Aνησυχητικές οι προβλέψεις για ανάπτυξη και πληθωρισμό
Πιο σαφής δεν θα μπορούσε να γίνει η ΕΚΤ στο τελευταίο Financial Stability Review, κρούοντας εκ νέου τον κώδωνα του κινδύνου για την οικονομία της ευρωζώνης και προειδοποιώντας ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και το ενεργειακό σοκ ανατρέπουν όλες τις προβλέψεις και τους υπολογισμούς. Το εγγύς μέλλον είναι λίγο πολύ προδιαγεγραμμένο, με περισσότερη πίεση στις τιμές, χαμηλότερη ανάπτυξη και μεγαλύτερη αβεβαιότητα στις αγορές. Η Φρανκφούρτη βλέπει τον κίνδυνο να συνδυαστούν η ακριβότερη ενέργεια, η γεωπολιτική ένταση και οι δημοσιονομικές πιέσεις, ειδικά σε χώρες με υψηλό χρέος, όπως η Ελλάδα. Και ακόμη και αν οι τράπεζες προς το παρόν εμφανίζονται ανθεκτικές, η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι οι επιχειρήσεις που πιέζονται ενδέχεται να μεταφέρουν το πρόβλημα στην αγορά εργασίας και στα νοικοκυριά.
«Θανάση, σφίξε (ξανά) το ζωνάρι»
Αλλά το βασικό ζήτημα είναι πως η κρίση δεν θα περιοριστεί σε αυτές τις άμεσες επιπτώσεις. Υπάρχουν και οι έμμεσες, οι οποίες σχετίζονται με την αλλαγή της νομισματικής στρατηγικής των κεντρικών τραπεζών, μεταξύ των οποίων και η ΕΚΤ. Μάλιστα, το πρόβλημα με τα επιτόκια είναι ότι ακόμη και πριν αυξηθούν με απόφαση της Φρανκφούρτης, μπορεί να αυξάνεται το πραγματικό κόστος του χρήματος. Η ΕΚΤ εκτιμά ότι το ενεργειακό σοκ μπορεί να ανεβάσει τον πληθωρισμό, να κάμψει την ανάπτυξη, αλλά και να οδηγήσει σε ακριβότερη χρηματοδότηση. Για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τα κράτη, αυτό σημαίνει πιο στενά πλαίσια μέσα στα οποία μπορούν να κινηθούν, καθώς όποιος δανείζεται, επενδύει ή πληρώνει κυμαινόμενο επιτόκιο θα βρεθεί ξανά απέναντι στο ίδιο έργο. Με μια φράση: πριν καλά καλά απολαύσουμε το φθηνότερο χρήμα, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα νέο μπαράζ αυξήσεων στα επιτόκια, αν η κατάσταση δεν αλλάξει γρήγορα.
Ανησυχία προμηθευτών για νέα επιβάρυνση στους λογαριασμούς
Σε πιθανό τριπλασιασμό των χρεώσεων υπέρ των δήμων και των περιφερειών στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος ενδέχεται να οδηγήσει η νέα ρύθμιση του Αυτοδιοικητικού Κώδικα που βρίσκεται σε διαβούλευση. Αν εφαρμοστεί, η νέα χρέωση θα προστεθεί στο ήδη αυξημένο ρυθμιζόμενο σκέλος των λογαριασμών. Όπως είναι αναμενόμενο, οι προμηθευτές δεν αντιμετωπίζουν θετικά τη συγκεκριμένη εξέλιξη και έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους. Μεταξύ άλλων, οι νέες αυξήσεις θα μπορούσαν να διογκώσουν εκ νέου το πρόβλημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών, το οποίο έχει παρουσιάσει σχετική κάμψη κατά το τελευταίο έτος.
Τι αγοράζουμε και πόσα ξοδεύουμε online
Ενδιαφέροντα ευρήματα έχει για το e-commerce η νέα έρευνα του συνδέσμου GR.EC.A και του Εργαστηρίου Ηλεκτρονικού Επιχειρείν (ELTRUN) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Όπως λοιπόν, προκύπτει, οι συνήθειες όσων ψωνίζουν διαδικτυακά έχουν αλλάξει σημαντικά: αν και η χρεωστική κάρτα να παραμένει στην κορυφή των προτιμήσεων πληρωμής με 67,3%, το Apple Pay και το Google Pay χρησιμοποιούνται πλέον συνήθως από το 34,4% των καταναλωτών. Έτσι, παραδοσιακοί μέθοδοι πληρωμής, όπως η αντικαταβολή τείνουν να ξεχαστούν. Την ίδια στιγμή, τα lockers-οι θυρίδες παραλαβής των προϊόντων που τοποθετούνται σε δημόσιους χώρους- έχουν «εκτιναχθεί» στο 73,1%, ξεπερνώντας για πρώτη φορά την κλασική παράδοση κατ’ οίκον, η οποία περιορίζεται στο 52,5%. Πόσα ξοδεύουμε όμως, για online ψώνια; Ο κύριος όγκος των μηνιαίων δαπανών είναι έως τα 500 ευρώ. Ωστόσο, καταγράφεται μια αξιοσημείωτη μεταβολή στις υψηλότερες κλίμακες, δηλαδή η κατηγορία των μηνιαίων δαπανών από 1.000 έως 2.000 ευρώ αυξήθηκε στο 6% από 2% το 2025. Τι αγοράζουμε περισσότερο; Είδη ένδυσης και υπόδησης (75,7%), ενώ ακολουθούν η διαμονή σε καταλύματα (73,3%) και οι ταξιδιωτικές υπηρεσίες (68,5%). Η μεγάλη έκπληξη, όμως, έρχεται από κατηγορίες όπου η φυσική παρουσία και η επίσκεψη στο κατάστημα θεωρούνταν κάποτε απαράβατος κανόνας. Τα είδη σπιτιού και κήπου σκαρφάλωσαν στο 43% από 38% το προηγούμενο έτος, ενώ οι ηλεκτρικές οικιακές συσκευές ενισχύθηκαν στο 38% έναντι του παλαιότερου 33%. Στον αντίποδα, το e-gambling με 7%, τα βρεφικά και παιδικά είδη με 15% και τα κοσμήματα ή ρολόγια με 18% ανήκουν στις λιγότερο δημοφιλείς κατηγορίες shopping.
Ποιες επιχειρήσεις «ανθίζουν»
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι εγγραφές νέων επιχειρήσεων για το σύνολο των τομέων της οικονομίας ανήλθαν σε 40.251, καταγράφοντας αύξηση 9,1% σε ετήσια βάση, αλλά και μια άνοδο 10,6% συγκριτικά με το αμέσως προηγούμενο, τέταρτο τρίμηνο του 2025. Ποιες όμως, κατηγορίες επιχειρηματικής δραστηριότητας εμφανίζουν τις περισσότερες εγγραφές το ‘α τρίμηνο; Τα σκήπτρα κρατούν οι κατασκευές, αντιπροσωπεύοντας το 32,3% του συνόλου, ενώ ο κλάδος «Μεταφορά και Αποθήκευση» ακολουθεί με 31,7%. Στον αντίποδα, η μεγαλύτερη κάμψη καταγράφηκε στη δραστηριότητα Παροχή Ηλεκτρικού Ρεύματος, Φυσικού Αερίου, Ατμού και Κλιματισμού, η οποία είδε τις νέες εγγραφές να κατακρημνίζονται κατά 64,2%, ενώ ελαφρά υποχώρηση κατά 4% εμφάνισαν οι χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες. Όσον αφορά τη γεωγραφική κατανομή των ενάρξεων, εξαιρουμένου του κωδικού της ΕΛΣΤΑΤ «αγρότες ειδικού σκοπού», ο κλάδος Μεταφορά και Αποθήκευση πρωταγωνιστεί σε Αττική και Βόρεια Ελλάδα. Όχι άδικα, καθώς στην Αττική και τη Β.Ελλάδα καταγράφονται 3.045 εγγραφές σε σύνολο 16.860 και 1.294 εγγραφές σε σύνολο 9.338 αντίστοιχα. Αντίθετα, η Κεντρική Ελλάδα και το σύμπλεγμα Νησιά Αιγαίου – Κρήτη κινούνται στον ρυθμό του τουρισμού και της εστίασης, με τις Δραστηριότητες Υπηρεσιών Παροχής Καταλύματος και Υπηρεσιών Εστίασης να μετρούν 947 εγγραφές σε σύνολο 8.670 στην πρώτη και 952 εγγραφές σε σύνολο 5.383 στη δεύτερη.
Γιατί ζήτησε 18μηνη παράταση η Chevron
Πρόσβαση στο πλήρες πακέτο των δεδομένων που συγκεντρώθηκαν από τις σεισμικές έρευνες στη Θαλάσσια Περιοχή 10 («Μπλοκ 10») του Ιονίου αποκτά η Chevron. Η εξέλιξη αυτή ακολουθεί τη συμφωνία για την απόκτηση του 70% των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης από την HELLENiQ ENERGY, η οποία ήλεγχε μέχρι πρότινος το 100%. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ερμηνεύεται η παράταση των 18 μηνών που ζήτησε η κοινοπραξία, προκειμένου να αξιολογήσει τα εν λόγω δεδομένα και να καταλήξει σε απόφαση σχετικά με την υλοποίηση ή μη ερευνητικής γεώτρησης. Πρόκειται για δεδομένα υψηλής ευκρίνειας, τα οποία προέκυψαν όχι μόνο από δισδιάστατες (2D), αλλά και από τρισδιάστατες (3D) γεωφυσικές έρευνες. Πέρα από το προφανές γεγονός, δηλαδή την είσοδο του αμερικανικού κολοσσού σε μια νέα περιοχή παραχώρησης, η επιχειρηματική αυτή κίνηση αναδεικνύει τη στρατηγική αξία του ιδιόκτητου αρχείου της HELLENiQ ENERGY αναφορικά με το υπέδαφος του ελληνικού θαλάσσιου χώρου.
Logistics και παλιά φορτηγά
Αν και η συνεισφορά στην οικονομία του κλάδου της εφοδιαστικής αλυσίδας δεν είναι μικρή, οι ειδικοί σημειώνουν ότι θα πρέπει να μεγιστοποιηθεί, γεγονός, βέβαια, που συνδέεται με την μετατροπή της Ελλάδας ως διαμετακομιστικού hub. Η συνεισφορά του λοιπόν, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου, τοποθετείται σε 25,5 δισ. ευρώ, ποσό που μεταφράζεται στο 10,8% του εγχώριου ΑΕΠ. Η Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία (GVA) του αγγίζει τα 11,8 δισ. ευρώ (5,75% της συνολικής προστιθέμενης αξίας της χώρας), απασχολώντας περίπου 236.000 εργαζομένους ή το 5,4% του εργατικού δυναμικού της χώρας. Αιχμή του δόρατος του κλάδου αποτελεί το λιμάνι του Πειραιά, το οποίο έχει εδραιωθεί ως το πέμπτο μεγαλύτερο στην Ευρώπη. Οι οδικές μεταφορές αντιπροσωπεύουν τη μερίδα του λέοντος στις εγχώριες μετακινήσεις εμπορευμάτων, ελέγχοντας το 64% του συνολικού μεριδίου αγοράς. Ωστόσο, ο τομέας αυτός αποτελεί και τη μεγαλύτερη διαρθρωτική αδυναμία του κλάδου λόγω του έντονα γηρασμένου στόλου βαρέων φορτηγών. Η μέση ηλικία των οδικών μέσων μεταφοράς στην Ελλάδα αγγίζει τα 23 έτη, καταγράφοντας δραματική απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που περιορίζεται στα 13,9 έτη. Η υστέρηση αυτή, σε συνδυασμό με την περιορισμένη χωρητικότητα του υφιστάμενου στόλου, καθιστά επιτακτική την ανάγκη για άμεση επένδυση στο σιδηροδρομικό δίκτυο και στροφή προς τις συνδυασμένες μεταφορές.
