Με αφορμή τον εορτασμό της Διακήρυξης της 3ης Σεπτέμβρη την Πέμπτη (03.09.2026), ο Γιώργος Παπανδρέου σε δήλωσή του αναφέρει πως ζωντανή πολιτική και ηθική δέσμευση αποτελεί, πενήντα δύο χρόνια μετά την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ η ίδια Διακήρυξη.
Ο Γιώργος Παπανδρέου σημειώνει ότι η ιδρυτική Διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ έδωσε όνομα σε ένα συλλογικό αίτημα αξιοπρέπειας και Αλλαγής: εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία, κοινωνική απελευθέρωση, δημοκρατική διαδικασία.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο πρώην πρωθυπουργός σημειώνει πώς «κάθε γενιά δεν καλείται να επαναλάβει τις απαντήσεις του 1974. Καλείται, όμως, να αναμετρηθεί με τα ίδια θεμελιώδη ερωτήματα: Ποιος αποφασίζει για το μέλλον της χώρας; Ποιος ελέγχει την εξουσία και τον πλούτο; Ποιος ωφελείται από την ανάπτυξη; Πώς γίνεται ο πολίτης πραγματικός πρωταγωνιστής της δημοκρατίας;»
Ολόκληρη η δήλωση του Γιώργου Παπανδρέου:
«3η Σεπτέμβρη: Μνήμη, ευθύνη και νέα αλλαγή
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Πενήντα δύο χρόνια μετά την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, η Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη αποτελεί ζωντανή πολιτική και ηθική δέσμευση.
Κάθε γενιά δεν καλείται να επαναλάβει τις απαντήσεις του 1974. Καλείται, όμως, να αναμετρηθεί με τα ίδια θεμελιώδη ερωτήματα:
Ποιος αποφασίζει για το μέλλον της χώρας; Ποιος ελέγχει την εξουσία και τον πλούτο; Ποιος ωφελείται από την ανάπτυξη; Πώς γίνεται ο πολίτης πραγματικός πρωταγωνιστής της δημοκρατίας;
Η Ελλάδα του 1974 έβγαινε από τη δικτατορία, βαθιά τραυματισμένη από την τραγωδία της Κύπρου. Η ιδρυτική Διακήρυξη έδωσε όνομα σε ένα συλλογικό αίτημα αξιοπρέπειας και αλλαγής: εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία, κοινωνική απελευθέρωση, δημοκρατική διαδικασία.
Σήμερα, οι μορφές εξάρτησης έχουν αλλάξει. Δεν εμφανίζονται πάντοτε με πραξικοπήματα, στρατούς και τανκς. Εκφράζονται μέσα από τη συγκέντρωση του πλούτου και της ενημέρωσης, την αιχμαλωσία των θεσμών, τις πελατειακές σχέσεις, την ενεργειακή και τεχνολογική εξάρτηση, την ανεξέλεγκτη δύναμη των μεγάλων πλατφορμών και των αλγορίθμων, την ύπονομευση του κράτους δικαίου και την επικράτηση του νόμου του ισχυρού.
Εκφράζονται όταν ο πολίτης αισθάνεται ανίσχυρος απέναντι στο κράτος, όταν η νέα γενιά εργάζεται χωρίς ασφάλεια και προοπτική, όταν η στέγη, η υγεία και η ποιοτική παιδεία μετατρέπονται από δικαιώματα σε προνόμια, όταν η περιφέρεια εγκαταλείπεται και ο δημόσιος πλούτος αντιμετωπίζεται ως λάφυρο των λίγων.
Γι’ αυτό και οι τέσσερις αρχές της 3ης του Σεπτέμβρη παραμένουν επίκαιρες. Απαιτούν, όμως, νέο περιεχόμενο.
Εθνική ανεξαρτησία σήμερα σημαίνει δημοκρατική αυτονομία. Σημαίνει μια Ελλάδα που μπορεί να αποφασίζει για το μέλλον της, μέσα σε μια ισχυρή και δημοκρατική Ευρώπη, χωρίς να υποτάσσεται σε οικονομικά ολιγοπώλια, ενεργειακούς εκβιασμούς ή γεωπολιτικούς καταναγκασμούς. Μια Ελλάδα δύναμη ειρήνης, διεθνούς δικαίου και συνεργασίας. Με σταθερή προσήλωση σε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση του Κυπριακού.
Λαϊκή κυριαρχία σήμερα σημαίνει κράτος δικαίου χωρίς εξαιρέσεις. Ανεξάρτητη Δικαιοσύνη, ελεύθερη και πλουραλιστική ενημέρωση, διαφάνεια, λογοδοσία και ουσιαστικό έλεγχο κάθε εξουσίας. Σημαίνει ότι τα προσωπικά μας δεδομένα, οι νέες τεχνολογίες και η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν μπορούν να αποτελούν αποκλειστικό πεδίο ελέγχου ιδιωτικών συμφερόντων. Πρέπει να υπηρετούν τον άνθρωπο και τη δημοκρατία.
Κοινωνική απελευθέρωση σήμερα σημαίνει αξιοπρεπή εργασία, προσιτή κατοικία, ισχυρό δημόσιο σύστημα υγείας, σύγχρονη δημόσια παιδεία και πραγματικές ευκαιρίες για κάθε νέο και νέα. Σημαίνει δίκαιη πράσινη μετάβαση, με την κοινωνία συμμέτοχη και όχι θεατή. Σημαίνει προστασία του περιβάλλοντος, του δημόσιου πλούτου και των δικαιωμάτων των επόμενων γενεών.
Δημοκρατική διαδικασία σήμερα σημαίνει να περάσουμε ξανά από τον συγκεντρωτισμό στη συμμετοχή. Να δώσουμε δύναμη στις τοπικές κοινωνίες, στους εργαζομένους, στους συνεταιρισμούς, στα κινήματα, στους νέους και στις γυναίκες. Να αξιοποιήσουμε νέους θεσμούς συμμετοχικής δημοκρατίας, συνελεύσεις πολιτών και διαφανείς ψηφιακές διαδικασίες. Να γίνει ο πολίτης συνδιαμορφωτής των αποφάσεων και όχι απλός ψηφοφόρος κάθε τέσσερα χρόνια.
Το ΠΑΣΟΚ δεν γεννήθηκε ως ένας ακόμη μηχανισμός διαχείρισης της εξουσίας. Γεννήθηκε ως Κίνημα που έφερε στο προσκήνιο όσους βρίσκονταν στο περιθώριο και άλλαξε τους κοινωνικούς και πολιτικούς συσχετισμούς υπέρ των πολλών.
Αυτό είναι και σήμερα το μέτρο της ευθύνης μας και της προοπτικής που εγγυάται για την Ελλάδα.
Δεν τιμούμε την ιστορία μας με νοσταλγία, εξιδανίκευση ή απλώς επετειακές τελετές. Την τιμούμε με αυτογνωσία, αναγνωρίζοντας τις μεγάλες κατακτήσεις αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε. Κυρίως, την τιμούμε όταν τολμούμε να αλλάξουμε ξανά.
Η 3η του Σεπτέμβρη δεν είναι ιδιοκτησία κανενός. Είναι μια διαρκής υπόσχεση προς τον ελληνικό λαό. Μια υπόσχεση ότι η πολιτική μπορεί να ξαναγίνει υπόθεση αρχών, συμμετοχής και συλλογικής δημιουργίας.
Χρειαζόμαστε σήμερα μια νέα δημοκρατική και πράσινη αλλαγή. Ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο που θα απελευθερώνει τις δημιουργικές δυνάμεις της χώρας, θα μειώνει τις ανισότητες, θα εγγυάται την αξιοπρέπεια και θα δίνει δύναμη και φωνή στον πολίτη και στον ελληνισμό.
Με μνήμη, αλλά χωρίς να μένουμε στο παρελθόν.
Με αυτογνωσία, αλλά χωρίς παραίτηση.
Με πίστη στη δύναμη της δημοκρατίας και της συλλογικής δράσης.
Να ξανακάνουμε την πολιτική υπόθεση των πολλών.
Αυτό είναι σήμερα το πνεύμα της 3ης του Σεπτέμβρη.
Αυτός είναι ο αγώνας που αξίζει να συνεχίσουμε. Μαζί.». καταλήγει ο Γιώργος Παπανδρέου
