Τα χάμστερ είναι από τα μικρότερα θηλαστικά που διατηρούνται ως κατοικίδια, όμως το μέγεθός τους δεν είναι το μοναδικό στοιχείο που τα διαφοροποιεί.
Άλλα ξεχωρίζουν για το χρυσοκάστανο τρίχωμά τους, άλλα για την ταχύτητά τους και άλλα για την ικανότητά τους να αλλάζουν χρώμα ανάλογα με την εποχή.
Παράλληλα, διαφέρουν ως προς την κοινωνική συμπεριφορά, την εξοικείωση με τον άνθρωπο και τις ανάγκες διαβίωσής τους.
Υπάρχουν περίπου 24 είδη χάμστερ, ωστόσο μόνο ορισμένα διατηρούνται συστηματικά ως κατοικίδια.
Πέντε από τα πιο γνωστά είναι το συριακό, το Ρομπορόφσκι, το Winter White, το Campbell και το κινέζικο. Δεν πρόκειται για διαφορετικές ράτσες του ίδιου ζώου, αλλά για ξεχωριστά βιολογικά είδη, με διαφορετικά χαρακτηριστικά.
1. Συριακό χάμστερ: Το μεγαλύτερο και ένα από τα πιο γνωστά
Το συριακό χάμστερ (Mesocricetus auratus), γνωστό και ως χρυσό χάμστερ, είναι το μεγαλύτερο από τα πέντε είδη που διατηρούνται συχνότερα ως κατοικίδια. Το μήκος του φτάνει περίπου τα 17-18 εκατοστά, ενώ το βάρος του κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 110 και 140 γραμμαρίων.
Κατάγεται από τη Συρία, με φυσικό βιότοπο στην περιοχή του Χαλεπίου. Η ιστορία του ως κατοικιδίου συνδέεται με μια μικρή ομάδα ζώων που συλλέχθηκε το 1930. Από αυτά προήλθε σε μεγάλο βαθμό ο πληθυσμός των συριακών χάμστερ που εκτρέφονται σήμερα στην αιχμαλωσία.
Το αρχικό χρυσοκάστανο χρώμα του δεν είναι πλέον το μοναδικό που συναντάται. Η εκτροφή έχει οδηγήσει σε πολλές χρωματικές παραλλαγές, όπως λευκό, κρεμ, μαύρο και γκρι, ενώ υπάρχουν και μακρύτριχες ποικιλίες.
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του είναι η μοναχική του συμπεριφορά. Στη φύση ζει μόνο του και η συγκατοίκηση με άλλο χάμστερ μπορεί να οδηγήσει σε έντονες συγκρούσεις και τραυματισμούς. Για τον λόγο αυτό πρέπει να φιλοξενείται ατομικά.
2. Ρομπορόφσκι: Το μικρότερο και ταχύτερο χάμστερ
Το χάμστερ Ρομπορόφσκι (Phodopus roborovskii) είναι το μικρότερο από τα είδη που διατηρούνται ως κατοικίδια. Το μήκος του κυμαίνεται περίπου στα 5-7 εκατοστά και το βάρος του συνήθως δεν ξεπερνά τα 30 γραμμάρια.
Η καταγωγή του βρίσκεται στις ερημικές και ημιερημικές περιοχές της Μογγολίας και της βόρειας Κίνας. Το χαρακτηριστικό που το κάνει να ξεχωρίζει είναι η ταχύτητα και η έντονη κινητικότητά του. Κινείται με μεγάλη ευκολία μέσα στον χώρο του, εξερευνά συνεχώς το περιβάλλον και μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολο στον χειρισμό.
Το τρίχωμά του έχει συνήθως αμμώδεις ή καφέ αποχρώσεις στην πλάτη, λευκή κοιλιά και χαρακτηριστικά λευκά σημάδια πάνω από τα μάτια.
Το μικρό του μέγεθος δεν σημαίνει ότι χρειάζεται περιορισμένο χώρο. Αντίθετα, έχει ανάγκη από αρκετή επιφάνεια για να τρέχει, να σκάβει και να εξερευνά.
Δεν είναι απαραίτητα η κατάλληλη επιλογή για κάποιον που αναζητά ένα χάμστερ το οποίο θα κρατά συχνά στα χέρια του. Η παρατήρηση της δραστηριότητάς του μέσα στον χώρο του είναι συνήθως ευκολότερη από τον συστηματικό χειρισμό του.
3. Winter White: Το χάμστερ που μπορεί να γίνει λευκό τον χειμώνα
Το Winter White (Phodopus sungorus), γνωστό και ως Djungarian ή χάμστερ της Σιβηρίας, είναι ένα μικρόσωμο είδος που κατάγεται από τις στέπες της Κεντρικής Ασίας.
Το μήκος του φτάνει περίπου τα 7-10 εκατοστά και το βάρος του κυμαίνεται συνήθως στα 35-50 γραμμάρια. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι η εποχική αλλαγή στο χρώμα του τριχώματος. Στο φυσικό περιβάλλον, καθώς μειώνεται η διάρκεια της ημέρας και πλησιάζει ο χειμώνας, μπορεί να αποκτήσει σχεδόν λευκό τρίχωμα, κάτι που το βοηθά να καμουφλάρεται στο χιονισμένο τοπίο.
Κατά τους θερμότερους μήνες έχει συνήθως γκριζοκάστανο χρώμα, με χαρακτηριστική σκούρα γραμμή κατά μήκος της ράχης. Στα ζώα που ζουν σε εσωτερικούς χώρους, η εποχική αλλαγή μπορεί να είναι περιορισμένη ή να μην εμφανίζεται με την ίδια ένταση, καθώς επηρεάζεται από τη διάρκεια του φωτός.
Πρόκειται για δραστήριο χάμστερ που χρειάζεται κατάλληλο περιβάλλον, δυνατότητα σκαψίματος και αρκετό χώρο για να εκτονώνει την ενέργειά του. Το μικρό του μέγεθος δεν δικαιολογεί τον περιορισμό του σε ένα μικρό κλουβί.
4. Campbell: Το χάμστερ που μοιάζει με το Winter White
Το χάμστερ Campbell (Phodopus campbelli) κατάγεται από τις περιοχές της Μογγολίας, της Κίνας και της νότιας Σιβηρίας. Είναι μικρόσωμο, με μήκος περίπου 8-10 εκατοστά και βάρος που συνήθως κυμαίνεται στα 35-50 γραμμάρια.
Η εξωτερική του εμφάνιση μοιάζει αρκετά με εκείνη του Winter White. Έχει συνήθως γκριζοκάστανο τρίχωμα, πιο ανοιχτόχρωμη κοιλιά και μια χαρακτηριστική σκούρα γραμμή κατά μήκος της πλάτης. Οι διαφορές τους δεν είναι πάντοτε εύκολο να εντοπιστούν με μια απλή ματιά.
Η ομοιότητα των δύο ειδών έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορούν να διασταυρωθούν μεταξύ τους σε συνθήκες αιχμαλωσίας. Έτσι, υπάρχουν και υβριδικά χάμστερ, τα οποία δεν ανήκουν με γενετική βεβαιότητα αποκλειστικά στο ένα ή στο άλλο είδος.
Για τον λόγο αυτό, η εξωτερική εμφάνιση δεν αρκεί πάντα για να επιβεβαιώσει την ταυτότητα ενός ζώου. Η αξιόπιστη προέλευση και το γενεαλογικό ιστορικό έχουν ιδιαίτερη σημασία όταν κάποιος αναζητά καθαρόαιμο Campbell ή Winter White.
5. Κινέζικο χάμστερ: Το μακρόστενο σώμα και η μεγαλύτερη ουρά
Το κινέζικο χάμστερ (Cricetulus griseus) κατάγεται από την Κίνα και τη Μογγολία και έχει διαφορετική εμφάνιση από τα υπόλοιπα μικρόσωμα χάμστερ.
Το σώμα του είναι πιο μακρόστενο και θυμίζει σε κάποιο βαθμό μικρό ποντίκι. Το συνολικό μήκος του μπορεί να φτάσει περίπου τα 8-12 εκατοστά, ενώ το βάρος του κυμαίνεται συνήθως στα 30-45 γραμμάρια. Ένα από τα χαρακτηριστικά που το διαφοροποιούν είναι η σχετικά μακριά ουρά του, η οποία είναι μεγαλύτερη σε σχέση με εκείνη των άλλων ειδών που παρουσιάζονται.
Το τρίχωμά του είναι συνήθως γκριζοκάστανο ή καφέ, με μια πιο σκούρα γραμμή κατά μήκος της ράχης και ανοιχτόχρωμη κοιλιά.
Παρά το γεγονός ότι συχνά κατατάσσεται εμπορικά στα μικρόσωμα ή νάνα χάμστερ, ανήκει σε διαφορετικό βιολογικό γένος από τα Campbell, Winter White και Ρομπορόφσκι. Δεν πρέπει επίσης να συγχέεται με το κοινό ποντίκι.
Το κινέζικο χάμστερ έχει κατά κανόνα μοναχική συμπεριφορά και η ατομική φιλοξενία θεωρείται η ασφαλέστερη επιλογή.
Τι χρειάζεται να γνωρίζει κάποιος πριν αποκτήσει χάμστερ
Τα χάμστερ μπορεί να είναι μικρά σε μέγεθος, αλλά οι ανάγκες τους δεν είναι αντίστοιχα περιορισμένες. Στη φύση σκάβουν λαγούμια, αποθηκεύουν τροφή και διανύουν μεγάλες αποστάσεις αναζητώντας την.
Ένας κατάλληλος χώρος διαβίωσης πρέπει, επομένως, να τους προσφέρει αρκετή επιφάνεια, βαθιά στρώση ασφαλούς υποστρώματος για σκάψιμο, κρυψώνες και τροχό κατάλληλης διαμέτρου.
Η κοινωνική συμπεριφορά είναι επίσης καθοριστική.
Τα συριακά και τα κινέζικα χάμστερ πρέπει να ζουν μόνα τους. Τα Campbell, Winter White και Ρομπορόφσκι μπορεί υπό ορισμένες συνθήκες να εμφανίσουν ανοχή στη συγκατοίκηση, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζονται παρέα.
Συγκρούσεις μπορούν να εμφανιστούν ακόμη και σε ζώα που συμβιώνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η ατομική φιλοξενία αποτελεί, συνεπώς, την ασφαλέστερη επιλογή για την αποφυγή τραυματισμών.
Τα περισσότερα χάμστερ δραστηριοποιούνται κυρίως τις βραδινές και νυχτερινές ώρες. Δεν είναι ζώα που πρέπει να ξυπνούν συστηματικά μέσα στην ημέρα για παιχνίδι ή χειρισμό, καθώς αυτό μπορεί να τους προκαλέσει στρες.
Τέλος, πριν από την απόκτηση ενός χάμστερ είναι σημαντικό να έχει εξασφαλιστεί η δυνατότητα κτηνιατρικής φροντίδας από επαγγελματία με εμπειρία στα μικρά θηλαστικά.
Η επιλογή του είδους δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στην εμφάνιση ή στο μέγεθός του, αλλά και στο κατά πόσο μπορούν να καλυφθούν οι ανάγκες του σε όλη τη διάρκεια της ζωής του.
