Την έναρξη εθνικού διαλόγου για το νέο Εθνικό Απολυτήριο, με υπερκομματικό χαρακτήρα και στόχο την αναμόρφωση του Λυκείου ώστε να ανταποκρίνεται στις μεγάλες τεχνολογικές και επαγγελματικές προκλήσεις της εποχής, ανακοίνωσε την Τρίτη (03.02.2026) ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη διάρκεια διυπουργικής σύσκεψης που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου.
Η διαδικασία για το νέο Εθνικό Απολυτήριο αναμένεται να εκκινήσει την προσεχή εβδομάδα στη Βουλή, στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων, και προγραμματίζεται να διαρκέσει εννέα μήνες, με διακριτά στάδια και στόχο την διαμόρφωση της σχετικής νομοθετικής πρωτοβουλίας έως το τέλος του 2026. Όπως τονίστηκε στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου, οι υπό συζήτηση αλλαγές δεν αφορούν τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο, ούτε τους μαθητές της Γ’ Γυμνασίου, ενώ οι Πανελλήνιες δεν καταργούνται. Πρώτος ενδεχόμενος ορίζοντας εφαρμογής είναι η Α’ Λυκείου, το σχολικό έτος 2027-2028.
Οι πέντε πυλώνες του Εθνικού Απολυτηρίου
Ο εθνικός διάλογος θα περιστραφεί γύρω από πέντε θεματικούς πυλώνες, υπό την επίβλεψη ισάριθμων υποδομάδων, οι οποίες θα στελεχωθούν από καθηγητές και δασκάλους της τριτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, ώστε να επιτευχθεί σύνθεση προτάσεων από όλα τα στάδια της μαθητικής ζωής.
Ο πρώτος πυλώνας αφορά το εκπαιδευτικό περιεχόμενο, περιλαμβανομένου του προγρογράμματος σπουδών, ο δεύτερος τη σχολική ζωή, ο τρίτος την επιμόρφωση και επαγγελματική ανάπτυξη εκπαιδευτικών, ο τέταρτος τις κτηριακές, ψηφιακές και εργαστηριακές υποδομές και ο πέμπτος την διακυβέρνηση.
Ομάδα εθνικού διαλόγου με ακαδημαϊκούς
Συντονιστικό ρόλο θα έχει η ομάδα εθνικού διαλόγου υπό την προεδρία του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Πειραιώς Μιχάλη Σφακιανάκη, στην οποία θα συμμετέχουν τρεις κοσμήτορες και επιστημονικοί σύμβουλοι επιφορτισμένοι με την οριζόντια παρακολούθηση όλων των πυλώνων.
Κυριάκος Μητσοτάκης για Εθνικό Απολυτήριο: Πρέπει να υπάρχει διάθεση συναίνεσης και θετικής συνεισφοράς
Στην έναρξη της συνεδρίασης για το Εθνικό Απολυτήριο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι η συνάντηση δεν αποσκοπεί στην ανακοίνωση αποφάσεων, αλλά στο άνοιγμα μιας ευρύτερης συζήτησης για την εκπαίδευση, την οποία χαρακτήρισε ζήτημα που υπερβαίνει ιδεολογικά στεγανά, εκλογικούς κύκλους και κομματικούς υπολογισμούς. Όπως τόνισε, η παιδεία δεν ανήκει σε καμία κυβέρνηση αποκλειστικά, αλλά στο μέλλον της χώρας, και χρειάζεται ένα σύστημα από το νηπιαγωγείο έως το πανεπιστήμιο που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της νέας εποχής, καθώς –όπως σημείωσε– οι αλλαγές στη μάθηση και την εργασία είναι «συγκλονιστικές». Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι ένα παιδί που ξεκινά σήμερα το προνήπιο θα τελειώσει το σχολείο το 2040, άρα η συζήτηση οφείλει να είναι μακράς πνοής και να περιλάβει όλους: την Πολιτεία, τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς, αλλά και τους ίδιους τους μαθητές.
Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι ο εθνικός διάλογος θα αποτιμήσει τις μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί από το 2019, αλλά κυρίως θα εστιάσει στο μέλλον του Λυκείου και στο σχέδιο για το «Εθνικό Απολυτήριο». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι το Λύκειο δεν πρέπει να λειτουργεί ως «στείρος» χώρος προετοιμασίας για την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο, αλλά να αποκτήσει τη δική του αυτοτέλεια και να εξοπλίζει τους νέους με δεξιότητες και ικανότητες ανεξαρτήτως της πορείας που θα ακολουθήσουν. Επισήμανε, επίσης, ότι δεν καταλήγουν όλοι οι μαθητές στην ανώτατη εκπαίδευση, σημειώνοντας πως η κυβέρνηση έχει επενδύσει ιδιαίτερα και στην τεχνική εκπαίδευση, ενώ αναγνώρισε ότι το Λύκειο, όπως είναι σήμερα, έχει σε μεγάλο βαθμό απωλέσει τον αυτοτελή εκπαιδευτικό του ρόλο και αυτό «θα πρέπει να αλλάξει».
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να δοθεί άπλετος χρόνος και να αποφευχθούν αιφνιδιασμοί. Στο πλαίσιο αυτό, προανήγγειλε τη σύσταση ανεξάρτητης τεχνοκρατικής επιτροπής που θα οργανώσει τον διάλογο, με επικεφαλής τον πρύτανη του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Μιχάλη Σφακιανάκη, τον οποίο ευχαρίστησε για την ανταπόκρισή του. Παράλληλα, έκανε έκκληση για ειλικρίνεια, ανοιχτό πνεύμα και διάθεση συναίνεσης, σημειώνοντας ότι ακόμη και κόμματα της αντιπολίτευσης, όπως το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, είχαν ταχθεί υπέρ αντίστοιχων αλλαγών στο παρελθόν.
Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση διαθέτει πρώτες σκέψεις, χωρίς ωστόσο να έχει καταλήξει σε συγκεκριμένο σχέδιο για το Λύκειο του μέλλοντος, καθώς –όπως είπε– στόχος είναι να «ακούσουμε περισσότερο και να μιλήσουμε λιγότερο». Ο χρονικός ορίζοντας που έθεσε είναι να καταλήξει ο διάλογος έως το τέλος του έτους σε νομοθετική πρωτοβουλία, η οποία θα ήταν «ευχής έργον» να στηριχθεί από περισσότερα του ενός κόμματα. Μια τέτοια εξέλιξη, κατέληξε, δεν θα ήταν επιτυχία της κυβέρνησης, αλλά «επιτυχία συνολικά της Ελλάδας».
Σοφία Ζαχαράκη: Η παιδεία είναι μία εθνική υπόθεση
Η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη ευχαρίστησε τον επικεφαλής της ομάδας εθνικού διαλόγου, Μιχάλη Σφακιανάκη, για την ανάληψη –όπως είπε– μιας «πρόσκλησης αλλά κυρίως της πρόκλησης» να διεξαχθεί ένας ειλικρινής διάλογος χωρίς σύντομο χρονικό ορίζοντα. Τόνισε ότι στόχος είναι να υπάρξει άπλετος χρόνος ώστε να συμμετάσχουν όλοι οι εμπλεκόμενοι, με θεματικές ήδη ορισμένες και με ορίζοντα το 2040, δίνοντας σαφείς απαντήσεις σε γονείς και μαθητές για το τι μπορούν να περιμένουν τα επόμενα χρόνια σε ζητήματα βιβλίων και προγραμμάτων σπουδών.
Στο επίκεντρο, όπως ανέφερε, βρίσκεται η ενίσχυση του απολυτηρίου, το οποίο –κατά την υπουργό– «έχει χάσει την ισχύ του ως μεμονωμένο επίτευγμα των παιδιών», ώστε να επανακτήσει τον ρόλο του, με δημόσια και δωρεάν εργαλεία όπως το κρατικό πιστοποιητικό γλωσσομάθειας, πιστοποίηση δεξιοτήτων στην πληροφορική, νέες ψηφιακές δεξιότητες και, ευρύτερα, ένα μαθητικό προφίλ που θα ευνοεί τη συνθετική σκέψη. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η συζήτηση δεν ξεκινά «από το μηδέν», καθώς στον διάλογο θα αποτιμηθούν και οι παρεμβάσεις των τελευταίων ετών, με αφετηρία την παραδοχή ότι η παιδεία είναι «εθνική υπόθεση». Όπως σημείωσε, στόχος είναι να οριστεί ο απόφοιτος ή η απόφοιτη που θα μπορεί να διεκδικήσει το μέλλον του/της με ένα «αυτοτελές, ισχυρό Εθνικό Απολυτήριο», λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν καταλήγουν όλα τα παιδιά στην ανώτατη εκπαίδευση και ότι αρκετοί επιλέγουν την επαγγελματική ή αναζητούν χρόνο για να αποφασίσουν το επόμενο βήμα.
Η Σοφία Ζαχαράκη πρόσθεσε ότι ο διάλογος θα αγγίξει ολόκληρη την εκπαιδευτική διαδρομή –από το νηπιαγωγείο έως το Γυμνάσιο– και θα συμπεριλάβει ζητήματα υποδομών, επιμόρφωσης, αξιολόγησης, αλλά και φαινόμενα όπως η υπερβαθμολόγηση, με στόχο «καλύτερη και πιο πιστή αποτύπωση των δυνατοτήτων των παιδιών». Περιέγραψε τη διαδικασία ως εννιάμηνη, με ανεξάρτητη αρχή θεσμικά κατοχυρωμένη, συμμετοχή ανθρώπων της εκπαίδευσης όλων των βαθμίδων, γονέων, μαθητών και εκπροσώπων φορέων, ενώ προανήγγειλε και δημόσια ψηφιακή διαβούλευση, τονίζοντας ότι τα θέματα παιδείας δεν μπορούν να συζητούνται «σε κλειστές αίθουσες». Παράλληλα, κάλεσε τα κόμματα να καταθέσουν τις απόψεις τους, προαναγγέλλοντας ότι η κυβέρνηση θα μεταβεί άμεσα στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων την επόμενη εβδομάδα, ενώ πρόσθεσε ότι περαιτέρω διευκρινίσεις θα δοθούν σε συνέντευξη Τύπου εντός της εβδομάδας προς τους συντάκτες του εκπαιδευτικού ρεπορτάζ.
Μιχάλης Σφακιανάκης: Η παιδεία πρέπει να τεθεί σε σταθερές ράγες
Από την πλευρά του, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς και επικεφαλής της ομάδας εθνικού διαλόγου, Μιχάλης Σφακιανάκης, ευχαρίστησε τον πρωθυπουργό και τους συμμετέχοντες για την εμπιστοσύνη, σημειώνοντας ότι πρόκειται για ρόλο που «ο κάθε εκπαιδευτικός ονειρεύεται» να αναλάβει. Επέμεινε ότι η παιδεία πρέπει να τεθεί σε «σταθερές ράγες», χαρακτήρισε το Λύκειο κρίσιμο στάδιο στη διαδρομή κάθε μαθητή και υπογράμμισε ότι απαιτείται ένα σύστημα αξιολόγησης δίκαιο, σταθερό και αποτελεσματικό, που να εξασφαλίζει την ευρύτερη δυνατή συναίνεση ώστε να αποφεύγονται συχνές αλλαγές πολιτικής με την εναλλαγή κυβερνήσεων.
«Οφείλουμε να θέσουμε σε ράγες σταθερές τα βασικά της παιδείας. Σίγουρα το Λύκειο είναι ένα κομμάτι που είναι σημαντικότατο στην πορεία ενός παιδιού, στα στάδια μόρφωσης που αντιμετωπίζει. Και σίγουρα θα πρέπει να φτάσουμε σε ένα σύστημα το οποίο θα διέπεται από την αξιολόγηση, που η αξιολόγηση αυτή θα έχει αποτελεσματικότητα, θα είναι δίκαιη, θα είναι σταθερή» σημείωσε. Όπως ανέφερε, στον σχεδιασμό θα ληφθούν υπόψη διεθνή δεδομένα και οι νέες τεχνολογίες, οι οποίες μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά.
