Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Εφιαλτικό για την Ελλάδα το σενάριο για άλμα του πετρελαίου στα 150 δολάρια – Ποια η γραμμή άμυνας της κυβέρνησης

Με τον προϋπολογισμό του 2026 να έχει ενσωματώσει ως κακό σενάριο το πετρέλαιο να φτάσει τα 100 δολάρια, το σενάριο των 150 δολαρίων ανά βαρέλι που ρίχνουν στο τραπέζι διεθνείς αναλυτές εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή, μοιάζει με… εφιάλτης.

Καθώς οι επιπτώσεις θα ήταν ήδη βαριές με το δυσμενές σενάριο του προϋπολογισμού, το παραπάνω ακραίο σενάριο θα έθετε θέμα αντοχών για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη βάζοντας επί τάπητος ξανά την ανάγκη δημοσιονομικής στήριξης εφόσον συνεχίσει επί μακρόν και γενικευτεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

Όπως εκτιμούν οι αναλυτές, μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να οδηγήσει την τιμή του πετρελαίου ακόμα και στο εύρος των 120 έως και 150 δολαρίων το βαρέλι, κάτι που θα περνούσε σχεδόν αυτόματα στα καύσιμα, στις μεταφορές, στο ρεύμα και τελικά σε όλες τις τιμές αγαθών και υπηρεσιών. Για την ελληνική οικονομία, η οποία ούτως ή άλλως αντιμετωπίζει έναν πιο επίμονο πληθωρισμό από την υπόλοιπη ευρωζώνη, καθώς τον Φεβρουάριο κινήθηκε στο 3% έναντι 1,9% στις υπόλοιπες χώρες, το πρώτο επακόλουθο θα ήταν η έξαρση της ακρίβειας και δεύτερο η ανάπτυξη, καθώς θα συμπιεζόταν η αγοραστική δύναμη και θα φρέναρε η κατανάλωση και οι επενδύσεις.

Πόσο είναι το «μάρμαρο» που θα πρέπει να πληρώσουμε

Στην έκθεση του προϋπολογισμού 2026, η βασική παραδοχή για τη μέση διεθνή τιμή του Brent είναι 62,4 δολάρια το βαρέλι. Στην ίδια έκθεση περιλαμβάνεται ανάλυση ευαισθησίας με το Oxford Economic Model, που προσομοιώνει αύξηση κατά 40 δολάρια ανά βαρέλι για όλο το 2026, δηλαδή τιμή άνω των 100 δολαρίων.

Η προσομοίωση αυτή δείχνει τι σημαίνει ένα ενεργειακό σοκ, ακόμη και «μόνο» μέχρι τα 100. Το πραγματικό ΑΕΠ υποχωρεί κατά 0,45% σε σχέση με το βασικό σενάριο, η ιδιωτική κατανάλωση κατά 0,68% και οι επενδύσεις κατά 0,85%. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή ανεβαίνει στο 4,7% αντί 2,2%, ενώ το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών επιδεινώνεται κατά 0,23 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ.

Ωστόσο, αν επαληθευτούν τα εφιαλτικά σενάρια, στα 150 δολάρια ανά βαρέλι η απόσταση από τη βασική παραδοχή δεν θα ήταν 40, αλλά περίπου 88 δολάρια ανά βαρέλι, άρα το σοκ θα ήταν πάνω από διπλάσιο.

Σε αυτή την περίπτωση και με βάση το ίδιο ενδεικτικά το πραγματικό ΑΕΠ θα μπορούσε κάνει «βουτιά» έως 0,99% σε σχέση με το βασικό σενάριο, η ιδιωτική κατανάλωση έως 1,49% και οι επενδύσεις έως 1,86%. Ο πληθωρισμός εκτινάσσεται έως 7,7% αντί 2,2%, ενώ το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών επιδεινώνεται έως 0,50 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ.

Ποια είναι η διπλή γραμμή άμυνας της κυβέρνησης

Απέναντι σε αυτό το ενδεχόμενο, η κυβέρνηση «χτίζει» διπλή γραμμή άμυνας, με ελέγχους στην αγορά για περιορισμούς φαινομένων αισχροκέρδειας αλλά και στοχευμένη στήριξη εφόσον η κρίση αποκτήσει διάρκεια. Όπως διαβεβαίωσε σε συνέντευξή του ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει ζήτημα με τα αποθέματα ασφαλείας και ότι δεν θα υπάρξει πρόβλημα τροφοδοσίας της αγοράς. Ανέφερε επίσης ότι έχουν ήδη σταλεί τα «μηνύματα» προς τα διυλιστήρια και τις εταιρείες εμπορίας για υπεύθυνη στάση και ότι ενεργοποιούνται κινήσεις και έλεγχοι ώστε να αντιμετωπιστεί τυχόν αισχροκέρδεια.

Σε αυτή τη λογική, επανέρχονται στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου ως εφεδρεία μέτρα τύπου pass, με στόχευση και εισοδηματικά κριτήρια, τα οποία -βάσει των πληροφοριών- θα εξεταστούν μόνο αν οι τιμές μείνουν πάνω από τα 100 δολάρια για περίπου 30 ημέρες και το σοκ μεταφερθεί στις τελικές τιμές καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας.