Την ημέρα που εδώ γιορτάζαμε τα Κούλουμα ο κ. Jamie Dimon, ο επικεφαλής της JP Morgan, δηλαδή του μεγαλύτερου χρηματοπιστωτικού οργανισμού των ΗΠΑ, έκανε μία δήλωση σχετικά με την παρούσα κατάσταση στις ΗΠΑ και στον κόσμο. Σχολιάζοντας την τρέχουσα κατάσταση είπε ότι οι αγορές θυμίζουν πολύ την περίοδο λίγο πριν από την κρίση της Lehman Brothers…
Την επόμενη ημέρα, την Τρίτη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τράμπ, στην ετήσια ομιλία του για την «κατάσταση του έθνους», μιλώντας επι ώρες – ίσως η μεγαλύτερη σε διάρκεια ομιλία ever στο Κογκρέσο – παρουσίασε αναλυτικά 77 (!) οικονομικά στατιστικά στοιχεία, με τα οποία, όπως υποστήριξε, αποδεικνύεται ότι οι ΗΠΑ είναι στην καλύτερη κατάσταση που ήταν ποτέ μέχρι τώρα.
Βασικά οι δεκάδες των οικονομικών στατιστικών στοιχείων που παρουσίασε θα μπορούσαν να συνοψισθούν σε τρία βασικά μεγέθη: το χρηματιστήριο συνεχίζει να ανεβαίνει, ενώ ο πληθωρισμός και η ανεργία παραμένουν πολύ χαμηλά.
Τώρα πως γίνεται ο επικεφαλής της πολιτικής εξουσίας των ΗΠΑ να υποστηρίζει ότι ποτέ τα πράγματα δεν ήταν καλύτερα και ο επικεφαλής του χρηματοπιστωτικού συστήματος – γιατί περί αυτού πρόκειται όταν μιλάμε για την JP Morgan – να προειδοποιεί με διαφορά 24ων ωρών ότι οι μέρες αυτές θυμίζουν την κατάρρευση του 2008, είναι ένα φυσιολογικό ερώτημα.
Λογικά ένας εκ των δύο πρέπει να κάνει λάθος.
Τι υπάρχει όμως πίσω από την εικόνα των 77 στοιχείων του Τράμπ και τι πίσω από την προειδοποίηση του Dimon;
Πίσω από τα «στοιχεία» του Τράμπ υπάρχει μία πραγματικότητα η οποία ορίζεται συνοπτικά από τα ακόλουθα:
- Το δημόσιο έλλειμμα συνεχίζει να αυξάνεται ανεξέλεγκτα και να κινείται μεταξύ 6% – 7% του ΑΕΠ και να τροφοδοτεί ένα εξ ίσου τρομακτικό δημόσιο χρέος το οποίο μέσα στους επόμενους 12 μήνες πρέπει να «αναχρηματοδοτήσει» το πρωτοφανές ποσό των 9,6 τρις. δολ σε έντοκα γραμμάτια και ομόλογα. Δεν έχει ξανασυμβεί στην οικονομική ιστορία των ΗΠΑ. Και όχι μόνο αυτό αλλά θα πρέπει αυτό να επιτευχθεί σε μία περίοδο όπου οι τίτλοι σε δολάρια λόγω της κρίσης της παγκοσμιοποίησης αντιμετωπίζονται πλέον με επιφυλάξεις από τις διεθνείς χρηματαγορές καθώς ο στόχος της αποδολαριοποίησης έχει σιωπηρά γίνει στρατηγική από κάποιες άλλες μεγάλες οικονομίες, όπως αυτές των BRICS.
- Στην ίδια κατάσταση βρίσκεται και το «ιδιωτικό» χρέος καθώς η προηγούμενη ποσοτική χαλάρωση και τα χαμηλά επιτόκια πριν από την έκρηξη του πληθωρισμού, έχουν οδηγήσει σε τρομακτικά μεγέθη «μόχλευσης» σε σημείο που -όπως απέδειξε πρόσφατο δημοσίευμα του Boomberg- οι Κεντρικές Τράπεζες δεν είναι σε θέση να έχουν καθαρή εικόνα -δηλαδή έλεγχο της κίνησης κεφαλαίων- για τα «δεδομένα» με τα οποία πρέπει να αποφασίζουν για τις επιλογές της νομισματικής τους πολιτικής. Η προφανής «αχίλλειος πτέρνα» βέβαια βρίσκεται στα περιβόητα «ιδιωτικά κεφάλαια» τα οποία κινούνται εκτός πεδίου εποπτείας των κεντρικών τραπεζών και τα τελευταία 1 – 2 χρόνια χρηματοδοτούν τις τεράστιες επενδύσεις στην ΑΙ με ανεξέλεγκτη «μόχλευση» δανείων από το τραπεζικό σύστημα.
- Το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ πέραν του ότι δεν έχει μειωθεί ουσιαστικά από το σύστημα των αλλεπάλληλων δασμών του Τράμπ εξακολουθεί να παραμένει μη βιώσιμο, όπως και το δημόσιο χρέος, χωρίς να έχει μεταβληθεί ουσιαστικά η έκταση και η ποιότητα της βιομηχανικής παραγωγής στις ΗΠΑ.
- Στο σημείο αυτό πρέπει να προσθέσουμε τις τεράστιες «φούσκες» στις αγορές, από τις χρηματιστηριακές τιμές μέχρι την αγορά κατοικίας.
Προφανώς τα ίδια στοιχεία που καταγράψαμε ως η άλλη πραγματικότητα από εκείνη που παρουσίασε ο Τράμπ, αρκούν για να δικαιολογήσουν και να εξηγήσουν την προειδοποίηση του Jamie Dimon για τις μέρες που περνάμε, σαν ημέρες που θυμίζουν την κατάσταση λίγο πριν σκάσουν τα subprime loans και η Lehman Brothers.
Με την διαφορά ότι η «μόχλευση» που… ανατίναξε το σύστημα το 2008 με τις τιτλοποιήσεις των subprime loans μοιάζει μηδαμινή μπροστά στα μεγέθη που πυροδοτούν τους σημερινούς «κινδύνους» για τους οποίους προειδοποιεί η JP Morgan.
Βέβαια υπάρχει και εκείνη η «ερμηνευτική» που υποστηρίζει ότι σήμερα τα μεγέθη αυτά είναι τόσο μεγάλα που… απαγορεύεται να συμβεί το ίδιο, η γνωστή δηλαδή λογική του “too big to fail”.
Προφανώς σε όποιον αυτή η «ερμηνευτική» αρκεί, μπορεί να παραμένει ήσυχος και να μην ανησυχεί για όσα λέει ο Jamie Dimon, απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ…