Δεν θα μπλέξουμε με αριθμούς και ποσοστά, όσον αφορά στις εξελίξεις που έχουν να κάνουν με την μεγάλη πληγή του ελληνικού δημόσιου χρέους, στο σημείωμα αυτό.
Θα μείνουμε στις «τάσεις» που διαμορφώνονται και στους παράγοντες που τις επηρεάζουν.
Κατ’ αρχήν η διαπίστωση.
Ο ΟΔΔΗΧ σύμφωνα με όσα είχε προγραμματίσει και προ-αγγείλει, συνεχίζει να βαδίζει με επιτυχία στον δρόμο της μείωσης του ποσοστού του δημόσιου χρέους ως προς το ΑΕΠ, με πρώτο στόχο να βρεθεί πριν κλείσει ο χρόνος, κάτω από το επίπεδο που βρίσκεται η Ιταλία.
Πόσο; Μία και κάτι, μονάδες του ΑΕΠ.
Δεν είναι πολύ, αλλά είναι όσο χρειάζεται για να φύγει από το στόχαστρο των αγορών το ελληνικό δημόσιο ως το πλέον χρεωμένο κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εξ άλλου όσα πρόκειται να συμβούν με το ιταλικό χρέος – σύμφωνα με την εκτέλεση προϋπολογισμού που έχει δημοσιεύει η Κεντρική Τράπεζα της Ιταλίας – δείχνουν ότι αυτή η μικρή διαφορά που φαίνεται τώρα, μόνο να αυξηθεί μπορεί μέχρι τέλους του χρόνου…
Για τον λόγο αυτό άλλωστε «τρέχουν» από τον ΟΔΔΗΧ, οι προπληρωμές στο πρώτο διακρατικό δάνειο (πρώτο μνημόνιο) το GLF, όσο και κάποιες αγορές χρέους για την απομείωση του δανείου του EFSF (δεύτερο μνημόνιο) που έχει ενσωματωθεί στον ESM.
Κατά πως λένε παλιοί «γνώριμοι» της στήλης στον ESM στο Λουξεμβούργο, το ελληνικό δημόσιο ενδιαφέρθηκε να αγοράσει κάποιες ομολογιακές εκδόσεις του ESM, η ολοκλήρωση των οποίων σημαίνει ότι βάζει χέρι και στην πρόωρη αποπληρωμή του δεύτερου δανείου, του … μεγάλου.
Αυτά γίνονται μέχρι στιγμής.
Και αν δεν συμβεί κάτι άλλο, τότε μέχρι το τέλος του έτους, η διαφορά μεταξύ πρώτου και δεύτερου στην λίστα των υπερχρεωμένων οικονομιών της Ε.Ε. και της Ευρωζώνης, δηλαδή μεταξύ Ιταλίας (πρώτου) και Ελλάδας (δεύτερου) θα μπορούσε αντί για μία μονάδα του ΑΕΠ να είναι κάτι περισσότερο από 2,5 μονάδες ή και μεγαλύτερη αν πιστέψουμε τις ανησυχίες της Κεντρικής Τράπεζας της Ιταλίας.
Βέβαια μία πιο προσεκτική ματιά, θα μπορούσε να επισημάνει κάποιες «λακούβες» σ’ αυτή την διαδρομή, όσο αφορά στα όσα συμβαίνουν στην διαμόρφωση του χρέους της Ελλάδας στο εσωτερικό.
Για παράδειγμα είναι εξαιρετικά προφανές το γεγονός ότι αυτή η προεξόφληση δεν γίνεται με λεφτά που μας… περισσεύουν. Είναι λεφτά που βρίσκονται στην άκρη για τις δύσκολες… ώρες και άλλα που τα «παρακρατεί» το δημόσιο από τις τσέπες των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Λεφτά δηλαδή που ανα-τροφοδοτούνται από πηγές που αυξάνουν την πίεση στην πραγματική οικονομική δραστηριότητα σε συνθήκες που αυτή, εκ των πραγμάτων, ήδη είναι υπό την πίεση του πληθωρισμού και της επιβράδυνσης της αύξησης του ΑΕΠ.
Γιατί το λέμε αυτό; Μα είναι προφανές αν κοιτάξει κανείς την τελευταία ανακοίνωση εκτέλεσης του Προϋπολογισμού.
Τα πρωτογενή πλεονάσματα που αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο αυτής της πολιτικής «τρέφονται» με μία ασφυκτική αφαίμαξη των εισοδημάτων – ιδιαίτερα των χαμηλών – από τους έμμεσους και τους άμεσους φόρους. Ενώ το δημόσιο την ίδια στιγμή διατηρεί και αυξάνει – κατά καιρούς – τις ανεκπλήρωτες υποχρεώσεις του προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Τα χρωστούμενα δηλαδή που δεν αποδίδει στους δικαιούχους.
Και όλα αυτά σε ένα περιβάλλον περιστολής των δημοσίων δαπανών σε σχέση πάντα με τις πραγματικές ανάγκες…
Μιας και αναπόφευκτα πάμε για εκλογές και μάλιστα κατά τα λεγόμενα των «δημοσκόπων» πολύ πιθανά διπλές και …τριπλές, γίνεται κατανοητό ότι οι δυσκολίες για να διατηρηθεί αυτή η τάση προεξοφλήσεων του δημόσιου χρέους γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη.
Αν θα ήθελε να κάνει κανείς μία εκτίμηση, θα μπορούσε να πει χωρίς μεγάλο κίνδυνο να πέσει έξω, ότι ο ΟΔΔΗΧ φέτος, το 2026, εκμεταλλεύεται αριστοτεχνικά τον χρόνο για να ρίξει το ελληνικό χρέος κάτω από το ιταλικό, με την τελευταία ίσως ευκαιρία που θα μπορούσε να έχει υπό τις παρούσες διεθνείς και εγχώριες συνθήκες.
Και μιας και αναφερόμαστε στις διεθνείς συνθήκες με τις οποίες ολοένα και περισσότερο θα συσχετίζεται η εξέλιξη του ελληνικού χρέους ιδιαίτερα μετά το 2028 – 29, θα πρέπει να επισημάνουμε δύο παράγοντες που φαίνεται να αλλάζουν τα επίπεδα κόστους αλλά και διαθεσιμότητας του χρήματος στις διεθνείς χρηματαγορές. Και αυτό πέρα από την τρομακτική διόγκωση του αμερικανικού χρέους.
Αναφερόμαστε αφενός στην ακατάσχετη «ζήτηση» ρευστότητας από τις υπερ συγκεντρωμένες «βιομηχανίες» ΑΙ, με πρώτο παράδειγμα την IPO της SpaceX – και άλλες έρχονται – και τον εκθετικά αυξανόμενο δανεισμό τους μέσω της αγοράς ομολόγων. Και αφετέρου στο γεγονός ότι ο μεγαλύτερος «δανειστής» του πλανήτη, η «πηγή» του carry trade, η Ιαπωνία έχει ήδη μπει σε τροχιά αύξησης των επιτοκίων της (είναι ήδη σε επίπεδα που είχε να φτάσει από το 1995).
Γεγονός που σημαίνει ότι αρχίζει πλέον να «φρενάρει» διεθνώς η μόνιμη μέχρι τώρα τάση χρηματοδότησης και μόχλευσης με «φθηνό» χρήμα.
Το πόσο σύντομα θα δούμε τις συνέπειες αυτών των εξελίξεων, σε συνάρτηση με τα όσα «ωριμάζουν» στο χρηματοοικονομικό ηφαίστειο ιδιωτικού χρέους που λέγεται Wall Street, δεν μπορεί να το προβλέψει κανείς.
Αλλά κατά πως φαίνεται, ο ΟΔΔΗΧ, μέχρι τότε, θα έχει προλάβει να βγάλει τα ελληνικά ομόλογα από την θέση των εύκολων στόχων των αγορών. Ή τουλάχιστον από την θέση του πρώτου και εύκολου στόχου…
