Έχουμε πεί αρκετές φορές από τις γραμμές αυτές των Οικονοκλαστικών ότι η «χρηματιστηριακή αγορά» δεν είναι σημείο προσοχής μας. Γίνεται όμως όταν οι εξελίξεις σ’ αυτή έχουν ή αποκτούν εν δυνάμει μία μακροοικονομική διάσταση που μπορεί να καθορίσει τις οικονομικές εξελίξεις.
Για τον λόγο αυτό στο τελευταίο σημείωμα των Οικονοκλαστικών επιχειρήσαμε να δώσουμε μία «πιθανή» εξήγηση στο απότομο και βίαιο sell off των τελευταίων ημερών.
Μετά από μία κατά το δυνατόν προσεκτική “έρευνα” για τα γεγονότα που συνέβησαν το κρίσιμο αυτό 48ωρο της πτώσης, στα διεθνή οικονομικά ΜΜΕ και κάποιες συζητήσεις με φίλους που έχουν τις ίδιες ανησυχίες, θα μπορούσαμε να επισημάνουμε και μία άλλη – σοβαρή – εκδοχή ανάγνωσης των γεγονότων αυτών των ημερών.
Τα στοιχεία που την στηρίζουν συγκεντρώθηκαν από τα Οικονοκλαστικά μέσα στο Σαββατοκύριακο από τον διεθνή οικονομικό (ηλεκτρονικό) τύπο και φαίνεται να διαμορφώνουν το «νέο» οικονομικό περιβάλλον. Σε κάθε περίπτωση ρίχνουν κάποιο «φως» από άλλη πλευρά σ’ αυτό.
Το πρώτο και σημαντικότερο γεγονός που εντοπίσαμε ήταν η ανακοίνωση της Google για την παρουσίαση του νέου της εργαλείου με το όνομα Turbovec. Η ανακοίνωση της Google για το Turbovec ανατρέπει πολλά και σημαντικά τεχνικά αλλά κυρίως οικονομικά «δεδομένα» στον κόσμο της AI. Όλα αυτά τα δεδομένα αφορούν στο «κόστος» των επενδύσεων, κατά συνέπεια στην αποδοτικότητα των κεφαλαίων που επενδύονται σ’ αυτόν.
Ιδού τι επιτυγχάνει το Turbovec το οποίο λανσάρει η google. Μειώνει τις ανάγκες μνήμης κατά 92% (από 31GB σε 4GB), είναι 100% open source και λειτουργεί χωρίς ακριβές GPU και cloud clusters.
Με άλλα λόγια η νέα αρχιτεκτονική που εισάγει η google μειώνει δραματικά τις ανάγκες μνήμης των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, λειτουργεί χωρίς ακριβά GPU και cloud clusters και διατίθεται ως πλήρως (!) ανοιχτός κώδικας.
Λίγο πολύ θυμίζει την εκπληκτική στιγμή “sputnik” όπως έχει χαρακτηριστεί όταν στα τέλη του 2024 αρχές του 2025 η DeepSeek παρουσίασε το δικό της LLM με κόστος επένδυσης 1/100 του κόστους επενδύσεων των αμερικανικών κολοσσών…
Για εταιρείες όπως η Micron, η Samsung, η SK Hynix και η Sandisk, που έχουν χτίσει τη χρηματιστηριακή τους αξία και την κεφαλαιοποίησή τους πάνω στη συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση για υποδομές AI, αυτό που ανακοίνωσε η google ισοδυναμεί με οικονομικό «σεισμό».
Εδώ όμως είναι και το σημαντικό σημείο που πρέπει να προσέξουμε.
Η βίαιη προσαρμογή της αγοράς που συνδέεται με την ανακοίνωση της google, κατά τους αναλυτές που την παρακολουθούν, δεν προήλθε γενικά από τους «επενδυτές».
Η πιο σημαντική αντίδραση στην ανακοίνωση της google ήρθε σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία από τις… τράπεζες.
Και ο λόγος πίσω από την αντίδραση αυτή είναι ότι οι τράπεζες είναι «φορτωμένες» με χρέος που έχουν χορηγήσει για την κατασκευή και λειτουργία των περιβόητων data centers που αποτελεί την ραχοκοκαλιά των υποδομών πάνω στην οποία στηρίζεται ολόκληρο το οικοδόμημα του AI. Πάνω σ’ αυτή την πρωτοφανή μόχλευση που έχει «φουσκώσει» σε εκπληκτικά επίπεδα έρχεται τώρα η google να «χτυπήσει» – όπως η deepseek – απαξιώνοντας με το μοντέλο της τις επενδύσεις και το χρέος αυτό.
Όπως καταγράφεται στα αμερικανικά κυρίως ΜΜΕ ήδη σημειώνονται καθυστερήσεις ή ακυρώσεις των σχεδιαζόμενων έργων (Data Centers) φέτος, σε ποσοστό που αγγίζει το 70% ! Και αυτό πριν από την ανακοίνωση της google. Όπως είχαμε επισημάνει πρόσφατα – εδώ στα Οικονοκλαστικά – οι τράπεζες αναζητούν ήδη τρόπους να ξεφορτωθούν αυτά τα δάνεια μέσω μηχανισμών όπως τα SRT (Significant Risk Transfer), προκειμένου να βγάλουν τα πιο επικίνδυνα «ανοίγματα» εκτός ισολογισμού.
Αναλυτές που έχει παρουσιάσει το Bloomberg, προειδοποιούν ότι ο χρόνος που έχουν στη διάθεσή τους οι τράπεζες για να το κάνουν αυτό «στενεύει επικίνδυνα…».
Και εδώ ερχόμαστε στο δεύτερο στοιχείο που πρέπει να προσέξουμε.
Στο κόστος του χρήματος. Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον κινδύνου οι τράπεζες το τελευταίο που θέλουν να δουν να συμβαίνει είναι οι Κεντρικές Τράπεζες και ειδικά η Fed πρώτη, είτε να κρατήσουν τα επιτόκια ψηλά, είτε ακόμα χειρότερο να τα αυξήσουν… Γιατί; Γιατί όπως εξηγήσαμε πριν, αν τα επιτόκια παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, το χρέος της AI δεν θα αντέξει… Και αν δεν αντέξει, οι τράπεζες πάνε μαζί του. Το sell off που άρχισε την Παρασκευή σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές δεν είναι παρά μία από τις πρώτες στιγμές αυτής της κίνησης …
Μα άλλα λόγια, αυτό το «σκηνικό» είναι που θα πρέπει να αρχίσει να «διακρίνει» κανείς πίσω από την βιαιότητα των κινήσεων στα χρηματιστήρια τις τελευταίες ημέρες. Γιατί αυτό δεν αφορά τις χρηματιστηριακές τιμές, αλλά την οικονομία σαν σύνολο και στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι το οικοδόμημα του ΑΙ είναι χτισμένο πάνω σε τεράστια ιστορικά πρωτοφανή «μόχλευση», δηλαδή χρέος, πάνω στο οποίο, μόλις 18 χρόνια μετά το 2008, «κάθεται» το διεθνές τραπεζικό σύστημα επίσημο και «σκιώδες» (private credit).
