίσης να ενισχύσουν τις ικανότητές τους σε ό,τι αφορά τη συγκεντρωτική καταγραφή και αναφορά κινδύνων, καθώς οι αδυναμίες ως προς την ποιότητα των δεδομένων και την αρχιτεκτονική τεχνολογιών πληροφορικής, όπως και η υπερβολική εξάρτηση από μη αυτοματοποιημένες διαδικασίες συνέχισαν να παρεμποδίζουν την αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων.
Οι προτεραιότητες έως το 2029
Οι εποπτικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την περίοδο 2027-2029 οργανώνονται γύρω από δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά τη χρηματοπιστωτική ανθεκτικότητα των τραπεζών απέναντι στους γεωπολιτικούς κινδύνους και τις μακροχρηματοπιστωτικές διαταραχές. Ο δεύτερος εστιάζει στην επιχειρησιακή ανθεκτικότητα και στην ενίσχυση των συστημάτων τεχνολογίας και πληροφορικής.
Στο πεδίο της χρηματοπιστωτικής ανθεκτικότητας, η ΕΚΤ θα δώσει έμφαση στα κριτήρια χορήγησης δανείων και στην τιμολόγησή τους με βάση τον κίνδυνο. Παράλληλα, θα εξετάσει την εφαρμογή των νέων κεφαλαιακών κανόνων CRR III, καθώς και τις πιθανές ευπάθειες τραπεζών με σημαντική έκθεση σε μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, επενδυτικά ταμεία και δραστηριότητες στις ιδιωτικές αγορές.
Στην ίδια εποπτική προτεραιότητα εντάσσονται και οι κίνδυνοι που σχετίζονται με το κλίμα και τη φύση. Ειδικότερα, το 2027 προγραμματίζεται θεματική εξέταση του σχεδιασμού μετάβασης των τραπεζών, ενώ θα συνεχιστούν οι έλεγχοι για αδυναμίες στη διαχείριση των φυσικών κινδύνων.
Ο δεύτερος άξονας αφορά την κυβερνοασφάλεια και τις τεχνολογικές υποδομές. Η ΕΚΤ διαπιστώνει ότι στο 92% των σημαντικών τραπεζών εντοπίστηκαν αδυναμίες που σχετίζονται με την κυβερνοασφάλεια, τη διαχείριση κινδύνων από τρίτους και τους ελέγχους τεχνολογίας πληροφορικής και επικοινωνιών.
Οι δραστηριότητες θα περιλαμβάνουν επιτόπιες επιθεωρήσεις σχετικά με την κυβερνοασφάλεια και τη διαχείριση κινδύνων τρίτων, δοκιμές κυβερνοασφάλειας και στοχευμένες αξιολογήσεις των εξαρτήσεων από παρόχους υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους.
Ακόμα, οι εποπτικές αρχές θα αξιολογήσουν τις αντιδράσεις των τραπεζών στις κυβερνοαπειλές που βασίζονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), καθώς και την ετοιμότητά τους για τη μετάβαση στη μετακβαντική κρυπτογραφία. Επιπλέον, οι εποπτικές αρχές θα συνεργάζονται ολοένα και περισσότερο με τον κλάδο και άλλες αρμόδιες αρχές όσον αφορά τη διαχείριση των κινδύνων που απορρέουν από περιπτώσεις χρήσης Τεχνητής Νοημοσύνης.