Στις 17:05 ώρα Ελλάδος, σε μία αίθουσα του επιβλητικού και δαιδαλώδους κτιρίου του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα έχουν μία κατά μόνας συνάντηση, την πρώτη χωρίς συνεργάτες στο πλευρό τους.
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός και ο Τούρκος πρόεδρος κάθονται ο ένας απέναντι από τον άλλο και απλώνουν όλη τη βεντάλια των θέσεων τους.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Θα προηγηθεί συνάντηση του Μπάιντεν με τον Ερντογάν
Ως “πολύ σημαντικό” για την έκβαση του τετ α τετ Μητσοτάκη – Ερντογάν κρίνεται από κυβερνητικούς κύκλους και διπλωματικές πηγές, το γεγονός ότι θα προηγηθεί η συνάντηση του Τούρκου Προέδρου με τον Αμερικανό Πρόεδρο Τζο Μπάιντεν. Κι αυτό γιατί η “επιχείρηση γοητείας” η Τουρκίας προς τις Η.Π.Α. γίνεται σε μια στιγμή που η Αμερικανική ηγεσία έχει καταγγείλει ανοιχτά την Άγκυρα για τις προκλήσεις και τις παραβιάσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο, και έχει διαμηνύσει ότι η στάση της στην περιοχή είναι, μεταξύ άλλων, καταλυτικός παράγοντας για την βελτίωση των σχέσεων Ουάσινγκτον – Άγκυρας.
Τι επιδιώκει η Αθήνα
Πριν το ταξίδι του στη Βελγική πρωτεύουσα ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συνέντευξη του στο διεθνές ειδησεογραφικό δίκτυο France 24, έδωσε το στίγμα των επιδιώξεων του. «Πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να διαχειριστούμε τις διαφορές μας χωρίς να καταφύγουμε σε κλιμάκωση της έντασης και αποφεύγοντας αυτό που συνέβη το περασμένο καλοκαίρι. Και πιστεύω ότι για να γίνει αυτό θα πρέπει να συμφωνήσουμε σε ένα κοινό πλαίσιο. Και το πλαίσιο αυτό θα πρέπει να είναι ο σεβασμός όσων προβλέπει το διεθνές δίκαιο. Και, ασφαλώς, οι σχέσεις καλής γειτονίας» δήλωσε χαρακτηριστικά ο Πρωθυπουργός.
Βασικός στόχος του Έλληνα Πρωθυπουργού είναι ένα μορατόριουμ με την Τουρκία, ένα ήσυχο καλοκαίρι προς όφελος και των δύο χωρών, και να παραμείνουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Οι προσδοκίες για τη συνάντηση με τον Πρόεδρο Ερντογάν είναι χαμηλές στην Ελληνική κυβέρνηση. Όμως, όπως σημειώνουν διπλωματικοί κύκλοι, η Ελλάδα πάντα επιδιώκει ένα εποικοδομητικό διάλογο, “στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και με πλήρη σεβασμό στις διεθνείς υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η κάθε χώρα”.
Διαφορετικές θέσεις με την Τουρκία υπήρχαν και υπάρχουν και η διαφωνία δεν σημαίνει λήξη του διαλόγου, επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, σημειώνοντας ότι το γεγονός ότι Μητσοτάκης και Ερντογάν θα είναι μόνοι τους στο τραπέζι του διαλόγου, θα δώσει τη δυνατότητα για μια ανοιχτή κουβέντα.
“Σε τέτοιες περιπτώσεις ελλοχεύει ο κίνδυνος παρερμηνειών ή σκόπιμης διαστρέβλωσης από την πλευρά της Τουρκίας γύρω από τα όσα συζητούνται…” σημειώνουν διπλωματικές πηγές, τονίζοντας ωστόσο ότι μια συζήτηση χωρίς την παρουσία τρίτων δίνει τη δυνατότητα να έχει βάθος και να οδηγήσει σε καλύτερα και πιο άμεσα αποτελέσματα.
Η ατζέντα και οι “κόκκινες γραμμές” της Αθήνας
Η Αθήνα έχει ξεκαθαρίσει στην Άγκυρα ότι η μόνη διαφορά που αναγνωρίζει είναι το θέμα της υφαλοκρηπίδας και της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών (ΑΟΖ).
Παράλληλα ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει διαμηνύσει ότι η αύξηση της έντασης από μία συμμαχική χώρα εναντίον άλλης χώρας της συμμαχίας κάνει κακό και στο ΝΑΤΟ, όπως επίσης και ότι οι σχέσεις καλής γειτονίας με Ελλάδα και Κύπρο είναι όρος απαράβατος για την ευρωπαική προοπτική της Τουρκίας.
Στο τραπέζι ο Πρωθυπουργός θέτει το θέμα των υπερπτήσεων και των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη αλλά και τις προκλήσεις από θαλάσσης.
Επιπλέον αναμένεται να τεθεί το θέμα του παράνομου Τουρκολιβυκού μνημονίου, οι ανυπόστατοι τουρκικοί ισχυρισμοί για Τουρκική μειονότητα στη Θράκη – οι οποίοι χαρακτηρίζονται προκλητικοί και αδικαιολόγητοι από την Ελληνική πλευρά – αλλά και το μεταναστευτικό, στη σκιά της πρωτοβουλίας της Ελλάδα να αναγνωρίσει ως ασφαλή χώρα την Τουρκία για αιτούντες άσυλο από πέντε χώρες… Πρωτοβουλία που ενόχλησε την ‘Άγκυρα.
Κυπριακό
Και φυσικά η ατζέντα περιλαμβάνει και το Κυπριακό, με την Ελλάδα να έχει κάνει σαφές ότι δεν είναι αποδεκτή η πρόταση της Τουρκίας για δύο κράτη, και ότι το μοναδικό πλαίσιο για την επίλυση του Κυπριακού είναι η Δικοινοτική – Διζωνική Ομοσπονδία, όπως ορίζεται από τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η Ελλάδα επιδιώκει μια θετική ατζέντα με την Τουρκία, υπό τον όρο ωστόσο ότι θα εγκαταλείψει την στρατηγική της έντασης.
Ήδη Αθήνα και Άγκυρα έχουν συζητήσει 25 συγκεκριμένες προτάσεις στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της διμερούς οικονομικής συνεργασίας. Οι τομείς στους οποίους επιδιώκεται συνεργασία αφορούν στην ενίσχυση και διευκόλυνση του διασυνοριακού εμπορίου (οδικές, σιδηροδρομικές και θαλάσσιες μεταφορές), τον τουρισμό, τομείς αφορούν στο περιβάλλον, και τις τηλεπικοινωνίες.
