Το μπαλκόνι έχει κάτι που δύσκολα προσφέρει το εσωτερικό του σπιτιού: ήλιο, αέρα, ήχους από τον δρόμο, μυρωδιές, πουλιά και μια ολόκληρη πόλη να κινείται μπροστά στα μάτια της γάτας.
Για ένα ζώο που περνά μεγάλο μέρος της ημέρας παρατηρώντας το περιβάλλον του, είναι σχεδόν ένας ιδιωτικός εξώστης παρατήρησης.
Το πρόβλημα είναι ότι η ίδια περιέργεια που κάνει το μπαλκόνι ελκυστικό μπορεί να το μετατρέψει σε επικίνδυνο σημείο.
Μια γάτα μπορεί να ισορροπεί με εντυπωσιακή ακρίβεια, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι έχει ανοσία στις πτώσεις.
Μπορεί να κυνηγήσει ένα πουλί, να τρομάξει από έναν ξαφνικό θόρυβο, να χάσει την ισορροπία της ή να περάσει από ένα άνοιγμα που ο άνθρωπος θεωρεί αδύνατο.
Οι κτηνιατρικές πηγές επισημαίνουν ότι οι πτώσεις από ύψος μπορούν να προκαλέσουν κατάγματα, τραυματισμούς στο κεφάλι και στο θώρακα ή εσωτερικές κακώσεις.
Άρα το ζητούμενο δεν είναι να στερήσουμε από τη γάτα το μπαλκόνι. Είναι να της δώσουμε ένα μπαλκόνι στο οποίο μπορεί να κινηθεί χωρίς να χρειάζεται να παίξει τη ζωή της κορώνα-γράμματα.
Το πρώτο και σημαντικότερο: σωστό δίχτυ
Το προστατευτικό δίχτυ είναι η βάση, αλλά όχι όλα τα δίχτυα είναι κατάλληλα. Ένα απλό αντικουνουπικό πλέγμα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προστασία από πτώση.
Χρειάζεται κατασκευή σχεδιασμένη ώστε να αντέχει την πίεση και τις κινήσεις μιας γάτας, με σωστή στερέωση σε όλη την περίμετρο.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα σημεία όπου το δίχτυ συναντά τοίχο, κάγκελο, οροφή ή δάπεδο. Ένα μικρό κενό μπορεί να γίνει σημείο διαφυγής, ειδικά για ένα μικρόσωμο ή νεαρό ζώο.
Η International Cat Care συστήνει, ειδικά για γατάκια, τα ανοιχτά παράθυρα να ασφαλίζονται με κατάλληλα προστατευτικά και τα μπαλκόνια να αποκλείονται ή να καλύπτονται με δίχτυ.
Μην εμπιστεύεστε το «η δική μου γάτα δεν πηδάει»
Είναι ίσως η πιο επικίνδυνη υπόθεση που μπορεί να κάνει ένας ιδιοκτήτης-κηδεμόνας.
Το ότι μια γάτα δεν έχει επιχειρήσει μέχρι σήμερα να ανέβει στο κάγκελο δεν σημαίνει ότι δεν θα το κάνει αύριο. Ένα έντομο, ένα πουλί, ένας άλλος γάτος στην απέναντι πολυκατοικία ή ένας δυνατός ήχος μπορεί να αλλάξει μέσα σε δευτερόλεπτα τη συμπεριφορά της.
Επιπλέον, το περίφημο «οι γάτες πάντα πέφτουν στα πόδια τους» είναι μύθος.
Οι γάτες διαθέτουν το λεγόμενο righting reflex, που τις βοηθά να προσανατολίζουν το σώμα τους κατά την πτώση, αλλά αυτό δεν λειτουργεί σε κάθε περίπτωση ούτε εγγυάται ότι δεν θα τραυματιστούν.
Το μπαλκόνι χρειάζεται και «αρχιτεκτονική»
Ένα ασφαλές μπαλκόνι δεν πρέπει να είναι ένας άδειος χώρος πίσω από ένα δίχτυ. Η γάτα έχει ανάγκη από σημεία στα οποία μπορεί να κάθεται, να κρύβεται, να ξαπλώνει και να παρατηρεί.
Εδώ μπαίνουν τα σταθερά ράφια και οι υπερυψωμένες επιφάνειες. Οι γάτες συχνά προτιμούν ψηλά σημεία επειδή τους επιτρέπουν να ξεκουράζονται έχοντας οπτική επαφή με τον χώρο και όσα συμβαίνουν γύρω τους.
Τα ράφια, όμως, πρέπει να είναι πραγματικά σταθερά. Δεν αρκεί μια επιφάνεια που «φαίνεται να κρατά». Πρέπει να αντέχει το βάρος της γάτας, το άλμα πάνω της και κυρίως την επαναλαμβανόμενη χρήση.
Καλύτερα επίσης να υπάρχουν δύο ή περισσότερα επίπεδα αντί για ένα μοναδικό σημείο. Έτσι η γάτα μπορεί να μετακινείται και να επιλέγει πού θέλει να βρίσκεται, αντί να αναγκάζεται να χρησιμοποιεί ένα μόνο ύψωμα.
Προσοχή στα κενά που δεν βλέπουμε με την πρώτη ματιά
Εδώ κρύβεται ένα από τα πιο συχνά προβλήματα. Το δίχτυ μπορεί να φαίνεται απολύτως ασφαλές, αλλά να υπάρχει κενό κάτω από ένα ράφι, ανάμεσα σε δύο κατασκευές ή στο σημείο όπου συναντά το κάγκελο.
Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν πρόκειται για γατάκι. Ένα άνοιγμα που μοιάζει ασήμαντο για έναν ενήλικο άνθρωπο μπορεί να είναι αρκετό για ένα μικρό ζώο.
Η ασφάλεια, επομένως, πρέπει να ελέγχεται από την οπτική γωνία της γάτας: χαμηλά, ψηλά, πίσω από αντικείμενα και σε κάθε πιθανή διαδρομή προς την εξωτερική πλευρά.
Τα φυτά είναι ξεχωριστή υπόθεση
Το να γεμίσει κάποιος το μπαλκόνι με φυτά επειδή θέλει να δημιουργήσει ένα πιο φυσικό περιβάλλον για τη γάτα ακούγεται καλή ιδέα. Δεν είναι όμως όλα τα φυτά κατάλληλα για κατοικίδια.
Οι γάτες εξερευνούν συχνά με το στόμα, ενώ οτιδήποτε κολλήσει στο τρίχωμα ή στα πόδια τους μπορεί αργότερα να καταποθεί κατά το grooming. Η International Cat Care συνιστά ιδιαίτερη προσοχή στα φυτά και αναφέρει ειδικά ότι τα κρίνα είναι ιδιαίτερα τοξικά για τις γάτες.
Άρα, πριν από οποιαδήποτε φύτευση στο μπαλκόνι, χρειάζεται έλεγχος κάθε είδους ξεχωριστά. Και το «είναι φυσικό, άρα είναι ασφαλές» δεν αποτελεί κριτήριο.
Σκιά, νερό και ένα μέρος για να αποσύρεται
Ένα προστατευμένο μπαλκόνι μπορεί να γίνει ιδιαίτερα ζεστό, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες. Η γάτα πρέπει να έχει πάντα πρόσβαση σε νερό και σε σκιερό σημείο, ενώ καλό είναι να μπορεί να επιστρέψει εύκολα στο εσωτερικό του σπιτιού.
Η American Veterinary Medical Association συστήνει για τα κατοικίδια πρόσβαση σε φρέσκο νερό και σκιά σε συνθήκες ζέστης και επισημαίνει την ανάγκη για διαφορετικές θερμοκρασιακές ζώνες μέσα στο σπίτι.
Με απλά λόγια: δεν φτιάχνουμε ένα μικρό θερμοκήπιο για τη γάτα. Φτιάχνουμε έναν χώρο όπου μπορεί να επιλέξει μόνη της αν θέλει ήλιο ή σκιά.
Και κάτι ακόμη: το μπαλκόνι δεν χρειάζεται να είναι μόνιμα διαθέσιμο
Αυτό είναι ίσως το σημείο που συχνά ξεχνάμε. Η ασφαλής πρόσβαση δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι η γάτα πρέπει να βρίσκεται στο μπαλκόνι όλη την ημέρα.
Αν το προστατευτικό σύστημα δεν είναι πλήρες, αν υπάρχει εργασία συντήρησης, αν φυσά πολύ ή αν έχουν τοποθετηθεί προσωρινά αντικείμενα που αλλάζουν τη διαδρομή της, η πρόσβαση πρέπει να διακόπτεται.
Η ασφάλεια μιας γάτας δεν μπορεί να βασίζεται στην υπόθεση ότι «θα προσέχει».
Αν συμβεί πτώση, μην περιμένετε να δείτε αν «είναι εντάξει»
Μια γάτα μπορεί να σηκωθεί και να περπατήσει μετά από μια πτώση χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχει τραυματιστεί. Ορισμένες κακώσεις μπορεί να μην είναι άμεσα εμφανείς.
Μετά από πτώση, συμπτώματα όπως δυσκολία στην αναπνοή, χωλότητα, δυσκαμψία, λήθαργος, πόνος ή μειωμένη όρεξη χρειάζονται κτηνιατρική αξιολόγηση. Η VCA σημειώνει επίσης ότι ορισμένες επιπλοκές μπορεί να εμφανιστούν ώρες ή ακόμη και ημέρες αργότερα.
Και σε περίπτωση σοβαρής πτώσης, ειδικά από σημαντικό ύψος, δεν είναι καλή ιδέα να περιμένουμε την εξέλιξη των συμπτωμάτων στο σπίτι.
Το σωστό «catio» δεν μοιάζει με φυλακή
Η ενδιαφέρουσα πλευρά της υπόθεσης είναι ότι η ασφάλεια δεν χρειάζεται να κάνει το μπαλκόνι άσχημο ή να το μετατρέψει σε αποστειρωμένο χώρο.
Με ένα σωστά τοποθετημένο προστατευτικό, σταθερά ράφια, ένα άνετο σημείο ανάπαυσης, σκιά, ασφαλή φυτά και ελεύθερη πρόσβαση προς το εσωτερικό, το μπαλκόνι μπορεί να γίνει ένας από τους πιο ενδιαφέροντες χώρους του σπιτιού.
Στην πράξη, αυτό είναι και το νόημα του catio: ένας ελεγχόμενος εξωτερικός χώρος που επιτρέπει στη γάτα να πάρει μέρος από τα ερεθίσματα και την εμπειρία του εξωτερικού περιβάλλοντος χωρίς να έχει ελεύθερη πρόσβαση στους κινδύνους του δρόμου.
Για έναν άνθρωπο, ένα μπαλκόνι είναι μερικά τετραγωνικά μέτρα.
Για μια γάτα, μπορεί να είναι παρατηρητήριο, ηλιόλουστο σημείο, καταφύγιο, χώρος παιχνιδιού και μέρος για ύπνο.
Το ζητούμενο δεν είναι να της στερήσουμε αυτή την εμπειρία. Είναι να κατασκευάσουμε τον χώρο έτσι ώστε η περιέργειά της να μην εξαρτάται από το πόσο καλά θα υπολογίσει το επόμενο άλμα.
