Η συζήτηση για την ακρίβεια στα καύσιμα συνεχίζεται μετά τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, με την ΕΛΑΣ (Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη) να ζητά από την κυβέρνηση να απαντήσει στις προτάσεις που έχει καταθέσει.
Για την ΕΛΑΣ ( Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη) το ζήτημα δεν εξαντλείται στο ύψος της επιδότησης για το ντίζελ ή στις δεσμεύσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης. Αφορά το πώς διαμορφώνεται η τιμή στα καύσιμα από το διυλιστήριο ως το πρατήριο, ποια περιθώρια κέρδους ισχύουν σε κάθε στάδιο και τι πληρώνει τελικά ο καταναλωτής.
Η ΕΛ.Α.Σ. εκτιμά ότι μέτρα περιορισμένης διάρκειας, όπως οι παρεμβάσεις που καλύπτουν ένα δεκαπενθήμερο, δεν προσφέρουν σταθερή προστασία στα νοικοκυριά. Αντί για νέα σειρά επιδοτήσεων, ζητά αλλαγές στη φορολογία και στην αγορά, τις οποίες θεωρεί ικανές να επηρεάσουν την τελική τιμή. Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, έχει επικαλεστεί τα κονδύλια που έχει διαθέσει για τη στήριξη των πολιτών. Η απάντηση της Συμπαράταξης είναι ότι το ποσό της δαπάνης δεν αρκεί για να κριθεί η πολιτική αν δεν μειώνεται το κόστος που αντιμετωπίζει το νοικοκυριό.
Παρέμβαση από το διυλιστήριο έως το πρατήριο
Η πρόταση για πλαφόν στο περιθώριο κέρδους αφορά, σύμφωνα με την ΕΛ.Α.Σ., όλα τα στάδια της διάθεσης των καυσίμων και όχι μόνο τη λιανική τιμή. Στόχος, όπως υποστηρίζει, είναι να μην περιορίζεται ο έλεγχος σε ένα σημείο της αγοράς, ενώ οι τιμές και τα περιθώρια διαμορφώνονται σε ολόκληρη την αλυσίδα.
Η Αμαλίας προτείνει επίσης έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων. Για το μέγεθος των κερδών επικαλείται ποσό άνω των 1,9 δισ. ευρώ κατά το προηγούμενο εξάμηνο. Η πρόταση συνδέεται με τη δυνατότητα χρηματοδότησης έκτακτων μέτρων στήριξης, ώστε το κόστος τους να μην επιβαρύνει αποκλειστικά τον κρατικό προϋπολογισμό.
Στο ίδιο πλαίσιο, το κόμμα του πρωην πρωθυπουργού ζητά μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο χαμηλότερο επίπεδο που επιτρέπεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, καθώς και μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα στο 13%. Για τον ΦΠΑ επικαλείται την επιλογή της Ισπανίας. Οι προτάσεις αυτές συνεπάγονται χαμηλότερα φορολογικά έσοδα ανά λίτρο, με την ΕΛ.Α.Σ. να υποστηρίζει ότι μέρος του δημοσιονομικού κόστους μπορεί να καλυφθεί από την έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών.
Το ζήτημα των τιμών πριν από τους φόρους
Στην κριτική της, η ΕΛ.Α.Σ. εστιάζει και στις τιμές πριν από την προσθήκη των φόρων. Επικαλείται στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η Ελλάδα καταγράφει την 11η ακριβότερη βενζίνη παγκοσμίως, ενώ οι τιμές πώλησης είναι υψηλότερες από εκείνες σε χώρες όπως η Ιταλία, το Βέλγιο, η Αυστρία, η Σουηδία, η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο.
Η σύγκριση αυτή χρησιμοποιείται για να αμφισβητηθεί το επιχείρημα ότι οι φόροι αποτελούν τη μοναδική αιτία των υψηλών τιμών. Η Συμπαράταξη επικαλείται, παράλληλα, επισημάνσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού για τις υψηλές τιμές στην Ελλάδα ακόμη και προ φόρων και συνδέει το ζήτημα με τη συγκέντρωση της αγοράς διύλισης σε δύο μεγάλους ομίλους. Κατά την άποψή της, η μείωση των φόρων μπορεί να ανακουφίσει τους καταναλωτές, αλλά δεν υποκαθιστά τον έλεγχο των περιθωρίων κέρδους και της λειτουργίας της αγοράς.
Η θέση αυτή διαφοροποιεί τις προτάσεις της από τις επιδοτήσεις, οι οποίες μειώνουν προσωρινά την επιβάρυνση για συγκεκριμένες κατηγορίες καταναλωτών ή για ορισμένο διάστημα. Η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι χωρίς παράλληλη παρέμβαση στις τιμές και στη φορολογία, η ενίσχυση δεν αντιμετωπίζει τις αιτίες που διατηρούν υψηλό το κόστος των καυσίμων.
Η απάντηση στους δημοσιονομικούς περιορισμούς
Ένα ακόμη σημείο της αντιπαράθεσης αφορά τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες. Η κυβέρνηση επικαλείται τους περιορισμούς που διέπουν τις δαπάνες και τη δημοσιονομική πορεία της χώρας. Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη απαντά ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο διακρίνει τα μόνιμα μέτρα από τις έκτακτες παρεμβάσεις και ότι η χρηματοδότηση μιας προσωρινής στήριξης μπορεί να συνδεθεί με έκτακτα έσοδα.
Ως παράδειγμα επικαλείται τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υπολογίσει το καθαρό δημοσιονομικό κόστος μέτρων ενεργειακής στήριξης, αφαιρώντας έσοδα που προέρχονταν από τη φορολόγηση υπερκερδών ενεργειακών επιχειρήσεων. Με αυτή την επιχειρηματολογία, η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι η έκτακτη φορολόγηση και η αντίστοιχη έκτακτη ενίσχυση δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μόνιμη επιβάρυνση της πολυετούς δημοσιονομικής πορείας.
Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τη Συμπαράταξη, η κυβέρνηση δεν έχει σχολιάσει τις συγκεκριμένες προτάσεις. Η πολιτική αντιπαράθεση μεταφέρεται έτσι από τις γενικές αναφορές στη στήριξη των πολιτών στο ερώτημα αν θα υπάρξει απάντηση για τα εργαλεία που προτείνει η αντιπολίτευση και συγκεκριμένα πλαφόν στα περιθώρια κέρδους, φορολόγηση των υπερκερδών και μείωση των έμμεσων φόρων.
Για την ΕΛ.Α.Σ., η αποτελεσματικότητα των κυβερνητικών μέτρων θα φανεί στις τιμές των καυσίμων και στις καθημερινές δαπάνες των νοικοκυριών και τονίζει ότι οι πολίτες δεν αξιολογούν τη στήριξη από τις ανακοινώσεις, αλλά από το ποσό που πληρώνουν για να γεμίσουν το ρεζερβουάρ και να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες.
