Σφοδρή κριτική ασκεί το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση με αφορμή την ιστορική διμερή συμφωνία Ελλάδας – Βουλγαρίας για τον επαναπατρισμό 48 ιερών κειμηλίων.
Το ΠΑΣΟΚ με ανακοίνωσή του το απόγευμα του Σαββάτου (03.10.2026), κατηγορεί το Υπουργείο Πολιτισμού για τη χρήση της φράσης ότι τα αντικείμενα «είχαν μεταφερθεί στη Βουλγαρία το 1917», υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται ξεκάθαρα για κλαπέντα κειμήλια από τα βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η Χαριλάου Τρικούπη επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη «ήπια» στάση δημιουργεί ερωτήματα για το πώς η χώρα σκοπεύει να διεκδικήσει τα υπόλοιπα ιστορικά αντικείμενα που παραμένουν στη Βουλγαρία.
Στο πλαίσιο της ίδιας συμφωνίας, η Αθήνα παραδίδει στη Σόφια το ανθρωπολογικό υλικό (σ.σ. οστά) που ταυτοποιήθηκε ότι ανήκει στον Τσάρο Σαμουήλ.
Η ανακοίνωση του Τομέα-Δικτύου Πολιτισμού του ΠΑΣΟΚ–Κινήματος Αλλαγής
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για την επιστροφή 48 κειμηλίων, που ήταν προϊόν πολεμικής λεηλασίας, αλλά αποφεύγει να δεσμευτεί συγκεκριμένα για τη διεκδίκηση όλων των υπόλοιπων κλεμμένων θησαυρών και χειρόγραφων. Η Συμφωνία μεταξύ της Υπουργού Πολιτισμού της Ελλάδας και του Υπουργού Πολιτισμού της Βουλγαρίας δεν έχει δημοσιοποιηθεί και δεν έχει κατατεθεί στη Βουλή και στην πραγματικότητα κανείς δεν γνωρίζει τα περιεχόμενό της. Τα κειμήλια που επιστρέφουν στην Ελλάδα από τη Βουλγαρία είναι σαφώς καλοδεχούμενα, οι πανηγυρισμοί, όμως, δεν υποκαθιστούν τις απαντήσεις για όσα παραμένουν εκεί. Ούτε μπορεί η κυβέρνηση να παρουσιάζει την επιστροφή ελάχιστων κειμηλίων από τα χιλιάδες ως θρίαμβο και τη συνολική διεκδίκηση ως «μαξιμαλισμό».
Στη σημερινή τελετή, ο Πρωθυπουργός επέλεξε να αναφερθεί σε «μαξιμαλιστικές απαιτήσεις» του παρελθόντος. Οφείλει να εξηγήσει ποιες ακριβώς απαιτήσεις θεωρεί μαξιμαλιστικές. Την επιστροφή όλων όσων κλάπηκαν από τις Μονές και τους ναούς της Ανατολικής Μακεδονίας; Την επιμονή των τοπικών κοινωνιών και της Εκκλησίας να αποκατασταθεί στο σύνολό της αυτή η ιστορική αδικία όπως όριζε η Συνθήκη του Νεϊγύ;
Παράλληλα, αναφερόμενος στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα σημείωσε πως «οφείλουμε όλοι να επανεκτιμήσουμε παλιές δοξασίες και βεβαιότητες». Ποιες ακριβώς εννοεί; Και τι συνεπάγεται αυτή η επανεκτίμηση για τις ελληνικές διεκδικήσεις; Σε ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, οι αόριστες διατυπώσεις απαιτούν συγκεκριμένες εξηγήσεις.
Για το ΠΑΣΟΚ–Κίνημα Αλλαγής, η θέση είναι σαφής. Διεκδικούμε την επιστροφή όλων των κλεμμένων κειμηλίων και χειρογράφων. Η αποκατάσταση αυτής της ιστορικής αδικίας αποτελεί αυτονόητη υποχρέωση της ελληνικής Πολιτείας, η οποία οφείλει να τη διεκδικεί με συνέπεια, επιστημονική τεκμηρίωση και αξιοποίηση κάθε πρόσφορου διπλωματικού, νομικού και θεσμικού μέσου.
Ζητάμε σαφείς απαντήσεις για την επιλογή των 48 κειμηλίων, τη διεκδίκηση των υπολοίπων, την επιστημονική τεκμηρίωση της συμφωνίας και τις προεκτάσεις της παράδοσης των λειψάνων του Τσάρου Σαμουήλ.
Η κυβέρνηση οφείλει να δημοσιοποιήσει τους όρους της συμφωνίας, να αποσαφηνίσει το καθεστώς της αμοιβαίας «κατάθεσης» και αν μέσω αυτού έχει αναγνωρίσει την κυριότητα των κλαπέντων στην Βουλγαρία και να παρουσιάσει συγκεκριμένο σχέδιο και χρονοδιάγραμμα για τη διεκδίκηση όλων κειμηλίων. Η γενική εξαγγελία συνέχισης των διαπραγματεύσεων δεν αρκεί.
Αφού ο ίδιος ο Πρωθυπουργός αναγνωρίζει ότι τα ιστορικά κειμήλια δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως πολεμικά λάφυρα, η αρχή αυτή πρέπει να ισχύει για το σύνολό τους.
Η ιστορική δικαιοσύνη δεν εξαντλείται σε 48 κειμήλια και κυρίως η διεκδίκησή της δεν χρειάζεται πιστοποιητικό μετριοπάθειας από τον κ. Μητσοτάκη.
