Την Παρασκευή 31/7 συνέβη κάτι πολύ σημαντικό, κάτι που οι αγορές αγωνίζονται να καταλάβουν ακόμα πόσο «μεγάλο» είναι και που σίγουρα δεν έχει τελειώσει ακόμα.
Κάτι που σε άλλες διαστάσεις – πολύ μικρότερες – είχαμε να το δούμε από το 1985! Ναι αναφερόμαστε στον καιρό της μεγάλης Συμφωνίας στο Plaza, αλλά από την ανάποδη!
Τι συνέβη; Όπως όλα τα εγχώρια και διεθνή ΜΜΕ έχουν γράψει, η Fed η Κεντρική Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ μαζί με την Κεντρική Τράπεζα της Ιαπωνίας έσπευσαν να «αγοράσουν» γιέν ξοδεύοντας ότι είχαν διαθέσιμο για να ανασύρουν το ιαπωνικό νόμισμα από το πηγάδι της ραγδαίας υποτίμησης πάνω από τα 163 γιεν ανα δολάριο.
Η BoJ πούλησε δολαριακές αξίες για να αγοράσει γιεν και η Fed, όπως ακούγεται, πούλησε Ευρώ για να αγοράσει γιέν και – μαζί – να το ρίξουν προσωρινά κάτω από τα 157 γιεν/δολάριο. Ταυτόχρονα η Fed και η BOJ ενεργοποίησαν μία συμφωνία repo μεταξύ δολαρίου-γιέν για να μπορεί η BoJ να έχει όσα δολάρια χρειαστεί αν κάτι συμβεί στο μεταξύ άμεσα.
Ωραία θα πει κανείς και μας τι μας… νοιάζει;
Η αλήθεια είναι ότι «όλους» μας νοιάζει και μάλιστα πολύ, καθώς από την σχετική σταθερότητα της συναλλαγματικής ισοτιμίας δολαρίου – γιεν – ευρώ με τα άλλα νομίσματα, εξαρτάται η βιωσιμότητα των διεθνών συναλλαγών τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματιστηριακών και χρηματοπιστωτικών. Κάθε μεγάλη ανατροπή στο επίπεδο αυτό «σπάει» τις εμπορικές συμφωνίες ή τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές όσο – αναλογικά μιλώντας – ένα κύμα απότομων αλλαγών στους δασμούς από τον Τράμπ ή το κλείσιμο στενών, όπως το Σουέζ, ή το Ορμούζ…
Χρειάστηκε ενας Παγκόσμιος Πόλεμος για να «πετύχει» το σύστημα μία συναλλαγματική σταθερότητα με την Συμφωνία του Μπρέτον Γουντς, που όμως ανατράπηκε το 1971, με την κατάργηση της σταθερής σχέσης χρυσού δολαρίου. Χρειάσθηκαν περίπου 15 χρόνια για να αποκατασταθεί μία λιγότερη σταθερή συναλλαγματική σταθερότητα, όταν το 1985 με την Συμφωνία στο Plaza το δολάριο απέκτησε μία σχετικά σταθερή συναλλαγματική σχέση με το μάρκο, το γιέν, το ελβετικό φράγκο και την στερλίνα.
Αυτή η σχετική σταθερότητα μετά την απελευθέρωση της κίνησης κεφαλαίων την δεκαετία του 80 και την παγκοσμιοποίηση των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών κατάφερε να επιβιώσει μέχρι την μεγάλη κρίση χρέους του 2007 και την κατάρρευση του 2008.
Έκτοτε όλοι γνωρίζουμε τι έχει συμβεί…
Μέχρι που η επιστροφή του πληθωρισμού από τις αλλεπάλληλες κρίσεις πανδημίας, δασμών, πολέμων έφερε τα πάνω κάτω υποχρεώνοντας τις Κεντρικές Τράπεζες να «εθνικοποιήσουν» σε σημαντικό βαθμό, σιωπηρά την νομισματική πολιτική τους για να αντιμετωπίσουν την νέα κατακερματισμένη οικονομική πραγματικότητα…
«Στο πλαίσιο αυτής της πραγματικότητας, (όπως γράφαμε, στα Οικονοκλαστικά, την Παρασκευή το πρωί 31/7, πριν φτάσουν τα «μαντάτα», με τίτλο «Δύο αποφάσεις για το κόστος του χρήματος (επιτόκια) που δείχνουν αμηχανία μπροστά στην «καταιγίδα») δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς ένα εξαιρετικά ουσιαστικό στοιχείο. Η σχέση ανάμεσα στις δύο αυτές τράπεζες είναι περισσότερο σημαντική από όσο οι ίδιες δηλώνουν, καθώς αυτές οι δύο διαχειρίζονται ένα από τα μεγαλύτερα «κανάλια» μεταφοράς κεφαλαίων μέσω του carry trade ανάμεσα στο «φθηνό» γιεν και το ακριβό (;) δολάριο, που κρατάνε ζωντανή την αμερικανική αγορά ομολόγων και την Γουώλ Στρητ… Και εδώ κάθε «λάθος» θα μπορούσε να κοστίσει κάτι χειρότερο από μια περιπέτεια τύπου 2008…». Αυτή την πραγματικότητα, κάποιοι την παρομοιάζουν με την ραχοκοκαλιά που «κρατάει» τα αμερικανικά ομόλογα και την Γουώλ Στρητ, ήταν που κινδύνεψε πραγματικά την Πέμπτη προς Παρασκευή, καθώς αυτό το κανάλι χρηματοδότησης, με την συνδυασμένη «αμηχανία» της Fed και της BoJ φάνηκε σαν να τίθεται εν… αμφιβόλω.
Γιατί; Γιατί όπως ανέφεραν αναλυτές της Γουώλ Στρήτ χθες «Όσο οι επενδυτές μπορούν να δανείζονται φθηνά σε γιεν και να κερδίζουν περισσότερα σε δολάρια, το carry trade θα συνεχίσει να παρασύρει το γιεν» καθώς αυτό αφορά στην στρατηγική όπου οι επενδυτές δανείζονται σε νομίσματα χαμηλής απόδοσης όπως το γιεν για να αγοράσουν περιουσιακά στοιχεία υψηλότερης απόδοσης, κάτι που έχει επιβαρύνει το ιαπωνικό νόμισμα.
Μπορεί η συνδυασμένη κίνηση της Fed και της BoJ να σταματήσει την κατρακύλα και να κρατήσει ανοικτό το κανάλι τροφοδοσίας των αμερικανικών ομολόγων και της Γουωλ Στρήτ ή έχει έρθει η ώρα της «καταιγίδας» ;
Τα αμερικανικά ΜΜΕ μεταδίδουν ότι η Ιαπωνία και το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ «συνεργάζονται τώρα σε βαθμό που δεν έχει παρατηρηθεί εδώ και δεκαετίες για να στηρίξουν το γιέν. Το πρόβλημα όμως είναι ότι οι αγορές, αυτές που εκμεταλλεύονταν το carry trade μεταξύ δολαρίου γιέν τώρα «μύρισαν αίμα», όπως είχαν μυρίσει… αίμα και με την στερλίνα την δεκαετία του 60… Αλλά τώρα τα μεγέθη είναι τρομακτικά και δεν υπάρχει Μπρέτον Γουντς για να σώσει την κατάσταση. Ούτε Plaza έστω για να την σταθεροποιήσει προσωρινά, καθώς όλα αυτά «κολυμπάνε» πλέον σε ένα ωκεανό δημόσιου και ιδιωτικού χρέους σε δολάρια, που δεν έχει το προηγούμενό του στην ιστορία του συστήματος.
Προσωρινά όλοι φαίνεται να κάνουν ένα βήμα πίσω για να δουν την κατάσταση πιο… ψύχραιμα.
Ακόμα και η Ενωμένη Ευρώπη, με την ΕΚΤ, που βλέπει την Ουάσιγκτον να «πουλάει» ευρώ για να στηρίξει το γιέν, που είναι ο βασικός χρηματοδότης και επενδυτής του αμερικανικού χρέους. Και δεν κάνει την παραμικρή δήλωση προς της αγορές για τις προθέσεις της.
Το ερώτημα βέβαια είναι αν έχει πλέον στην κατάσταση αυτή συγκεκριμένες «προθέσεις». Το πρόβλημα όμως παραμένει ότι οι αγορές μυρίζονται… αίμα.
