Πλήθος ευρημάτων στη μυκηναϊκή νεκρόπολη στο Αίγιο (pics)

ΦΩΤΟ ΙΝΤΙΜΕ

Πλήθος ταφικών κτερισμάτων και σκευής τάφων υψηλής ποιότητας, αποκαλύφθηκε κατά το πενταετές πρόγραμμα της ανασκαφικής έρευνας στη μυκηναϊκή νεκρόπολη της Τραπεζάς, σε απόσταση επτά χιλιομέτρων νοτιοδυτικά του Αιγίου.

Η μυκηναϊκή νεκρόπολη βρίσκεται στο νοτιοδυτικό πρανές πλατώματος και επάνω στον αρχαίο δρόμο που οδηγούσε στην ακρόπολη των ιστορικών χρόνων.

Όπως σημειώνει με ανακοίνωσή του το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, τα ευρήματα μαρτυρούν την εκπληκτική πολιτιστική και κοινωνική ζωτικότητα της περιοχής, το δε πλάτωμα ταυτίζεται με την πόλη των Ρυπών, η οποία αποτελεί την Μητρόπολη του Κρότωνα στην κάτω Ιταλία κατά τον αποικισμό του 8ου αιώνα π.Χ.

Οι τάφοι που ερευνήθηκαν διατάσσονται σε τρία τουλάχιστον επίπεδα άνδηρα κατά μήκος της νότιας πλευράς της Τραπεζάς, σε απόσταση λίγων μέτρων ο ένας από τον άλλον, σε παράλληλη διάταξη και με προσανατολισμό βορρά – νότου. Πρόκειται για θαλαμοειδείς τάφους λαξευμένους στον μαλακό βράχο του υπεδάφους.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ, η νεκρόπολη, περιλαμβάνει τάφους με πλάτος θαλάμων που δεν υπερβαίνουν τα 3,5 – 4 μέτρα, δρόμους με μήκος όχι μεγαλύτερο των 6 – 7 μέτρων και με πλάτος όχι μεγαλύτερο του 1,5 μέτρου. Οι ταφικοί θάλαμοι έχουν ποικίλα σχήματα, κυκλικά, ορθογώνια ακόμα και σχεδόν τετράπλευρα με αποστρογγυλεμένες γωνίες και τοιχώματα ακανόνιστου περιγράμματος. Αποκαλύφθηκαν επιμήκεις λάκκοι κάτω από τους θαλάμους, κόγχες λαξευμένες στα τοιχώματα των δρόμων για τη δευτερογενή εναπόθεση παλαιότερων ταφών, καθώς και λάκκοι – ελλειψοειδούς ή τετράγωνου σχήματος – στα δάπεδα των δρόμων, τα οποία βρέθηκαν κενά και θα μπορούσαν αρχικά να έχουν λαξευτεί για την απόκρυψη τελετουργικής σκευής. Ιδιαίτερης σημασίας είναι οι πλευρικοί θάλαμοι στους δρόμους των τάφων, οι οποίοι χρησιμοποιήθηκαν για ενταφιασμό παιδιών.

Η ίδια ανακοίνωση πληροφορεί επίσης ως προς τη χρήση των τάφων, η οποία ήταν πολύχρονη και εντατική. Μάλιστα, μεταξύ Γεωμετρικής και Αρχαϊκής περιόδου, οι θάλαμοι των τάφων κατέρρευσαν, όπως φαίνεται να δηλώνουν τα αντικείμενα τα οποία βρέθηκαν στους «κρατήρες» που σχηματίστηκαν στο έδαφος λόγω της κατάρρευσης των οροφών των θαλάμων.

Η νεκρόπολη («η οποία ιδρύθηκε στην ΥΕ IIIA 1 περίοδο», σύμφωνα με το ΥΠΠΟΑ), γνώρισε ιδιαίτερα έντονη και ακμάζουσα χρήση κατά την πρωτοανακτορική περίοδο του μυκηναϊκού κόσμου, παράλληλα δηλαδή με την ακμή των μεγάλων κέντρων των Μυκηνών, της Τίρυνθας και της Πύλου.

Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, μία σημαντική επανάχρηση των τάφων χρονολογείται στον 12ο αιώνα π.Χ., κατά τη μετανακτορική περίοδο («πιθανώς μετά την πρώιμη ΥΕ IIIΓ»), όταν οι τάφοι ανοίχθηκαν εκ νέου και κατ’ επανάληψη, αποτελώντας παράλληλα χώρο τέλεσης ταφικών εθίμων και σύνθετων τελετουργικών πρακτικών ως το τέλος της Εποχής του Χαλκού, κατά πάσα πιθανότητα στην προχωρημένη Υπομυκηναϊκή περίοδο.

Η ποιότητα των ευρημάτων της μυκηναϊκής νεκρόπολης της Τραπεζάς, αποδεικνύεται από τα πολύτιμα σύνολα αγγείων που δηλώνουν εξάρτηση από τα ανακτορικά πρότυπα αλλά και αυτόνομους δεσμούς μεταξύ ευρύτερων περιοχών, από τη δυτική Πελοπόννησο έως την Κρήτη. Τα κτερίσματα εμπλουτίζονται με πλήθος σφραγιδόλιθων και κάθε είδους χάντρες και ψήφους από ποικίλα υλικά – γυαλί, φαγεντιανή, χρυσό, κορνεόλη, ορεία κρύσταλλο – που συνθέτουν περιδέραια και περίτεχνα κοσμήματα, χρυσά περίαπτα σε σχήμα βουκράνων που παραπέμπουν στις εμπορικές σχέσεις με το ανατολικό Αιγαίο και την Κύπρο. Κάποιοι τάφοι μαρτυρούν ως επί το πλείστον την παρουσία στοιχείων ελιτισμού, καθώς το κοινωνικό κύρος τους και ο πιθανός δεσμός τους με τα ανάκτορα εκφράζονται ιδίως με τον πολύτιμο συνδυασμό όπλων και εργαλείων.

Σημαντικές είναι επίσης οι πληροφορίες που συνάγονται τη μετανακτορική περίοδο, κατά τον 12ο αι. π.Χ και μετά, με διάφορες φάσεις χρήσης που εντυπωσιάζουν κυρίως για τις τελετουργικές τους πρακτικές. Όπως ενημερώνει η σχετική ανακοίνωση, οι πρακτικές αυτές αφορούν στον τρόπο αντιμετώπισης των οστών και των καταλοίπων των προγενέστερων νεκρών, οι οποίοι εκλαμβάνονται ως ένδοξοι πρόγονοι και γίνονται αποδέκτες προσφορών. Σκοπός αυτών των τελετών είναι η δημιουργία ενός γενεαλογικού δεσμού μέσω της ενεργοποίησης της μνήμης ενός παρελθόντος που εκλαμβάνεται ως γηγενές και συστατικό στοιχείο της κοινότητας. Τα, δε, ευρήματα από τις επιχώσεις των δρόμων των τάφων παρέχουν αποκλειστικές μαρτυρίες κοινωνικών πρακτικών που αποτελούν ένα ορόσημο στην τέλεση της κηδείας, αλλά και τελετουργιών όπως προσφορές και χοές μπροστά στις σφραγισμένες θύρες των θαλάμων κατά τις μεταθανάτιες επισκέψεις στους τάφους. Έτσι, η νεκρόπολη καθίσταται επιπλέον και χώρος μετάδοσης των παραδόσεων και της κοινωνικής μνήμης.

¸íá ðëÞèïò ôáöéêþí êôåñéóìÜôùí êáé óêåõÞò ôÜöùí õøçëÞò ðïéüôçôáò, áðïêáëýöèçêå êáôÜ ôï ðåíôáåôÝò ðñüãñáììá ôçò áíáóêáöéêÞò Ýñåõíáò óôç ìõêçíáúêÞ íåêñüðïëç ôçò ÔñáðåæÜò, óå áðüóôáóç åðôÜ ÷éëéïìÝôñùí íïôéïäõôéêÜ ôïõ Áéãßïõ. Ôá åõñÞìáôá ìáñôõñïýí ôçí åêðëçêôéêÞ ðïëéôéóôéêÞ êáé êïéíùíéêÞ æùôéêüôçôá ôçò ðåñéï÷Þò. Ôï ðëÜôùìá ôáõôßæåôáé ìå ôçí ðüëç ôùí Ñõðþí, ç ïðïßá áðïôåëåß ôçí Ìçôñüðïëç ôïõ Êñüôùíá óôçí êÜôù Éôáëßá êáôÜ ôïí áðïéêéóìü ôïõ 8ïõ áéþíá ð.×.
Ç ìõêçíáúêÞ íåêñüðïëç âñßóêåôáé óôï íïôéïäõôéêü ðñáíÝò ôïõ ðëáôþìáôïò êáé åðÜíù óôïí áñ÷áßï äñüìï ðïõ ïäçãïýóå óôçí áêñüðïëç ôùí éóôïñéêþí ÷ñüíùí. Ïé ôÜöïé ðïõ åñåõíÞèçêáí äéáôÜóóïíôáé óå ôñßá ôïõëÜ÷éóôïí åðßðåäá Üíäçñá êáôÜ ìÞêïò ôçò íüôéáò ðëåõñÜò ôçò ÔñáðåæÜò, óå áðüóôáóç ëßãùí ìÝôñùí ï Ýíáò áðü ôïí Üëëïí, óå ðáñÜëëçëç äéÜôáîç êáé ìå ðñïóáíáôïëéóìü âïññÜ-íüôïõ. Ðñüêåéôáé ãéá èáëáìïåéäåßò ôÜöïõò ëáîåõìÝíïõò óôïí ìáëáêü âñÜ÷ï ôïõ õðåäÜöïõò.
Ç íåêñüðïëç, ðåñéëáìâÜíåé ôÜöïõò ìå ðëÜôïò èáëÜìùí ðïõ äåí õðåñâáßíïõí ôá 3,5-4 ìÝôñá, äñüìïõò ìå ìÞêïò ü÷é ìåãáëýôåñï ôùí 6-7 ìÝôñùí êáé ìå ðëÜôïò ü÷é ìåãáëýôåñï ôïõ 1,5 ìÝôñïõ. Ïé ôáöéêïß èÜëáìïé Ý÷ïõí ðïéêßëá ó÷Þìáôá, êõêëéêÜ, ïñèïãþíéá áêüìá êáé ó÷åäüí ôåôñÜðëåõñá ìå áðïóôñïããõëåìÝíåò ãùíßåò êáé ôïé÷þìáôá áêáíüíéóôïõ ðåñéãñÜììáôïò. Áðïêáëýöèçêáí åðéìÞêåéò ëÜêêïé êÜôù áðü ôïõò èáëÜìïõò, êüã÷åò ëáîåõìÝíåò óôá ôïé÷þìáôá ôùí äñüìùí ãéá ôç äåõôåñïãåíÞ åíáðüèåóç ðáëáéüôåñùí ôáöþí, êáèþò êáé ëÜêêïé – åëëåéøïåéäïýò Þ ôåôñÜãùíïõ ó÷Þìáôïò – óôá äÜðåäá ôùí äñüìùí, ôá ïðïßá âñÝèçêáí êåíÜ êáé èá ìðïñïýóáí áñ÷éêÜ íá Ý÷ïõí ëáîåõôåß ãéá ôçí áðüêñõøç ôåëåôïõñãéêÞò óêåõÞò. Éäéáßôåñçò óçìáóßáò åßíáé ïé ðëåõñéêïß èÜëáìïé óôïõò äñüìïõò ôùí ôÜöùí, ïé ïðïßïé ÷ñçóéìïðïéÞèçêáí ãéá åíôáöéáóìü ðáéäéþí.

Σύμφωνα με το ΥΠΠΟΑ, δεν είναι ακόμη σαφής η θέση του μυκηναϊκού οικισμού της Τραπεζάς. Πιθανώς, κατά τη διάρκεια του πρώιμου κύκλου χρήσης της νεκρόπολης ο οικισμός βρισκόταν σε ένα ύψωμα, σε απόσταση περίπου 100 μέτρων νότια της Τραπεζάς. Σήμερα, στη θέση αυτή, βρίσκεται σε εξέλιξη η έρευνα ενός μεσοελλαδικού οικισμού ο οποίος έχει αποδώσει σποραδικές μαρτυρίες μυκηναϊκής κεραμικής. Η συστηματική ανασκαφή της Τραπεζάς Αιγίου διευθύνεται από τον Δρ Ανδρέα Γ. Βόρδο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αχαΐας. Στο διεπιστημονικό πρόγραμμα της έρευνας της μυκηναϊκής νεκρόπολης μετέχει η καθηγήτρια της Αιγαιακής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Udine Elisabetta Borgna με ομάδα φοιτητών των Πανεπιστημίων Udine, Τεργέστης και Βενετίας, καθώς και με μεταπτυχιακούς φοιτητές ελληνικών πανεπιστημίων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Τοπικά Νέα Τελευταίες ειδήσεις

Κρήτη: “Η Μελίνα πέθανε από τραγικές παραλείψεις της αναισθησιολόγου” ξεσπάει στη δίκη ο πατέρας

Κρήτη: “Η Μελίνα πέθανε από τραγικές παραλείψεις της αναισθησιολόγου” ξεσπάει στη δίκη ο πατέρας

Με καταθέσεις μαρτύρων συνεχίστηκε στην Κρήτη η εκδίκαση της πολύκροτης υπόθεσης της 4χρονης Μελίνας Παρασκάκη. Το μικρό κορίτσι έχασε τη ζωή του μετά από χειρουργική ... Διαβάστε περισσότερα
Θεσσαλονίκη – Πρόστιμο 900 ευρώ σε κορίτσι για παραβίαση των μέτρων: Τι απαντά η αστυνομία

Θεσσαλονίκη – Πρόστιμο 900 ευρώ σε κορίτσι για παραβίαση των μέτρων: Τι απαντά η αστυνομία

Toν γύρο του διαδικτύου κάνει η καταγγελία στη Θεσσαλονίκη για πρόστιμο 900 ευρώ σε 17χρονη, πολύτεκνης οικογένειας. Ο άνεργος πατέρας έκανε λόγο για αδικία και ... Διαβάστε περισσότερα
Χαλκίδα: “Επιδρομή” στις τράπεζες – Ουρές και συνωστισμός (pics, video)

Χαλκίδα: “Επιδρομή” στις τράπεζες – Ουρές και συνωστισμός (pics, video)

Χαμός στη Χαλκίδα έξω από τράπεζες. Δεκάδες πολίτες στήθηκαν μπροστά από τα υποκαταστήματα και συνωστίζονταν από νωρίς το πρωί της Παρασκευής (27.11.2020). Χαρακτηριστικό της κατάστασης ... Διαβάστε περισσότερα
Κρήτη – κορονοϊός: Και άλλος νεκρός μέσα σε λίγες ώρες – 12 θάνατοι συνολικά

Κρήτη – κορονοϊός: Και άλλος νεκρός μέσα σε λίγες ώρες – 12 θάνατοι συνολικά

Μια γυναίκα στην Κρήτη, η οποία νοσηλευόταν με κορονοϊό, κατέληξε στο νοσοκομείο Χανίων, σήμερα, Παρασκευή (27.11.2020) τα ξημερώματα. Πρόκειται για μια 88χρονη, η οποία νοσηλευόταν ... Διαβάστε περισσότερα
Ρέθυμνο: Αυξημένη η κυκλοφορία των αυτοκινήτων στο δεύτερο lockdown – Τι δείχνουν τα στοιχεία

Ρέθυμνο: Αυξημένη η κυκλοφορία των αυτοκινήτων στο δεύτερο lockdown – Τι δείχνουν τα στοιχεία

Αύξηση της κυκλοφορίας των οχημάτων στην πόλη του Ρεθύμνου την περίοδο της καραντίνας κατά τον μήνα Νοέμβριο σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο απαγόρευσης του ... Διαβάστε περισσότερα
Τηλεκπαίδευση: Mαθήματα ακόμα και σε… καφενείο κάνουν στη Θεσσαλία (vid)

Τηλεκπαίδευση: Mαθήματα ακόμα και σε… καφενείο κάνουν στη Θεσσαλία (vid)

Στο… καφενείο του χωριού παρακολουθούν τα μαθήματα τους δύο αδέρφια στη Σπηλιά Θεσσαλίας. Ο χώρος, που δεν λειτουργεί λόγω των περιοριστικών μέτρων, έχει διαμορφωθεί με ... Διαβάστε περισσότερα