Το διάστρεμμα της ποδοκνημικής άρθρωσης είναι η πιο συχνή τραυματική κάκωση στο ανθρώπινο σώμα. Υπολογίζεται ότι κάθε άνθρωπος θα υποστεί στη ζωή του τουλάχιστον ένα διάστρεμμα της ποδοκνημικής και τουλάχιστον το 50% θα υποστεί πολλαπλά διαστρέμματα και στα δύο πόδια.
Τα συνήθη αίτια των διαστρεμμάτων της ποδοκνημικής είναι η απώλεια ισορροπίας σε περπάτημα ή τρέξιμο σε ανώμαλο έδαφος. Επίσης συμβαίνει σε αθλήματα όπως το μπάσκετ, το ποδόσφαιρο και το τένις, όταν χάνεται η ισορροπία σε απότομες αλλαγές κατεύθυνσης, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν οι σύνδεσμοι της ποδοκνημικής.
Οι αιτίες και τα συμπτώματα
Οι προδιαθεσικοί παράγοντες για διαστρέμματα της ποδοκνημικής είναι:
- Αυξημένο σωματικό βάρος
- Απουσία άσκησης
- Κακή διατροφή
- Κακή επιλογή παπουτσιών
- Έλλειψη προθέρμανσης πριν από έντονες δραστηριότητες
- Κακός αγωνιστικός χώρος
- Κακός συντονισμός των μυών του ποδιού
Κατά τη διάρκεια ενός διαστρέμματος στην ποδοκνημική συμβαίνει βίαιη διάταση των συνδέσμων, που μπορεί να εξελιχθεί σε μερική ή πλήρη ρήξη τους. Το διάστρεμμα αρκετές φορές μπορεί να συνοδεύεται από οστικά οιδήματα των γειτονικών οστών και από κατάγματα της περιοχής.
Τα διαστρέμματα της ποδοκνημικής αρθρώσεως ταξινομούνται κλινικώς σε τρεις βαθμούς, ανάλογα με τη βαρύτητά τους:
- 1ου βαθμού διαστρέμματα: Ελαφρά ρήξη, διάταση των συνδέσμων (80% των περιπτώσεων).
- 2ου βαθμού διαστρέμματα: Μερική ρήξη των συνδέσμων (15% των περιπτώσεων).
- 3ου βαθμού διαστρέμματα: Πλήρης ρήξη των συνδέσμων (5% των περιπτώσεων).
Η θεραπεία
Η αρχική αντιμετώπιση όλων των διαστρεμμάτων βασίζεται στον χρυσό κανόνα «PRICE».
- Protection (προστασία): Παύση κάθε δραστηριότητας και αποφυγή φόρτισης.
- Rest (ανάπαυση): Αποφόρτιση.
- Ice (παγοθεραπεία): Ειδικά στην περίπτωση πρηξίματος, παγοθεραπεία για 15-20 λεπτά.
- Compression (επίδεση): Μπορεί να μειώσει το πρήξιμο και τα αιματώματα και να περιορίσει την κινητικότητα της άρθρωσης.
- Elevation (ανάρροπη θέση του άκρου ποδός): Βοηθά στον περιορισμό του πρηξίματος και των αιματωμάτων.
Τα διαστρέμματα κάθε τύπου είναι σημαντικό να ακολουθήσουν φυσιοθεραπευτική αγωγή.
Τα συνήθη προγράμματα έχουν σαν θεραπευτικά μέσα τα TENS, τα υπέρηχα laser, ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας και ισορροπίας, παγοθεραπεία με διάφορους τρόπους εφαρμογής κρύου (ψυχρά επίθετα, δινόλουτρα συστήματα ψυχρού αέρα, κρυοθεραπεία με διαλείπουσα συμπίεση).
Επίσης, τα τελευταία έτη προτείνεται και η χρήση μαγνητοθεραπείας (δια μαγνητικής αντλίας, μαγνητικού διεγέρτη ή απλή εφαρμογή μικρών πηνίων μαγνητικής ενέργειας). Τέλος, κάποιες φορές γίνεται και βελονισμός.
Η φυσικοθεραπεία πρέπει να εφαρμόζεται ακόμη και στην πιο απλή μορφή διαστρέμματος, ώστε η άρθρωση της ποδοκνημικής να έχει σωστή ενδυνάμωση, για να μην επαναληφθεί η κάκωση.
Οι φυσικοθεραπευτικές πράξεις εφαρμόζονται από φυσικοθεραπευτές, μέλη του Πανελλήνιου Συνδέσμου Φυσικοθεραπευτών. Εφαρμογή από μη αναγνωρισμένους φυσικοθεραπευτές διώκεται από τον νόμο.
Μουντζούρης Θεοφάνης, Φυσικοθεραπευτής
Απόφοιτος Α.Τ.Ε.Ι Αθηνών
Μέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών Αρ. Μητρώου 3958
Γενικός Γραμματέας Επιστημονικής Επιτροπής Αθλητικής Φυσικοθεραπείας
