Ένα ακόμη σημαντικό βήμα για την υλοποίηση του καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ γίνεται με την κατάθεση του επενδυτικού αιτήματος (investment request) από τον ΑΔΜΗΕ στις Ρυθμιστικές Αρχές Κύπρου και Ισραήλ. Η εξέλιξη αφορά το δεύτερο σκέλος του Great Sea Interconnector (GSI), δηλαδή την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ.
Η υποβολή του αιτήματος από τον ΑΔΜΗΕ ανοίγει ουσιαστικά τον δρόμο για την επόμενη φάση του έργου του καλωδίου, καθώς οι δύο Ρυθμιστικές Αρχές θα πρέπει να αξιολογήσουν τα δεδομένα και να λάβουν κοινή απόφαση για τον επιμερισμό του κόστους μεταξύ των δύο χωρών.
Το κρίσιμο βήμα πριν από την τελική επενδυτική απόφαση
Το επενδυτικό αίτημα αποτελεί το επόμενο στάδιο μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων μελετών κόστους – οφέλους (CBA) και της πρότασης για τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους (CBCA).
Οι μελέτες που έχουν προηγηθεί επιβεβαιώνουν, σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, την οικονομική βιωσιμότητα της διασύνδεσης Κύπρου – Ισραήλ στα σενάρια που εξετάστηκαν, ενώ αναδεικνύουν τα οφέλη του έργου για την ασφάλεια εφοδιασμού, την αύξηση της συμμετοχής των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και την καλύτερη διασύνδεση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με το ευρωπαϊκό σύστημα.
Η διαδικασία πραγματοποιείται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού Κανονισμού ΤΕΝ-Ε και αποτελεί βασικό μέρος της ρυθμιστικής ωρίμανσης του έργου.
Τι θα κρίνουν Κύπρος και Ισραήλ
Με την υποβολή του φακέλου ξεκινά η διαδικασία αξιολόγησης από τις αρμόδιες Ρυθμιστικές Αρχές των δύο χωρών.
Το βασικό ζήτημα που θα πρέπει να συμφωνηθεί είναι ο τρόπος με τον οποίο θα κατανεμηθεί το κόστος του έργου μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ, ενώ παράλληλα θα πρέπει να διασφαλιστεί το ρυθμιζόμενο έσοδο της διασύνδεσης.
Μετά την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών, το επόμενο μεγάλο ορόσημο θα είναι η τελική επενδυτική απόφαση (FID). Η απόφαση αυτή θα ανοίξει τον δρόμο για τη διαδικασία χρηματοδότησης του έργου.
Στο κάδρο και νέοι επενδυτές
Ο ΑΔΜΗΕ επιδιώκει παράλληλα την προσέλκυση επιπλέον επενδυτών και στο σκέλος της διασύνδεσης Κύπρου – Ισραήλ.
Η στρατηγική αυτή έχει ήδη εφαρμοστεί στο πρώτο σκέλος του έργου, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με την είσοδο της γαλλικής επενδυτικής εταιρείας Meridiam στο επενδυτικό σχήμα της Great Sea Interconnector.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέα δεδομένα για τη χρηματοδοτική ωρίμανση του συνολικού έργου, το οποίο έχει ως στόχο να συνδέσει ηλεκτρικά την Κρήτη, την Κύπρο και στη συνέχεια το Ισραήλ.
Καλώδιο 324 χιλιομέτρων σε βάθος έως 2.400 μέτρα
Το σκέλος Κύπρος – Ισραήλ του Great Sea Interconnector θα έχει υποθαλάσσιο μήκος περίπου 324 χιλιομέτρων, ενώ το βάθος πόντισης του καλωδίου θα κυμαίνεται μεταξύ 2.200 και 2.400 μέτρων.
Η διασύνδεση θα έχει ονομαστική ικανότητα μεταφοράς 1.000 MW και θα χρησιμοποιεί διπολικό σύστημα συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC) στα 500 kV.
Στην Κύπρο, το καλωδιακό σύστημα θα συνδέεται με τον σταθμό μετατροπής που προβλέπεται να κατασκευαστεί στην Κοφίνου, ενώ στο Ισραήλ ο αντίστοιχος σταθμός θα βρίσκεται στην περιοχή της Hadera.
Ένα ακόμη σημαντικό χαρακτηριστικό είναι η δυνατότητα αμφίδρομης μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η ροή ισχύος θα μπορεί να αντιστρέφεται ανάλογα με τις ανάγκες των δύο ηλεκτρικών συστημάτων.
Ο Great Sea Interconnector αλλάζει τον ενεργειακό χάρτη
Ο Great Sea Interconnector αποτελεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αποτελεί τη μεγαλύτερη σε γεωπολιτικό επίπεδο ηλεκτρική διασύνδεση στην Ανατολική Μεσόγειο, με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και την καλύτερη αξιοποίηση των ΑΠΕ.
Με την κατάθεση του επενδυτικού αιτήματος για το σκέλος Κύπρου – Ισραήλ, το έργο περνά σε ένα ακόμη πιο ώριμο στάδιο. Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι πλέον η κοινή ρυθμιστική απόφαση των δύο χωρών και στη συνέχεια η τελική επενδυτική απόφαση που θα ανοίξει τον δρόμο για τη χρηματοδότηση και την κατασκευή του καλωδίου.
