Ο άγονος διαγωνισμός για την θέση προκάλεσε αρνητικά σχόλια, αλλά το υπουργείο Πολιτισμού είναι αποφασισμένο να προχωρήσει σε νέο διεθνή διαγωνισμό εντός του προσεχούς διαστήματος επιμένοντας ότι «παρά τα εμπόδια και τις δυσκολίες σ’ αυτή την πορεία το βέβαιο είναι ότι υπάρχουν δυνάμεις που πρέπει να αξιοποιηθούν. Έμπειροι, αλλά και νεώτεροι άνθρωποι που λόγω διορισμών δεν είχαν μέχρι τώρα την ευκαιρία να συμμετέχουν στη διοίκηση μεγάλων οργανισμών, πολιτιστικοί διαχειριστές με όραμα, καλλιτέχνες με προτάσεις και σχέδιο για την προοπτική των οργανισμών».
Αναλυτικά η ανακοίνωση με τίτλο “8 + 1 απαντήσεις του ΥΠΠΟΑ για την προκήρυξη της θέσης Διευθυντή/Διευθύντριας του ΕΜΣΤ”
1. Διορισμός ή προκήρυξη;
Προκήρυξη, για λόγους αξιοκρατίας, αντικειμενικότητας και διαφάνειας. Η βούληση της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΠΟΑ να προχωρήσει στην πλήρωση θέσεων ευθύνης στους εποπτευόμενους φορείς είτε με δημόσιες προκηρύξεις, και όχι με τη μέθοδο του διορισμού, είτε με ανανέωση της πρώτης θητείας για μία και μοναδική δεύτερη θητεία, ανοίγει καινούργια σελίδα στην πολιτισμική διακυβέρνηση με στόχο τον εκδημοκρατισμό και εξορθολογισμό της λειτουργίας των εποπτευόμενων φορέων του ΥΠΠΟΑ.
2. Νομικό πλαίσιο
Α) Ο πρόσφατος νόμος 4369/2016 (άρθρο 8 παρ. 4) προσδιορίζει ότι «οι θέσεις των Καλλιτεχνικών Διευθυντών, καθώς και οι θέσεις με αρμοδιότητες ειδικού πολιτιστικού σκοπού μπορεί να πληρούνται με διαδικασία δημόσιας πρόσκλησης ή δημόσιας διεθνούς πρόσκλησης».
Β) Ο ιδρυτικός νόμος του ΕΜΣΤ (Ν. 2557/1997, άρθρο 2 παρ.1 περ. 3 υποπερ. ββ) προσδιορίζει ότι «ο Διευθυντής του Μουσείου πρέπει να διαθέτει πτυχίο Α.Ε.Ι, διδακτορικό ή μεταπτυχιακό τίτλο Α.Ε.Ι στη Μουσειολογία ή Ιστορία ή Θεωρία της Τέχνης ή Αισθητική ή Πολιτιστική Διοίκηση και Διαχείριση της ημεδαπής ή ισότιμο τίτλο σπουδών της αλλοδαπής, πενταετή τουλάχιστον επαγγελματική εμπειρία σε θέματα εικαστικής και μουσειακής πολιτικής, δημοσιεύσεις επιστημονικών εργασιών σε θέματα ιστορίας και θεωρίας της τέχνης και γνώση δύο γλωσσών από τις ακόλουθες: αγγλική, γαλλική, γερμανική, ιταλική, ισπανική και ρωσική».
3. Μπορεί να εξεταστεί φάκελος υποψηφιότητας που δεν έχει όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά ή που υποβλήθηκε μετά τη λήξη της προθεσμίας;
Σύμφωνα με την προκήρυξη (ΦΕΚ 31/ τ. ΑΣΕΠ/ 6.11.2018), «η Επιτροπή Αξιολόγησης εξετάζει κατ’ αρχάς το παραδεκτό των αιτήσεων των υποψηφίων». Κατόπιν αυτού «αιτήσεις εκπρόθεσμες ή χωρίς τα απαιτούμενα δικαιολογητικά απορρίπτονται ως απαράδεκτες και αποκλείονται από το επόμενο στάδιο της διαδικασίας με απόφαση της Επιτροπής Αξιολόγησης». Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι δυνατή η περαιτέρω εξέταση φακέλου υποψηφιότητας που δεν περιέχει όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά ή που υποβλήθηκε μετά τη λήξη της προθεσμίας. Η τεκμηρίωση των προσόντων που αναφέρονται στην υποβληθείσα αίτηση ή/και στο βιογραφικό σημείωμα με την υποβολή των αντίστοιχων δικαιολογητικών είναι απαραίτητη.
4. Γιατί ο διαγωνισμός δεν προχώρησε στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας αξιολόγησης;
Ο έλεγχος της πληρότητας των δικαιολογητικών πραγματοποιείται από την Επιτροπή Αξιολόγησης στο πρώτο στάδιο της προβλεπόμενης διαδικασίας και αποτελεί προαπαιτούμενο για τα επόμενα στάδια. Φάκελοι οι οποίοι κατατέθηκαν εκπρόθεσμα, καθώς και φάκελοι που δεν περιείχαν όλα τα απαιτούμενα έγγραφα που τεκμηριώνουν την ύπαρξη των απαιτούμενων ειδικών προσόντων, όπως αυτά αναφέρονται στην προκήρυξη (πχ. αναγνωρισμένοι τίτλοι σπουδών, πιστοποιητικά γνώσης ξένων γλωσσών, πιστοποιημένη πενταετής συναφής προϋπηρεσία) δεν μπορούν να εξετασθούν περαιτέρω.
5. Υπήρξε έκθεση των υποψηφίων, επειδή ο φάκελός τους απορρίφθηκε ως ελλιπής;
Το ΥΠΠΟΑ, τηρώντας τη νομοθεσία περί Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων, δεν δημοσιοποίησε ονόματα υποψηφίων. Ο ελλιπής φάκελος δεν υπονοεί σε καμία περίπτωση απαξίωση κάποιου υποψηφίου.
6. Τι μπορεί να κάνει κάποιος υποψήφιος που θεωρεί ότι έχει αδικηθεί;
Υπάρχει η δυνατότητα ενστάσεων για όσους θεωρούν ότι η υποψηφιότητά τους δεν κρίθηκε δίκαια και αντικειμενικά.
7. Θα προκηρυχθεί νέος διεθνής διαγωνισμός;
Ναι, εντός του προσεχούς διαστήματος.
8. Συμπέρασμα
Όπως αναφέρθηκε σε προηγούμενη ανακοίνωση, τα εμπόδια και οι δυσκολίες σ΄ αυτή την πορεία επιβεβαιώνουν ότι η κουλτούρα των προκηρύξεων απαιτεί κάποιο διάστημα προκειμένου να αφομοιωθεί τόσο από την επιστημονική και την καλλιτεχνική κοινότητα, όσο και από όλους τους ενδιαφερόμενους. Το βέβαιο είναι ότι υπάρχουν δυνάμεις που πρέπει να αξιοποιηθούν. Έμπειροι, αλλά και νεώτεροι άνθρωποι που λόγω διορισμών δεν είχαν μέχρι τώρα την ευκαιρία να συμμετέχουν στη διοίκηση μεγάλων οργανισμών, πολιτιστικοί διαχειριστές με όραμα, καλλιτέχνες με προτάσεις και σχέδιο για την προοπτική των οργανισμών. Οι προκηρύξεις των θέσεων καλλιτεχνικών διευθυντών θα διαμορφώσουν τις συνθήκες και τους όρους για την αξιοποίηση τέτοιων ανθρώπων, των οποίων οι γνώσεις, το όραμα, η οργανωτική ικανότητα, η συνέπεια και η αποτελεσματικότητα είναι σημαντικές για τη διοίκηση, την εξωστρέφεια και το μέλλον των πολιτιστικών οργανισμών της χώρας μας.
9. Είναι αναγκαίο να τροποποιηθεί το νομικό πλαίσιο, ώστε να ανταποκρίνεται με μεγαλύτερη ευελιξία στους στόχους που προσδιορίζει το ΥΠΠΟΑ;
Το ζήτημα της βελτίωσης του υφιστάμενου εδώ και χρόνια νομικού πλαισίου εξετάζεται από το ΥΠΠΟΑ ενδελεχώς, προκειμένου να αποφεύγονται προβλήματα και να επιτυγχάνεται το καλύτερο αποτέλεσμα. Ωστόσο, κάτι τέτοιο είναι ιδιαιτέρως σύνθετο, διότι πρέπει να ληφθούν υπόψη α) οι ιδρυτικοί νόμοι όλων των εποπτευόμενων οργανισμών, που είναι διαφορετικοί μεταξύ τους και β) το πλαίσιο που επιβάλλουν οι κανόνες που αφορούν οργανισμούς, οι οποίοι ανήκουν στους «Φορείς Γενικής Κυβέρνησης», επιδοτούνται δηλαδή με δημόσια χρηματοδότηση. Σε κάθε περίπτωση, θα αποφασιστούν τροποποιήσεις εφόσον κάτι τέτοιο κριθεί σκόπιμο και αναγκαίο.
