Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια ήταν ένα από τα αγαπημένα στοιχήματα του Κυριάκου Μητσοτάκη. Όχι τόσο για την εκπαιδευτική τους διάσταση, όσο για τον συμβολισμό τους. Ήταν η μεταρρύθμιση που θα αποδείκνυε ότι η ΝΔ μπορεί να σπάει ταμπού, να συγκρούεται με τις «ιδεοληψίες της Μεταπολίτευσης» και να κερδίζει το πολιτικό Κέντρο με τη σημαία του εκσυγχρονισμού.
Μόνο που η πραγματικότητα αποδείχθηκε λιγότερο λαμπερή από τη διαφήμιση.
Η υπόσχεση ήταν ότι μεγάλα ξένα πανεπιστήμια θα έρχονταν στην Ελλάδα, η χώρα θα μετατρεπόταν σε εκπαιδευτικό κόμβο και οι νέοι που μέχρι σήμερα έφευγαν στο εξωτερικό θα μπορούσαν να σπουδάζουν εδώ. Κυρίως, όλα αυτά θα γίνονταν με αυστηρούς κανόνες και αδιαπραγμάτευτες προδιαγραφές ποιότητας.
Και ύστερα ήρθε το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Η ακύρωση των αδειών τριών μη κρατικών πανεπιστημίων και των πιστοποιήσεων των προγραμμάτων τους χτυπά την κυβέρνηση ακριβώς εκεί όπου είχε επενδύσει περισσότερο. Στην εικόνα μιας μεταρρύθμισης σοβαρής, οργανωμένης και αυστηρά ελεγχόμενης.
Γιατί το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα βρίσκεται πλέον στους ελέγχους.
Όταν το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο εντοπίζει πλημμέλειες σε κτιριακές προϋποθέσεις, ζήτημα που δημιουργεί υπόνοια μεροληψίας σε διαδικασία αξιολόγησης και ανεπαρκώς συγκεκριμένα κριτήρια πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών, η συζήτηση αλλάζει.
Το ερώτημα γίνεται πολύ απλό. Αν αυτά είναι τα περίφημα αυστηρά φίλτρα, πόσο αυστηρά ήταν τελικά;
Κάπου εδώ έρχεται το μπούμερανγκ
Η ΝΔ είχε μετατρέψει τα ιδιωτικά πανεπιστήμια σε ιδεολογική σημαία. Όποιος εξέφραζε επιφυλάξεις παρουσιαζόταν περίπου ως υπερασπιστής μιας ξεπερασμένης Ελλάδας που φοβάται τον ανταγωνισμό και την αξιολόγηση.
Τώρα η ίδια η αξιολόγηση βρίσκεται στο εδώλιο.
Υπάρχει μάλιστα μια ειρωνεία που δύσκολα κρύβεται. Η κυβέρνηση υποσχόταν ότι θα φέρει στην Ελλάδα το διεθνές πανεπιστημιακό κύρος. Αντί για τη μεγάλη επιβεβαίωση του αφηγήματος, βρέθηκε να εξηγεί γιατί άδειες που χορηγήθηκαν από το ελληνικό κράτος ακυρώνονται από το ΣτΕ και τι πρόκειται να συμβεί με τους φοιτητές που ήδη εμπιστεύθηκαν αυτές τις άδειες.
Στα ιδιωτικά πανεπιστήμια το διακύβευμα είναι σοβαρό, επειδή υπάρχουν πλέον φοιτητές, οικογένειες, δίδακτρα και σπουδές στη μέση.
Το ΣτΕ φυσικά δεν έβαλε τέλος στον θεσμό των μη κρατικών πανεπιστημίων. Το συνταγματικό σκέλος παραμένει ακλόνητο. Πολιτικά όμως αυτό ελάχιστα ανακουφίζει την κυβέρνηση.
Γιατί ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε ήδη κερδίσει τη μάχη για το αν μπορούν να ιδρυθούν.
Η μάχη που άνοιξε τώρα είναι διαφορετική. Τι ακριβώς ιδρύθηκε, με ποιες εγγυήσεις και πόσο αξιόπιστοι ήταν οι έλεγχοι που υποτίθεται ότι θα ξεχώριζαν τα πανεπιστήμια από τα κολέγια με πανεπιστημιακή ταμπέλα.
Και αυτή η ερώτηση είναι πολύ πιο επικίνδυνη για τη ΝΔ από μια ακόμη αντιπαράθεση για το άρθρο 16.
Γιατί αυτή τη φορά το πρόβλημα δεν το δημιούργησαν οι αντίπαλοι της μεταρρύθμισης.
Το δημιούργησε η εφαρμογή της.
