Ανάπτυξη ελαφρώς υψηλότερη από 2%, πρωτογενές πλεόνασμα πάνω από 3% του ΑΕΠ και αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους κάτω από 130% του ΑΕΠ αναμένεται να προβλέπει για το 2027 το προσχέδιο του νέου κρατικού προϋπολογισμού, το οποίο κατατίθεται σήμερα (5.10.2026) στη Βουλή.
Αν και τα τελικά ποσά και οι επιμέρους προβλέψεις θα γίνουν γνωστά με την παρουσίαση του προσχεδίου, οι πληροφορίες από το οικονομικό επιτελείο αναφέρουν ότι το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπολογίζει ανάπτυξη 2% για το 2026 και ελαφρώς ταχύτερο ρυθμό το 2027.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Την ίδια στιγμή, ο προϋπολογισμός του 2027 θα αποτυπώσει για πρώτη φορά στον ίδιο λογαριασμό τις νέες παρεμβάσεις ύψους 2,2 δισ. ευρώ, τις φορολογικές αλλαγές που θα φανούν στις δηλώσεις της επόμενης χρονιάς και τις μόνιμες αυξήσεις δαπανών για συντάξεις, μισθούς και κοινωνικές ενισχύσεις.
Στο δημοσιονομικό σκέλος, το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να παραμείνει πάνω από 3% του ΑΕΠ και στα δύο έτη. Πρόκειται για το αποτέλεσμα του προϋπολογισμού πριν από την πληρωμή των τόκων του δημόσιου χρέους και αποτελεί βασικό μέγεθος για την αξιολόγηση της πορείας των δημόσιων οικονομικών.
Χρέος κάτω από 130% το 2027
Ιδιαίτερη βαρύτητα θα έχει η νέα πρόβλεψη για το δημόσιο χρέος. Το οικονομικό επιτελείο αναμένεται να τοποθετήσει τον λόγο του χρέους προς το ΑΕΠ κάτω από 137% το 2026 και κάτω από 130% το 2027, με τη μείωση να στηρίζεται στην ανάπτυξη, στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και στις πρόωρες αποπληρωμές δανείων.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η εικόνα αυτή θα πρέπει να συνδυαστεί με τις νέες δαπάνες και τις φορολογικές ελαφρύνσεις, καθώς από το 2027 ενεργοποιείται ένα μεγάλο μέρος των παρεμβάσεων που έχουν ήδη ανακοινωθεί.
Τα νέα μέτρα που δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί έχουν υπολογιστεί σε 2,2 δισ. ευρώ για το 2027. Μαζί με τις ήδη θεσμοθετημένες παρεμβάσεις που δεν έχουν ακόμη αποδώσει πλήρως στους δικαιούχους, το συνολικό ετήσιο δημοσιονομικό κόστος φτάνει, σύμφωνα με την κυβερνητική κοστολόγηση, τα 5 δισ. ευρώ.
Στον λογαριασμό περιλαμβάνονται οι αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος, η ελάφρυνση του τεκμαρτού εισοδήματος για συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες, η μείωση φόρου για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για έδρες και υποκαταστήματα νομικών προσώπων εκτός Αττικής.
Περιλαμβάνονται επίσης η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία, καθώς και η εφαρμογή του νέου ενδιάμεσου συντελεστή 25% στα εισοδήματα από ακίνητα. Μόνο οι φορολογικές μειώσεις που θα φανούν κατά την περίοδο υποβολής των δηλώσεων του 2027 έχουν υπολογιστεί σε 884 εκατ. ευρώ.
Συντάξεις, εισφορές και δημόσιοι υπάλληλοι
Στο προσχέδιο θα δοθεί και η πρώτη ένδειξη για την αύξηση των συντάξεων του 2027, η οποία υπολογίζεται με βάση τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη. Το οριστικό ποσοστό θα καθοριστεί στο τελικό σχέδιο του προϋπολογισμού τον Νοέμβριο, όταν θα υπάρχουν πληρέστερα στοιχεία για την πορεία της οικονομίας το 2026.
Για το 2027 έχει υπολογιστεί δημοσιονομικό κόστος 750 εκατ. ευρώ από τις αυξήσεις των συντάξεων, χωρίς συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά. Στον ίδιο λογαριασμό εντάσσεται η μόνιμη ετήσια ενίσχυση των 400 ευρώ για 2,2 εκατ. συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες.
Από τον Απρίλιο του 2027 προβλέπεται ακόμη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα, ενώ τον Δεκέμβριο θα καταβληθεί για πρώτη φορά επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά στους δημοσίους υπαλλήλους.
Η επόμενη ημέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Ο προϋπολογισμός του 2027 θα είναι ο πρώτος μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, γεγονός που αλλάζει αισθητά τη σύνθεση των δημόσιων επενδύσεων. Για το 2026 οι συνολικοί επενδυτικοί πόροι έχουν υπολογιστεί κοντά στα 17 δισ. ευρώ, από τα οποία 7,2 δισ. ευρώ προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Για το 2027 το νέο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων προβλέπεται να διαμορφωθεί στα 11 δισ. ευρώ, με 4 δισ. ευρώ από το εθνικό σκέλος και 7 δισ. ευρώ από το συγχρηματοδοτούμενο. Το κρίσιμο μέγεθος θα είναι η ταχύτητα με την οποία οι εθνικοί και ευρωπαϊκοί πόροι θα καλύψουν μέρος της επενδυτικής ώθησης που έδινε μέχρι τώρα το Ταμείο Ανάκαμψης.
Στις παραδοχές του προσχεδίου θα αποτυπωθούν επίσης οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, η πορεία του πληθωρισμού και το κόστος των παρεμβάσεων για την ενέργεια. Αυτά τα μεγέθη θα κρίνουν τόσο την τελική πρόβλεψη για την ανάπτυξη όσο και τα περιθώρια για πρόσθετα μέτρα μέσα στο 2027.
